رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 4/4/71
شماره راي    : 160/21
مرجع رسيدگي  : شعبه 21 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 22/12/1369 آقاي (ح ) فرزند.00 دادخواستي به طرفيت آقايان (م ) و(ق ) فرزندان.00 به خواسته صدور حكم بر فسخ معامله موضوع قولنامه مورخ 5/5/69 مقوم به مبلغ 5100000 ريال تقديم دادگاههاي حقوقي 1 يزد نموده كه در شعبه اول رسيدگي شده وتوضيح داده است خواندگان به موجب قولنامه مرقوم يك قطعه زمين مزروعي از اراضي مختصه چاه علي آباد محمدآباد به مساحت 730 مترمربع رااز اينجانب خريداري نموده اند و خوانده رديف 1 به موجب همان قولنامه سه دانگ سهمي خود را به خوانده ريدف 2 فروخته و بهاي آن را به موجب چهار فقره چك دريافت داشته اما تا كنون خواندگان از پرداخت ثمن معامله به اينجانب خودداري نموده اند لذا تقاضاي رسيدگي و صدور حكم بشرح خواسته وفق معلول ماده 395 قانون مدني دارد لايحه دفاعيه خواندگان براي اولين جلسه دادرسي اشعار دارد ملك مورد ادعا در حضور چندين نفر من جمله روحاني محل با صيغه شرعي و اسقاط كافه خيارات به ما وگذار گرديده سند تنظيمي به قلام روحاني مزبور نوشته شده ثمن مور واگذاري قبلا" به واگذار كننده كه پدرمان مي باشد پرداخت گرديده از تاريخ 15/5/69 در مقام عمران و ساختمان برآمده ايم ومبالغ زيادي سرمايه گذاري نموده ايم و(م ) در همان تاريخ نصف سهميه خود را به ديگري فروخت و در حضور خواهان اين معامله انجام شد استدعا داريم به عرايض مان رسيدگي از گواهان مان تحقيق و دعوي خواهان را مردود اعلام فرمائيد خواندگان در جلسه دادرسي مورخ 22/4/70 اعلام داشته اند اين زمين را در حضور آقاي (ن ) هبه و مصالحه كرده به مادر مقابل زحمات و مخارجي كه در مورد او متحمل شده ايم يا زمين را كه مزروعي بوده است ساختمان كرده ايم پلاك ثبتي و سابقه ثبتي نداردخواهان در جلسه دادرسي مورخ 13/6/70 اظهار داشته در خصوص تنظيم مبايعه انكاري ندارم و آن را فروخته ام به قيمت 510 هزار تومان چون پولي بابت ثمن معامله به من پرداخت نگرديد آن را فسخ كرده ام معامله دو برادر با يكديگر ارتباطي به من ندارد خوانده حاضر در دادگاه گفته است زمين را بخشيده تقاضاي صدور حكم شايسته دارم دادگاه پس از تحقيق از(ن ) و جلب نظر مشورتي مشاور با اين استدلال كه حسب اظهارات گواه معرفي شده خواهان در قالب عقد هبه زمين مورد ادعا را به خواندگان واگذار نموده مضافا" به اينكه در قرارداد كليه خيارات ساقط گرديده اظهارنظر بر رد دعوي مدعي نموده ك مورد اعتراض خواهان قرار گرفته است و پرونده امر بر طبق دستور دادگاه جهت رسيدگي به ديوانعالي كشور ايفاد و به اين شعبه ارجاع گرديده است لايحه اعتراضيه خواهان هنگام شور قرائت مي شود.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه دادگاه ولايحه اعتراضيه مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
خواسته دعوي :  (صدور حكم بر فسخ قولنامه مورخ 15/5/69مي باشد كه با فرض مالكيت خواهان و تلقي قرارداد به عنوان بيع با توجه به تحويل مورد قرارداد به خواندگان حسب محتويات پرونده موردي جهت استناد به ماده 395 قانون مدني ( كه يكي از شرايط آن با عنايت به ماده 403 اين قانون عدم تسليم بيع به مشترك مي باشد) نبوده و در صورت تلقي آن به عنوان عقد صلح ( با توجه به متن قرارداد كه قيد گرديده صيغه صحيحه شرعيه مصالح لازمه جازمه جاري گرديد) با توجه به ماده 760 قانون مذكور موردي جهت اعلام فسخ قراردادنبوده و اظهارنظر دادگاه مبني بر رد دعوي خواهان نتيجتا" صحيح تشخيص و پرونده جهت انشاء حكم به دادگاه اعاده مي گردد.

مرجع :
كتاب صلح و اجاره و احكام راجع به آنها ، تاليف يداله بازگير
چاپ اول ، سال 1379 ، چاپ گيتي ، انتشارات فردوسي