رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

خلاصه جريان پرونده :
آقاي (ح ) دادخواستي به خواسته خلع يد از ششدانگ قطعه زمين كه به صورت منزل درآمده به مساحت ششصد مترمربع واقع در ارض مشهور به حسين آباد محولات به طرفيت خانم (ص ) مقوم به مبلغ به بيست وپنج هزار تومان در تاريخ 26/5/1363  تقديم دادگاه عمومي (حقوقي ) ترتبت حيدريه نمود و بشرح مذكور دادخواست توضيح داده است خوانده عيال سابقش بوده كه با او متاركه و طلاقش داده است معهذا خوانده ازخانه مورد نزاع ملكي وي خلع يد ننموده و به دادسرامراجعه موضوع را حقوقي تشخيص و به اين جهت مبادرت به تقديم دادخواست نمودم و به استناد فتوكپي طلاقنامه و مستند عادي خريداري زميني رسيدگي و صدور حكم را خواستار مي باشد دادگاه مرجوع اليه پس از رسيدگي و صدور قرار معاينه و تحقيق محلي و اجراي آنها و استعلام از اداره كشاورزي در باب واگذاري زمين و وضعيت آن به موجب دادنامه شماره 481 مورخ 24/7/64بدين خلاصه (آقاي (ف ) نيز از طريق اصلاحات ارضي حسب نامه شماره 111778/3/64 مالك شده كه حق فروش زمين مزورعي و حق تبديل زمين زراعي را به منزل مسكوني بدون مجوز نداشته حسب حكم دادگاه مدني خاص فرزندان مي توانند نزد مادرشان باشند كه خانم (ص ) به تبع فرزندان خود در منزل سكونت دارد(حتي اگر يك فرزند باشد) و درساخت منزل نيز حسب تحقيقات محلي شركت داشته لذا با توجه به مراتب فوق ادعاي خواهان وارد نيست حكم برد دعوي خواهان صادر و بر اثر فرجامخواهي پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و شعبه 18 ديوان عالي كشور به موجب دادنامه 65/200/18 مورخ 7/4/65 به اين شرح (فرجامخواهي مالا" وارد به نظر مي رسد زيرا اولا " طبق راي دادگاه مدني خاص مقرر نبوده كه فرزندان مشترك طرفين الزاما" در خانه موردنزاع وسيله مادرشان حضانت شوندثانيا" با فرض تبديل زمين زراعي خريداري شده بدون كسب مجوز از اداره اصلاحات ارضي اين وضعيت براي خوانده ايجاد حق مالكيت ننموده و چنين ادعائي هم نشده است ثالثا" به فرض مشاركت خوانده دراحداث ساختمان به نحوي كه قدرالسهمي داشته باشد در اين باب بررسي و تحقيق به عمل نيامده و در صورت انجام چنين تحقيقي و ثبوت وجود حق السهم براي زوجه مطلقه نسبت به قدرالسهم استقراريدوي مي بايستي جايز تلقي شود نظر به مراتب مذكور رسيدگي ناقص به نظر رسيده وبا نقض دادنامه فرجامخواسته دادرسي به دادگاه حقوقي كاشمر ارجاع مي گردد دادنامه را نقض و رسيدگي به دادگاه حقوقي كاشمر ارجاع شود دادگاه اخيرالذكر نيز پس از رسيدگي و صدرو قرار تحقيق محلي حسب نظر ديوان عالي كشور اجراي آنها به موجب دادنامه تجديدنظر خواسته مالكيت خواهانه نسبت به شش دانگ منزل مسكوني خوانده محرز دانسته و ادامه سكونت خوانده را در آن بدون اذن و اجازه خواهان غاصبانه و من غيرحق تشخيص داده مستندا" به مواد301و308و309 از قانون مدني خوانده را محكوم نموده از مورد خواسته خلع يدنموده و تحويل خواهان نمايد و بر اثرتجديدنظرخواهي خانم (ص )بالاخره پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده و تجديد نظرخواه ضمن لايحه تجديدنظرخواهي پس از شرح مطالبي نقض حكم را خواستار شد تجديدنظرخوانده نيز لايحه تقديم داشته و با اعلام مطالبي رد تجديدنظرخواهي را خواستار شد كه لوايح هنگام شور قرائت خواهد شد0
هيئت شعبه در تاريخ فوق تشكيل است و پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز و بررسي اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره 65/848 25/8/1367 تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند0

بسمه تعالي
از ناحيه تجديدنظرخواه ايراد و اعتراض موجه و موثري كه با يكي از شقوق ماده 6 قانون تعيين موارد تجديدنظراحكام دادگاههاو نحوه رسيدگي آنهامصوب 14/7/1367 منطبق بوه و نقض دادنامه تجديدنظر خواسته را ايجاب نمايد به عمل نيامده است و نظر به اينكه بر دادنامه تجديدنظرخواسته از جهت رعايت اصول و تشريفات دادرسي نيز ايراد و اشكالي به نظر نمي رسد لهذا دادنامه مزبور مستندا" به ماده 3 قانون فوق الذكر ابرام مي شود0

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا