رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي :7/3/1367
شماره دادنامه :171/21
مرجع رسيدگي  : شعبه 21 ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ  28/6/1364 آقاي (ص ) وكيل دادگستري به وكالت از طرف شركت ايران فيلم با مسئوليت محدود به مديريت آقاي (ج ) دادخواستي به طرفيت خانم (ن ) به خواسته 000/680 ريال بابت تعميرات انجام شده و000/170 ريال تعميرات ضروري تسليم دادگاه عمومي حقوقي تهران نموده به شرح دادخواست و توضيحات اوليه جلسه دادرسي به خلاصه اعلام داشته به موجب اجاره نامه رسمي شماره 91953-6 71/1352 دفترخانه 137 تهران خوانده شش دانگ يك باب خانه مشتمل بر دو دستگاه ساختمان يك دستگاه كهنه و يك دستگاه نو جزء پلاك 13 بخش 2 تهران را به خواهان اجاره داده پس از مدتي مورد اجاره خصوصا" ساختمان كهنه احتياج به تعميرات اساسي وضروري داشته كه خوانده باتذكرات موكل خواهان از انجام تعميرات استنكاف ورزيده به ناچار خواهان براي جلوگيري از انهدام ساختمان اقدام به تعميرات مورد بحث شامل قيرگوني واسفالت بام وگچكاري و عمير پايه و ديوارهاي ساختمان جمعا" به مبلغ 000/680 ريال كه مورد مطالبه است. هم اكنون نيز به علت گذشت چندين سال از تعميرات مورد بحث شامل قيرگوني و اسفالت بام و گچكاري و تعمير پايه و ديوارهاي ساختمان جمعا" به مبلغ 000/680 ريال كه مورد مطالبه است. هم اكنون نيز به علت گذشت چندين سال از تعميرات مورد بحث ساختمانهاي مورد اجاره نيز به تعميرات اساسي وضروري از قبيل تعويض كف استود كاشي وتعمير پي هاي ساختمان و ديوارهاي فرسوده آن به هزينه معادل 000/700/1 ريال دارد تقاضاي معاينه و تحقيق و ارجاع امر به كارشناس و صدور حكم محكوميت خوانده به پرداخت هزينه تعميرات انجام شده و الزام به انجام تعميرات اساسي مورد نياز مي شود. با ثبت پرونده به كلاسه 64/406 شعبه 25 وقت رسيدگي تعيين شده 0 آقاي (ش ) به وكالت خوانده مداخله درجلسه دادگاه به خلاصه اظهار داشته بر فرض كه تعميراتي انجام شده باشد با موافقت موجر نبوده ومطالبه وجه آن طبق قانون و موجر ومستاجر قانوني نمي باشد. ساختمان مورد اجاره نياز به تعميرات اساسي ندارد رد دعوي مورد تقاضاست و مدركي مثبت اين امر كه آقاي (ج ) حق تعقيب امر قضائي از طرف شركت ايران فيلم را دارد ارائه نشده است. دادگاه ملاحظه اساسنامه شركت را ضروري دانسته كه فتوكپي آن ارائه گرديده است.
وكيل شركت خواهان در جريان دادرسي درخواست صدور دستورموقت نموده كه پرونده از اين نر به شعبه 19 دادگاه حقوقي يك ارجاع شده شعبه اخيرپس ازجلب نظركارشناس بشرح تصميم شماره 150-17/3/65 به استناد مواد770و777و779 قانون آئين دادرسي مدني دستور موقت بر الزام خانم (ن ) بر تعميرات لازم نسبت به سقف ساختمان شمالي در حد يك موجب جلوگيري از ريزش آن شود كه هزينه آن حدود دويست و پنجاه هزار ريال برآورد گرديده صادر و پرونده به شعبه 25 دادگاه حقوقي يك اعاده داده است. با فوت وكيل خوانده شخص خوانده به دادرسي دعوت قرار ارجاع امر به كارشناس و اخطار جهت توديع دستمزد كارشناس براي وكيل خواهان صادر گرديده ولي دستمزدتوديع نشده است. پس از اظهار نظر مشاور در تاريخ 1/9/1366 رئيس شعبه 25 دادگاه حقوقي يك تهران به خلاصه اين استدلال كه حسب ماده 502 قانون مدني اگر مستاجر در عين مستاجره بدون اذن موجرتعميراتي نمايد حق مطالبه قيمت آن را نخواهد داشت و دليلي بر اينكه خواهان از طرف خوانده مجاز در انجام تعميرات مورد ادعا بوده و با موافقت موجر تعميرات ادعائي را انجام داده ابراز نشده و از مرجع قضائي صالح هم تحصيل اجازه نشده دعوي خواهان را در مورد مطالبه 000/680 ريال بابت هزينه تعميرات انجام شده ادعاي ثابت تشخيص نداده و نظر خود را بر بطلان اين قسمت دعوي ابراز داشته است و در مورد الزام به تعميرات اساسي با توجه به نظريه كارشناسن درجريان دستور موقت وارده به شماره 1449-11/3/1365نظر خود را برالزام خوانده به انجام تعميرات اساسي شامل 1- تعويض سقف شيرواني 2- مرمت اكوستيك و تعمير ديوارهاي زيرزميه بشرح مقيد در نظريه كارشناس و رد دعوي مازاد آن ابراز نموده است. بانو000 به نظريه مزبور در قسمت الزام به تعميرات اعتراض نموده و اعلام داشته تعمير شيرواني را انجام داده است و تعميراكوستيك كه تزئيني است به عهده موجر نمي باشد. پرونده در اجراي ماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودو به ديوان عالي كشورارسال به كلاسه بالا ثبت به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي ...  و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين نظر مي دهند:
راي
مندرجات فتوكپي اجاره نامه رسمي شماره 91953-16/7/1352 دفتر خانه 137 تهران پيوست پرونده دلالت نداردكه ساختمان مورد اجاره به هنگام تنظيم اجاره نامه داراي اكوستيك در سقف بوده چنانچه اكوستيك سقف را مستاجر براي بهتر استفاده كردن از مورد اجاره ايجاد نموده باشد تعميرات آن به عهده موجر نيست. در صورتي كه در مقام اجراي دستور موقت مورخ 17/3/1365 سقف ساختمان شمالي يا شيرواني تعمير شد باشد الزام موجر به تعمير مجدد آن منتفي است بنابراين اقتضاء دارد ضمن معاينه واحد توضيح ورسيدگيهاي مقتضي ديگر احراز شود اكوستيك به هنگام تنظيم اجاره نامه وجود داشته يا مستاجر آن را ايجاد نموده است و نسبت به كدام قسمت از تعميرات مورد نظر كارشناسي در جريان دسترو موقت وارده به شماره 1448-11/5/1365 اقدام شده و ساختمان در وضع فعلي چه نوع تعميرات اساسي نياز دارد سپس مبادرت به ا تخاذ تصميم شايسته گردد. فلذا آن قسمت از نظريه استنباطي مورخ 1/9/1366 شعبه 25 دادگاه حقوقي كه انظر است بر الزام موجر به انجام تعميرات اساسي به لحاظ نقص در رسيدگي مورد تائيد نمي باشد پرونده به شعبه مزبور فرستاده مي شود.