رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 24/1/72
شماره دادنامه : 35/10
مرجع رسيدگي  : شعبه دهم ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 17/2/1369 آقاي (ح ) داخواستي به خواسته مطالبه مبلغ هشت ميليون ريال خسارت وارده به يك دستگاه كاميون شماره 13674 كرمان 92و اعسار از هزينه دادرسي عليه آقاي (م ) به دادگاه حقوقي يك نيشابور تقديم داشته و با تسليم فتوكپي سند رسمي انتقال كاميون مزبور ونظريه كارشناس تصادف و يك برگ استهشاديه و صورت مجلس مورخ 3/2/69اجراي قرار تامين دليل توضيح داده است كه مطابق محتويات پرونده كيفري كلاسه 69/56 و مستندات ابراز شده خوانده به علت بي احتياطي و عدم توجه به جلو ناشي از خستگي و خواب آلودگي موجب واژگون شدن كاميون متعلق به وي و ورود خسارت به آن گرديده است. لذا تقاضا دارد با توجه به دلايل مذكور و عندالاقتضاء صدور قرار معاينه و جلب نظر كارشناس حكم مقتضي صادر شود0 دادگاه با وصول دادخواست وقت رسيدگي تعيين نموده و پرونده مورد استناد خواهان را مطالبه كرده و ضمن اخطار به خواهان دائر بر ضرورت اقامه گواهان نامبرده جهت اداي شهادت طرفين را به دادرسي دعوت نموده است. خوانده در قبال دعوي مطروحه اظهار داشته است كه رانندگي كاميون مذكور كه به علت تركيدن لاستيك واژگون گرديده به عهده او بوده است و به علت ورود صدمات بدني به بيمارستان منتقل گرديده لذا از ميزان خسارت وارده اطلاعي ندارد و فاقد استطاعت مالي است. دادگاه پس از استماع شهادت دو نفر گواه اقامه شده از جانب خواهان حكم بر قبول اعسار مشاراليه و معافيت وي ازپرداخت هزينه دادرسي صادر نموده و سپس به منظور تعيين خسارت وارده به كاميون قرار ارجاع امر به كارشناس صادر گرديده است كارشناس منتخب دادگاه در تاريخ 17/12/70 نظريه خود را مبني بر تعيين خسارت وارده به كاميون مورد نظر معادل مبلغ چهار ميليون وپانصد هزار ريال تسليم داشته و دادگاه وصول نظريه مزبور را به طرفين ابلاغ نموده و سپس با وصول پرونده كيفري مورد استناد خواهان خلاصه محتويات آن را به اين شرح در صورت جلسه منعكس كرده است : مطابق اوراق پرونده مزبور وكيفرخواست شماره 1516/2/69 دادسرادر تاريخ 25/1/1369 كاميون مورد بحث به رانندگي خوانده در كيلومتر 32 جاده تربت جام واژگون گرديده و منجر به فوت سرنشين آن به نام (س ) گرديده و حسب گزارش افسر كاردان فني علت تامه تصادف بي احتياطي و خواب آلودگي اعلام گرديده است. موضوع در شعبه 18دادگاه كيفري يك مشهد مطرح شده و پس از رسيدگي هاي لازم به موجب دادنامه شماره 62/24399/4/69 اتهام متهم را محرز تشخيص ومشاراليه به پرداخت ديه كامل در حق اولياءدم مقتول و دويست هزار ريال جزاي نقدي محكوم شده است. سرانجام در تاريخ 26/7/71 دادگاه نظر آقاي مشاور را كسب و به شرح زير مبادرت به اعلام نظريه قضائي نموده است (000 نظر به احراز تصادف وخسارت وارده به كاميون موردنظر به رانندگي خوانده و تقصير مشاراليه در وقوع تصادف مذكور حسب محتويات پرونده استنادي كلاسه 3269 شعبه هيجدهم كيفري يك مشهد و نظريه افسركاردان فني واقرارتلويحي خوانده طي جلسه مورخ 4/4/1369 و با عنايت به اينكه در جهت ميزان خسارت وارده به كاميون مورد اختلاف موضوع به كارشناسي ارجاع كارشناس منتخب بشرح نظريه شماره 174900/12/70 خسارت وارده را به مبلغ چهارميليون و پانصد هزار ريال تعيين كه نظريه موصوف از ناحيه خوانده مصون از ايراد و اعتراض و خواهان نيز بشرح لايحه شماره 22531/2/71اعتراض موثري اقامه وابراز نداشته و مضافا" نظريه موصوف با اوضاع و احوال قضيه مندرج در پرونده تامين دليل كلاسه 69/58 حقوقي 2 تربت جام نيز مباينتي نداشته عليهذا با وصف مراتب فوق و مجموع اوراق پرونده دعوي مطروحه تا ميزان نظريه كارشناس وارد تلقي ومستندا" به ماده 328 قانون مدني نظريه بر محكوميت خوانده به پرداخت مبلغ چهار ميليون و پانصد هزار ريال از بابت خسارت وارده به كاميون مورد نظر در حق خواهان صادر و اعلام مي گردد و درخصوص مازاد مبلغ مذكور تا وجه مورد خواسته دعوي مطروحه غير ثابت تلقي و اعلام نظريه به رد آن مي گردد000 نظريه مزبور به طرفين ابلاغ گرديده و با وصول لايحه اعتراضيه خوانده پرونده به ديوان عالي كشورارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده است لايحه اعتراضيه خوانده به هنگام مشاوره قرائت خواهد شد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و باقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز وبررسي اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد0

بسمه تعالي
با التفات به دلايل اقامه شده واظهارات متداعيين ورسيدگي هاي به عمل آمده اشكال موثري بر نظريه قضائي مورد اعتراض مترتب نيست 0 اعتراض خوانده نيز به نحوي نيست كه براساس و مباني آن خللي وارد سازد0 لذا نظريه قضائي دادگاه تاييد مي گردد وپرونده جهت انشاء حكم مقتضي به دادگاه حقوقي يك نيشابور اعاده مي شود0

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا