رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي :23/12/72
شماره دادنامه : 767/72/19
مرجع رسيدگي  : شعبه 19ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
آقاي (ش ) با وكالت آقاي (ن ) طي دادخواست تقديمي بطرفيت سپاه پاسداران انقالب اسلامي ادعا نموده كه ششدانگ پلاك ثبتي شماره 1639/1 بخش 15 تهران كه عبارت از يك قطعه زمين به مساحت يكهزار مترمربع است طبق سند مالكيت ملك موكل ميباشد بر حسب گواهي شماره 1687843/6/59 سازمان عمران اراضي استان تهران اجازه عمران و احياء آن بموكل داده شده و چون موكل جزء پلاك فوق ملك ديگري ندارد و در حال حاضر در خانه استيجاري سكونت دارد و قصد داشته از پلاك مزبور براي احداث يكباب منزل مسكوني استفاده كندمتاسفانه اخيرا" متوجه شده كه مامورين سپاه پاسداران در محل استقراريافته و اعيان و تاسيساتي در آن ايجاد نموده اند و پاسخ قانع كننده اي در زمينه جواز تصرف واحداث اعياني ندارند و لذا تقاضاي رسيدگي و صدور قرار معاينه محل با جلب نظر كارشناس بمنظور احرازتصرف متصرفين بر پلاك مرقوم و صدور حكم بخلع يد وقلع وقمع ابنيه احداثي با احتساب خسارات وارده بموكل دارد پرونده بشعبه 78دادگاه حقوقي دو تهران ارجاع گرديده كه مرجع مرقوم رسيدگي بموضوع را درنصاب محاكم حقوقي يك تهران تشخيص داده وباصدور قرار عدم صلاحيت بصلاحيت محاكم حقوقي يك تهران پرونده را بمرجع مزبور ارسال نموده ومالا" در شعبه 16 دادگاه حقوقي يك تهران تحت رسيدگي قرار گرفته است مرجع مرقوم پس از ملاحظه لايحه وكيل خواهان مبني بر انحلال وزارت سپاه و اينكه وزارت دفاع قائم مقام خوانده مي باشد وزارت دفاع را دعوت نموده دادگاه پس از ملاحظه لايحه جوابيه خوانده وكسب نظر مشاوره درموقع قلع وقمع اعياني چون دعوي در اين قسمت از جانب وكيل خواهان مسترد گرديده قرار دعوي در قسمت مزبور صادر گرديده و در مورد دعوي خلع يد پاسخ خوانده رامبني بر اينكه خواهان با دريافت گواهي عمران ظرف مهلت قانوني هيچگونه اقدامي در جهت عمران ملك خود بعمل نياورده و زمين بتصرف دولت درآمده و رابطه حقوقي و مالكانه خواهان با زمين قطع گرديده موجه ندانسته و استدلال نموده برابر ماده 7 قانون زمين شهري در صورت عدم عمران و احياء بدون عذر موجه اجازه عمران ساقط و زمين بدولت بازمي گردد كه عذر خواهان در عدم عمران و احياء ملك خود به علت تصرفات سپاه پاسداران موجه بنظر مي رسد ومهلت عمران از تاريخ تصويب آئين نامه اجرائي قانون زمين شهري بمدت سه سال تمديد گرديده و خوانده دليلي بر اينكه سپاه پاسداران بعد از انقضاي مهلت عمران زمين خواهان را تصرف كرده اقامه نكرده ودليلي بر قانوني بودن تصرفات خود ارائه نكرده و باستناد ماده 308 قانون مدني بخلع يد خوانده ازپلاك مورد بحث بمساحت 1000 مترمربع ملكي خواهان اعلام نظر نموده است كه با حذف مادتين 14و15 قانون تشكيل محاكم حقوقي يك ودوصدور راي تجديدنظرخواسته را براساس نظريه اعلامي فوق الذكر صادر نموده است كه با وصول دادخواست تجديدنظر از سوي محكوم عليه وارسال پرونده بديوانعالي كشور سابقه دار دستور كارهاي اين شعبه قرار گرفته است اينك با تنظيم گزارش پرونده آماده اتخاذ تصميم بنظر مي رسد و لوايح واصله و از طرفين هنگام شور قرائت خواهد گرديد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد0
اعتراض موثر ومستدلي كه نقض دادنامه تجديدنظرخواسته را ايجاب نمايد از سوي تجديدنظرخواه بعمل نيامده است و لذا توجها" به محتويات پرونده رسيدگيهاي معموله و استدلال مرجع رسيدگي راصادره در قسمتي كه مورد تجديدنظرخواهي واقع شده بلااشكال بوده ابرام مي گردد0

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا