رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ :  10/7/74
شماره پرونده : 33-73/1161
شماره دادنامه : 120
مرجع رسيدگي : شعبه 122 دادگاه عمومي تهران رياست رحيم.00

راي دادگاه
موضوع پرونده كلاسه 73/1161 دعوي آقاي (الف ) به طرفيت آقاي (ب )و (ج ) ابطال سند صلح شماره 98731-28/3/69 تنظيمي دفترخانه شماره 29 در خصوص انتقال و صلح سه دانگ قدر سهمي خوانده دوم از يك باب منزل به پلاك ثبتي 4157-3526 بخش 2 تهران به خوانده اول به لحاظ اخذ به شفعه مي باشد نظر به اينكه فتوكپي سند مذكور نيز تقديم گرديده  (و براي دادگاه محرز مي باشد كه سند مذكور در مقام عقد صلح تنظيم گرديده است و صرفنظر از اينكه حق شفعه برابر ماده 821 قانون مدني فوري است و حسب اوراق پرونده و صورتجلسه 10/7/74 بانوي خواهان از زمان تنظيم سند از جريان امر اطلاع داشته و اصولا" نيز حق مذكور برابر ماده 808 قانون ياد شده درمال مشترك غيرمنقول و سهمي قابل تقسيم مصداق دارد وملك متنازع فيه حسب اوراق پرونده قابل تقسيم نبوده است اصولا" احكام خاص عقود ديگر از جمله حق شفعه در عقد بيع به صراحت ماده 758 قانون مدني به عقد صلح تسري نمي كند و برابر ماده 759 قانون اخيرالذكر حق شفعه در عقد صلح وجود ندارد)  بنابراين دعوي مطروحه فاقد وجاهت قانوني است حكم بر بطلان آن صادر مي گردد راي صادره ظرف بيست روز پس از ابلاغ قابل تجديدنظر در دادگاه استان تهران مي باشد.
شماره دادنامه : 208
تاريخ         : 11/2/75
پرونده كلاسه   : 75/117
مرجع رسيدگي   : شعبه 7 دادگاه تجديدنظراستان تهران

راي دادگاه
ماحصل ادعاي تجديدنظرخواه اين است كه تجديدنظرخوانده قسمت مشاعي خود را از پلاك ثبتي 4147/3526 بخش سه تهران به مصالح فروخته است وفي الواقع در قالب عقد صلح اقدام به بيع نموده است تا با اين ترتيب شريك الملك مشاعي (تجديدنظرخواه ) را از اعمال حقوق خود(اخذ به شفعه ) محروم سازد و چون به اعتقاد مشاراليه سند رسمي شماره 98721 مورخ 28/2/69 دفترخانه 29 تهران اگرچه ظاهرا" صلحناه است لكن در باطن و براساس ، اراده امضاءكنندگان بيع نامه است ، ابطال آن را خواستار شده است نه تنها دليلي در اين جهت ارائه نشده است قرينه اي نيز در اين مورد مشهود نيست عليهذا با تصريح به اين معناكه با فرض تحقق اين حق با عنايت به ماده 821 قانون مدني به سبب عدم اعمال آم در مقطع قانوني وعرفي ، ساقط شده است من حيث المجموع و نتيجتا" دادنامه شماره 74/120 شعبه 122 دادگاه عمومي تهران را تائيد مي نمايد.

مرجع :
كتاب صلح و اجاره و احكام راجع به آنها ، تاليف يداله بازگير
چاپ اول ، سال 1379 ، چاپ گيتي ، انتشارات فردوسي