رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 6/5/1367
شماره راي    : 434/21
مرجع رسيدگي  : شعبه 21 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 23/10/63 آقاي (ع ) به وكالت از شركت سهامي خاص مختلط امور حمل و نقل ايران و شوروي دادخواستي به طرفيت آقاي (ق ) به خواسته سه ميليون و هفتاد و شش هزار ريال تسليم دادگاههاي تهران نموده به خلاصه اينكه كاميون شماره 1695635 تهران با اتوبوس شماره 2671853 شركت تصادف كرده با نظريه افسر كاردان خوانده مقصر بوده و براي تعمير اتوبوس به موجب قرارداد به تعميرگاه مجاز 104 ايران خودرو مبلغ دو ميليون و پنجاه هزار ريال پرداخت شده كه طبق مواد321و325 قانون مدني و مواد 2و1 قانون مسئوليت مدني خوانده بايد اين خسارات را جبران نمايد و چون از تاريخ 27/3/63لغايت 27/7/63 اتوبوس در تعميرگاه متوقف مانده به ناچار مبلغ 000/026/1 از شركت جاويد اتوبوس ديگر در اين مدت اجاره شده اين خسارت را نيز خوانده سبب شده بايد بپردازد كه به كلاسه 63542 شعبه 28 حقوقي يك ثبت شده خوانده در مدافعه اظهار داشته دراين گونه موارد بايد كارشناس نظر بدهد و فاكتورها تهيه شده خود شركت است تنها اظهارنظر افسر نمي تواند مثبت ادعاهاي خواهان باشد كارشناس بالاستقراع تعيين شده و نظريه خود را تسليم دادگاه كرده خوانده به نظريه ايراد كرده كه فتوكپيهاي پيوست و قيمت قطعات تعويض شده مورد محاسبه كارشناس آيا مربوط به اتوبوس بوده يا خير و آيا واقعا" تعويض شده يا نه آيا شدت تصادف به حدي بوده كه تعويض اينهمه قطعات را لازم داشته ياخير0 به علاوه پس از گذشت دو سال و به كارافتادن اتوبوس اعلام شكايت شده امكان بازبيني اتوبوس را براي كارشناسي فراهم نكرده اند آيا قطعات به اتوبوس لازم بوده يا خير و آيا نياز به اين قعطات در اثر تصادف بوده يا نه وكيل خواهان و كارشناس و خوانده را دادگاه براي اخذ توضحيح خواسته پس از اداي توضيح رئيس دادگاه باموافقت مشاوربشرح نظريه مورخه 13/3/66 به صورت قسمت اول دعوي و بر رد قسمت دوم آن اظهار نظر كرده در اثر اعتراض وكيل شركت خواهان نسبت به رد دعوي به قسمت دوم آن پرونده به ديوان عالي كشور ارسال شده و به كلاسه 2121/2184 ثبت گرديده و بشرح پيوسته پرونده شعبه 21 ديوان عالي كشور نتيجه نظريه را تاييد نموده كه براي انشاء حكم پرونده به دادگاه اعاده شده ودادنامه شماره 22237/9/66 صادر گشته 0 پس از ابلاغ آقاي (ت ) دادخواست تجديدنظر تسليم دفتر ديوان عالي كشور نموده بااعتراضاتي به دادنامه ايراد و فسخ آن را خواسته كه هنگام راي اعتراضات با پاسخ قرائت خواهد شد0 پرونده كلاسه بالا ثبت وبه اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد0 پس ازقرائت گزارش آقاي سيدغني اردبيلي و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
با توجه به محتويات پرونده و استدلال دادگاه ودلايل دعوي آن قسمت از حكم شماره 23237/8/1316 شعبه 28 دادگاه حقوقي يك تهران كه ناظر است بر محكوميت آقاي (ق ) به پرداخت مبلغ دو ميليون و پنجاه هزار ريال خسارت وارده به اتوبوس شماره 1853 تهران 26 مخالفتي با قانون وموازين شرعي ندارد0 درخواست تجديدنظرنامبرده نسبت به اين قسمت حكم به لحاظ عدم انطباق با ماده 12 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودو رد مي شود0 اماچون طبق فتاوي معتبر فقهي مطالبه خسارات دادرسي وجهه شرعي ندارد0 حكم مزبور نسبت به مبلغ 300/38 ريال هزينه دادرسي وكارشناسي فسخ مي شود0 و تقاضاي شركت سهامي خاص مختلط امور حمل و نقل ايران و شوروي در مطالبه خسارات فوق رد مي گردد0

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا