رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ :  13/3/75
شماره دادنامه : 575
مرجع سيدگي : شعبه دهم دادگاه عمومي تهران

راي دادگاه
به طوري كه ملاحظه مي شود در تاريخ 15/12/68 آقاي (ك ) به وكالت از آقاي (م ) دادخواستي تحت عنوان ورود ثالث در پرونده كلاسه 68/34 شعبه 36 دادگاه حقوقي يك تهران به خواسته صدور حكم بر تخليه عين مستاجره سند رسمي شماره 47718-15/12/60 دفتر اسناد رسمي شماره 23 تهران به جهت انتقال به غير مورد اجاره دادگاههاي حقوقي يك تهران نموده كه جهت رسيدگي به شعبه 32 دادگاه حقوقي يك ارجاع گرديده خلاصتا" چنين توضيح داده كه خوانده رديف يكم به موجب سند اجاره شماره 47718-15/12/60 تنظيمي در دفتر اسناد رسمي شماره 23 تهران يك باب مغازه دو دهنه به انضمام يك باب زيرزمين جزء پلاك ثبتي شماره  378 فرعي از3740 اصلي واقع در بخش 3 تهران ملكي موكل را با مشخصات و توصيف مندرج در سند اجاره را با سلب حق انتقال به غير جزئا" يا كلا" براي شغل داروخانه اجاره نموده ليكن خوانده مستندا" به پرونده كلاسه 68/34 اصلي مذكور ودادنامه شماره 80759-80569 تنظيمي در دفترخانه شماره 2 تهران منافع قسمتي از مودر اجاره را بدون اذن موكل به غير منتقل نموده و لذا به استناد ماده 69 قانون مالك ومستاجر به جهت تخلف مستاجر ازشرايط اجاره مبادرت تقديم دادخواست نموده و رسيدگي و صدور حكم به تخليه عين موجره (يك باب مغازه دو دهنه و زيرزمين جزء پلاك ثبتي شماره 478 فرعي از 3745 اصلي واقع در بخش 3 تهران را از دادگاه خواستار گرديده و مستند خود را نيز از جمله سوابق پرونده كلاسه 32-18-24 و فتوكپي دادنامه شماره 1305 شعبه 27 دادگاه صلح تهران - فتوكپي سند اجاره - وكالتنامه عنداللزوم تحقيق و 000 معاينه محلي قرار داده است - دادگاه محترم شعبه 32 حقوقي يك تهران به جهت صلاحيت محاكم حقوقي 2 سابق تهران در رسيدگي به موضوع قرار عدم صلاحيت صادر پرونده به شعبه 63 حقوقي 2 سابق ارجاع مي گردد وكلاي خوانده رديف يكم هم خلاصتا" در مقام دفاع اعلام داشته اند كه موكل آنان بلااستفاده مستاجر محل مورد اجاره و مسئول فني و صاحب پروانه بوده است مورد اجاره به غير واگذار نشده از شرايط اجاره تخلف صورت نگرفته وآقاي (ص ) فقط درسرمايه گذاري داروخانه شريك بوده و لذا در دعوي مطروحه را تقاضا كرده ام خوانده رديف دوم نيز دفاعا" اظهار داشته هر چند به موجب قرارداد مشاركت رسمي شماره 80569-2/5/47 و همچنين اقرارنامه مورخ 2/5/47 شريك و سه دانگ داروخانه مي باشد النهايه هيچگونه انتقالي از ناحيه آقاي ...  به وي صورت تگرفته است و دادگاه نيز بدون پرونده كلاسه 68/36 شعبه 32 دادگاه حقوقي 2 و27/1161-69 را مطالبه و ملاحظه پرونده كلاسه 68/36 بشرح اعلام نظر دادن ودرخواست طرفين منتهي بر راي گرديده - موضوع پرونده كلاسه 27/1161- 59 هم دادخواست آقاي ...  است عليه آقاي (م ) به خواسته الزام به تنظيم سند اجاره كه پس از يك سلسله رسيدگي نهايتا" دادگاه به موجب دادنامه شماره 1305-14/1/61 حكم به بطلان دعوي صادر گرديده ، متعاقبا" دادگاه قرارهاي معاينه و تحقيقات محلي صادر وباانجام قرارهاي اصدره به منظور تعيين نصف ميران حق كسب و پيشه بوده قرار ارجاع امر به كارشناسي واحد و با اعتراض خواندگان قضيه به هيئت كارشناسان ارجاع شده است. اينك با مداقه نظر در جميع اوارق و محتويات پورنده نظر به اينكه مالكيت خواهان از وجود رابطه استيجاري فيمابين خواهان و خوانده رديف يكم به دلالت فتوكپي مصدق سندمالكيت واسناد رسمي اجاره محرز و سلم است و مستفاده از قرارداد مشاركت رسمي شماره 80569-3/5/47 تنظيمي و در دفتر اسناد رسمي شماره 1 تهران واقرارنامه مورخ 2/5/47 و مفاد صورت جلسه معاينه و 000 تحقيقات محلي و نيز محتويات پرونده كلاسه 27/1161-59 هم اين است كه خوانده رديف يكم بدون حق انتقال به غير، و بدون اذن واجازه از موجر و سه دانگاز منافع مغازه اسيتجاري خود را به خوانده رديف دوم واگذار نموده و چون مدافعات وكلاي خوانده رديف يكم و همچنين توضيحات خوانده رديف دوم نيز بلاوجه به نظر مي رسد عليهذا دعوي مطروحه موجرو ثابت بوده و نظر به اينكه هيئت كارشناسي هم نصف حق كسب و پيشه مغازه مورد اجاره را مبلغ 000/000/315 ريال تعيين و اعلام نموده و اعتراضات خوانده رديف دوم و واگذاري خوانده ريدفل يكم نيز به نظريه كارشناسي موثر به نظر نمي رسد به نظ ردادگاه هم نظريه هيات كارشناسان با اوضاع و احوال مسلم قضيه مطابقت دارد لهذا حكم به تخليه همين مستاجره در قبال دريافت مبلغ 000/000/325 ريال بابت نصف حق كسب و پيشه با اعطاي دو ماه مهلت صادر واعلام مي گردد در رابطه با ماده 38 از قانون مرقوم موجر مكلف است ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ حكم قطعي وجه معينه را درصندوق دادگستري تويدعي و با ترتيب پرداخت آن را به مستاجر بدهد والا حكم مزبور ملغي الاثر خواهد بود مگر اينكه طرفين به مدت بيشتري توافق نمايند راي صادره ظرف مهلت بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل رسيدگي تجديدنظر در محاكم محترم تجديدنظر استان تهران است.


راي شعبه 6 دادگاه تجديدنظر استان در تجديدنظرخواهي از راي
فوق الذكر:
شماره دادنامه : 1383و1382
تاريخ : 27/11/75
مرجع رسيدگي : شعبه 6 دادگاه تجديدنظر استان تهران

راي دادگاه
در خصوص تجديدنظرخواهي آقا (ص ) و آقاي (ف ) با وكالت آقاي (ح ) به طرفيت آقاي (م ) نسبت به دادنامه شماره 575 مورخ 13/3/75صادره از شعبه دهم دادگاه عمومي تهران نظر به اينكه اعتراضات تجديد نظرخواهان نسبت به دادنامه تجديدنظر خواسته موثر و موجه نيست و بر دادنامه معنونه نيز از لحاظ اصول ومباني راي و اركان و اساس آن و استدلال دادگاه خدشه اي وار نيست حكم تخليه مورداجاره تائيد مي شود النهايه با عنايت به قرارداد مشاركت رسمي 80569- 2/5/74 تنظيمي در دفتر اسناد رسمي شماره 3 تهران ونيزاقرارنامه عادي مورخ 2/5/74 كه درآن صراحتا" به اين مساله كه براي تصرف سرقفلي عمل متهخم آقاي (ص ) مي باشد به دادنامه صادره در قسمت پرداخت مبلغ 000/000/215 ريال بابت تصف حق كسب و پيشه در حق هر دو نفر نامبرگادگان يعني آقايان (ف )و(ص ) اصلاح مي شود و باالتفات به اينكه حسب مندرجات پرونده زيرزمين مغازه مورد بحث متعاقب اجاره راجع به مغازه با اجاره نامه ديگري به تاريخ 15/12/50 در اجاره مستاجر اوليه يعني آقاي (ف ) قرار گرفته و حال آنكه تاريخ قرارداد مشاركت بين مستاجر اوليه ومستاجر قانوني 2/5/1374مي باشد يعني قرارداد مشاركت اصولا" در زماني تنظيم شده كه زيرزمين منضم به مورد اجاره وجود خارجي نداشته و طبيعتا" قرارداد تنظيمي بين مستاجر اوليه و شريك وي در مورد حق شريك نسبت به نصف بهاي سرقفلي صرفا" ناظر به مغازه مورد اجاره بوده است و مشمول زيرزميني كه بعدا" توسط مستاجر از مالك اجاره شده نمي گردد و همچنين با توجه به نظريه آقايان كراشناسان رسمي دادگستري در مورد تعيين حق كسب و پيشه مغازه و زيرزمين به تفكيك از كل نصف حق كسب و پيشه تعيين شده توسط كارشناس يعني مبلغ 000/000/215 مبلغ و پنج ميليون ريال بابت سرقفلي زيرزمين سهم اختصاصي آقاي (ف ) مي باشد كه بايد مستقلا" به نامبرده پرداخت گردد و مابقي تا مبلغ تعيين شده بايد متساويا" به مستاجر اوليه و شريك وي آقاي (ص ) پرداخت گردد.

مرجع :
كتاب صلح و اجاره و احكام راجع به آنها ، تاليف يداله بازگير
چاپ اول ، سال 1379 ، چاپ گيتي ، انتشارات فردوسي