رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 4/8/1372
دادنامه      : 72/475/18
مرجع رسيدگي  : شعبه 18 ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي 000دادخواستي به خلع يد از عرصه و اعيان شش دانگ پلاك 965و967 فرعي از58 اصلي متعلق به بنياد و الزام خوانده به پرداخت اجرت المثل از يد و تصرف لغايت صدور حكم و اجراي حكم مقوم به پنج ميليون ريال (5000000 ريال ) به طرفيت شهرداري 000 تقديم دادگاه حقوقي يك آمل نموده و بشرح مذكور در دادخواست توضيح داده است خوانده فوق الاشعار من غيرحق و به نحو غاصبانه يك دستگاه ساختمان متعلق به اين بنياد به شماره پلاك مذكور در ستون خواسته را از تاريخ 13/3/59 تا كنون در يدخود دارد و عليرغم مكاتبات و پيگيري هاي مكرر هيچگونه اقدامي درجهت تخليه و تحويل به بنياد و نيز پرداخت اجرت المثل به عمل نياورده است با عنايت به دستور صريح حضرت امام رضوان ا000 عليه وبخشنامه شماره 10836 مورخ 19/1/68 نخست وزيري كه كليه ارگانهاي دولتي و نهادهاي انقلاب اسلامي را مكلف به تحويل اموال و دارائيهاي بنياد نموده و نيز مستندا" به مواد311و330قانون مدني استدعاي رسيدگي و صدورحكم به شرح دادخواست به استناد فتوكپي مصدق حكم سرپرستي فتوكپي مصدق سند مالكيت فتوكپي نظريه كارشناس فتوكپي دادنامه شماره 816 را خواستار شد ومضافا" اعلام نمود پرونده قبلا" به كلاسه 523/65 در دادگاه داشته اند كه منجر به صدور قرار ابطال دادخواست گرديد دادگاه مرجع اليه وارد رسيدگي شد و در جلسه 10/9/1369دستور تعيين وقت و دعوت از طرفين دعوي و مطالعه پرونده 523/65 استعلام وضعيت ثبتي پلاكهاي 965و967 فرعي از58 اصلي بخش 7 لاريجان را از ثبت محلي داده اند و در جلسه 13/7/70 پس از ملاحظه وانعكاس مندرجات پرونده كلاسه 52365 و اينكه با وصول پاسخ استعلام ثبت اسناد مالكيت خواهان نسبت به رقبات مورد دعوي محرز گرديده جهت تعيين ميزان اجاره بها از تاريخ 13/3/59 لغايت 6/2/1369(تاريخ تقديم دادخواست ) قرار ارجاع امر به كارشناس صادر و با عيين كارشناس به قيد قرعه (آقاي (ف ) كارمندان بانك مسكن آمل ) وانجام مراسم ايتان سوگند كارشناس آقاي (ف ) و اظهارنظر كارشناس (برگ 33 پرونده نظريه بدين خلاصه چون خوانده در قبال دعوي مطروحه هيچگونه دفاعي به عمل نياورده است و دادگاه وضعيت ثبتي پلاكهاي 967965 فرعي از58اصلي بخش هفت لاريحان در ثبت اسنادو استعلام و به موجب پاسخ شماره 24517 مورخ 8/10/69 اعلام نظر شده شش دانگ دو دستگاه حياط به مساحت 5/663 مترمربع پلاكهاي 965و967 فرعي از58 اصلي واقع در قريه رنيه بخش 7 حوزه ثبتي آمل به نام بنياد مستضعفان صادر گرديده است و جهت تعيين ميزان اجور پلاكهاي فوق در تاريخ 12/3/1359لغايت 6/2/69 (تاريخ تقديم از58 اصلي بخش 7 قريه رنيه را3900000 ريال اعلام داشته و به نظريه كارشناس نيز اعتراض به عمل نيامده است دادگاه با توجه به محتويات پرونده و احراز صحت ادعاي خواهان مستندا" به ماده 38و311 قانون مدني و ماده 357 قانون آئين دادرسي مدني عقيده به صدور راي عليه اداره خوانده به خلع يد از عرصه واعيان شش دانگ پلاك 965و967 فرعي از58 اصلي بخش 7 دهستان بالا لاريحان به مشخصات مندرج در سند مالكيت و نيز پرداخت مبلغ 3900000 ريال بابت اجور از12/3/1359 لغايت 6/2/1369 تاريخ تقديم دادخواست له اداره خواهان (بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي ) صادر وبر اثر اعتراض شهرداري رنيه به نظريه پرونده به ديوانعالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديد و شعبه 18 ديوان عالي كشور به موجب دادنامه شماره 710/507/18 مورخ 26/10/1371 بدين شرح 0

بسمه تعالي
اعتراض بر نظريه دادگاه حقوقي يك آمل كه تصميم آن طبق ضوابط قانوني اتخاذ گرديده ومنافي با قوانين موضوعه نمي باشد و از جهت رعايت اصول و قواعد دادرسي هم فاقد اشكال موثر است وارد وموجه نيست و مستندا" به ماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو نظريه را موجه و صحيح تشخيص وضمن رد اعتراض و تنفيذنظريه پرونده جهت انشاء حكم به دادگاه رسيدگي كننده اعاده مي گردد0
نظريه را تنفيذ و پرونده را جهت انشاء حكم نزد دادگاه صادر كننده نظريه ارسال و دادگاه نيز به موجب دادنامه تجديدنظرخواسته بدين خلاصه (پس از شرح دعواي اعلام نموده اند با عنايت به دستور صريح حضرت امام رضوان الله و بخشنامه شماره 10836 مورخ  9/1/1368 نخست وزيري كه كليه ارگانهاي دولتي و نهادهاي انقلاب اسلامي را مكلف به تحويل اموال و دارائيهاي بنياد نموده و نيز مستندا" به مواد311و220 قانون مدني استدعاي رسيدگي و صدور حكم به شرح دادخواست تقديمي را مي نمايم اداره خوانده در قبال دعوي هيچگونه دفاعي به عمل نياورده است دادگاه وضعيت ثبتي پلاك 965و967فرعي از 58 اصلي بخش هفت لاريجان را از اداره ثبت استعلام و اداره مذكور حسب پاسخ شماره 24517 مورخ 8/10/69 اعلام داشته سند مالكيت شش دانگ دو دستگاه حياط به مساحت 5/663 متر مربع پلاكهاي 965و967 فرعي از58 اصلي واقع در قريه رينه بخش 7 حوزه ثبتي آمل به نام بنياد مستضعفان صادر گرديده است جهت تعيين ميزان اجور پلاكهاي فوق از تاريخ 13/3/1359 لغايت 6/2/1369 (تاريخ تقديم دادخواست ) قرار ارجاع امر بكارشناس صادر و آقاي كارشناس ميزان اجورپلاكهاي 965و967 فرعي از58 اصلي بخش 7 قريه رينه را000/900/3 ريال اعلام داشته و به نظريه كارشناس اعتراض به عمل نيامده است دادگاه با توجه به محتويات پرونده و احراز صحت ادعاي خواهان مستندا" به ماده 308 و311 قانون مدني و ماده 357 قانون آئين دادرسي مدني را بر محكوميت اداره خوانده به خلع يد از عرصه واعيان ششدانگ پلاكهاي 965و967فرعي از58 اصلي بخش 7دهستان بالا لاريجان به مشخصات مندرج در سند مالكيت و نيز پرداخت مبلغ 000/900/3 ريال بابت اجور از 13/3/1359 لغايت 6/2/1369 له اداره خواهان (بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي ) صادر و اعلام مي دارد) حكم به خلع يد و پرداخت اجور در حق خواهان صادر نموده اند و براثر تجديدنظرخواهي شهرداري 000 دادنامه تجديدنظرخواسته پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديد و تجديدنظرخواه ضمن دادخواست تجديدنظرخواهي پس از شرح مطالبي معنا نقض حكم را خواستار شد كه هنگام شور قرائت خواهد شد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز وبررسي اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره 10862/12/71 تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد0

بسمه تعالي
از ناحيه تجديدنظرخواه در اين مرحله از رسيدگي ايرادواعتراض موثر و موجهي كه با شقوق ماده 10 قانون تجديدنظرآراء دادگاهها مصوب مرداد1372 منطبق بوده و نقض دادنامه تجديدنظري را ايجاب نمايد به عمل نيامده است و دادنامه تجديدنظرخواسته موجها" و مستدلا" اصدار يافته و از جهت رعايت اصول و قواعد دادرسي هم فاقد اشكال موثر است لهذا دادنامه مزبور مستندا" به ماده 3 و بند يك ماده پنج قانون فوق الذكر ابرام مي گردد0

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا