رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 28/8/1373
شماره دادنامه : 73/468/18
مرجع رسيدگي  : شعبه 18 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 12/12/1368 آقاي (ج ) به وكالت از خانمها وآقايان 1 (ز) 2 (ف ) 3 (ن ) 4 (ي ) 5 (ت ) و 6(ن ) 7(ف )8 (ح ) 9(ق ) 10(ا)11(ع )12(ص )000 دادخواستي به طرفيت شركت مخابرات كرج به خواسته محكوميت خوانده به پرداخت خسارات وارده به موكلين به موجب ماده 331 قانون مدني بر طبق نظر كارشناس كه زائد بر دو ميليون ريال مي باشد تسليم داشته كه رسيدگي به شعبه اول دادگاه حقوقي يك كرج ارجاع شده و بشرح دادخواست توضيح داده است (موكلين بشرح زير مالكين مشاعي عرصه و اعيان شش دانگ پلاكهاي 157/188 157/193و194 و331/157 كرج واقع درخيابان دكتر بهشتي (قزوين سابق ) مي باشند كه به صورت پاساژ آزادي درآمده حدود تاريخ 20/6/68ساعت 23 شركت مخابرات كرج وسيله كارگران خود در پياده رو جلو پاساژ جهت كابل كشي تلفن مبادرت به كندن زمين مي نمايند كه به علت عدم مراقبت كافي و بي توجهي و عدم نظارت كافي موجب شكسته شدن لوله آب شهري به قطر ده سانتي متري گرديده كه در آن هنگام نيمه شدكه فشار آب در لوله بسيار قوي بوده با جاري شدن آب به پاركينگ و زيرزمين و شكستن ديوار شمالي زيرين پاساژ موجب خسارت زيادي گرديده كه بلافاصله از طريق شعبه 14 حقوقي 2 كرج تامين دليل وصورت مجلس گرديده (همراه با نظريه كارشناس ) و چون عمل خوانده از باب تسبيب بوده و بر طبق ماده 331 قانون مدني ضامن خسارات وارده به موكلين و مالكين پاساژ مي باشند درخواست رسيدگي وجلب نظركارشناس دائر به تعيين ميزان خسارات وارده ضمن محكوميت خوانده به پرداخت خسارات وارده بر اساس نظر كارشناس دارم ضمنا" چون ميزان خسارات وارده قبل از اظهارنظر كارشناس مشخص نمي باشد به تجويز ماده 686 آئين دادرسي مدني تمبر قانوني پس از تعيين شدن ميزان خسارت الصاق و ابطال خواهدشد) و ميزان مالكيت موكلين خود را تعيين و مشخص نموده است دادگاه مرجوع اليه با تعيين وقت طرفين را براي رسيدگي دعوت نموده و در روز29/2/69 جلسه دادگاه با حضور وكيل خواهان و نماينده شركت خوانده تشكيل شده و پس ازاستماع توضيحات آنان دادگاه پرونده را براي رفع نقص به دفتر ارسال داشته وپس از رفع نقص و دعوت طرفين روز7/5/69 جلسه دادگاه باحضور وكيل خواهان تشكيل شده و پس از استماع اظهارات او و ملاحظه لايحه خوانده قرار جلب نظر كارشناس صادر نموده تا كارشناس پس ازمطالعه پرونده به محل عزيمت و با معاينه دقيق محل ظرف پانزده روز نظريه خود را اعلام دارد كه آيا خسارات وارده ادعائي ناشي از عمكردشركت خوانده بوده يا خير و در صورت مثبت بودن پاسخ ميزان آن را تعيين كند و بالاخره كارشناس منتخب طي گزارشي كه به شماره 91429/10/70 ثبت شده نظريه خود را اعلام كرده است و پس از ابلاغ نظريه نماينده خوانده طي لايحه مورخ 2/11/70 نسبت به نظريه اعتراض كرده و تقاضا كرده كارشناس خسارات را جزءجزء تعيين كند وكيل خواهانها نيز به شرح لايحه وارده به شماره 51550/11/70 نسبت به نظريه كارشناس اعتراض نموده است و دادگاه در روز6/11/70 در وقت فوق العاده تشكيل جلسه داده و قرار ارجاع امر به هيئت كارشناس صادر و كارشناس را انتخاب نموده است در تاريخ 11/5/1371 هيئت كارشناس نظريه خود را اعلام نموده اند و پس از ابلاغ نظريه نماينده خوانده بشرح لايحه وارده به شماره 12622/6/71 به نظريه كارشناس اعتراض نموده است و دادگاه در روز9/8/1371 تشكيل جلسه داده و قرار ارجاع امر به هيئت پنج نفر كارشناس صادر نموده است ولي در مهلت مقرر شركت خوانده نسبت به توديع دستمزد اقدامي نكرده است و در نتيجه دادگاه در تاريخ 2/10/71 پس از كسب عقيده آقاي مشاورنظريه هيئت سه نفري كارشناسي را موجه ندانسته و با احراز قصور شركت خوانده در نتيجه طبق نظريه كارشناس اوليه نظر خود رابه محكوميت شركت خوانده به پرداخت مبلغ چهار ميليون و هشتصد هزار ريال 000/800/4 ريال بابت اصل و هزينه دادرسي و دستمزد كارشناس در حق خواهان اعلام نموده است و با وصول اعتراض شركت مخابرات وارسال پرونده به ديوان عالي كشور شعبه 19 ديوانعالي كشور با توجه به تصويب قانون اصلاح و حذف موادي از قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودو پرونده را بدون اظهارنظر اعاده نموده است و دادگاه در روز 27/2/1372 راي تجديدنظرخواسته را بشرح زير صادر نموده است و در خصوص دادخواست آقاي (ج ) به وكالت از خانم (ف ) و غيره بشرح مندرج در دادخواست به طرفيت شركت مخابرات شهرستان كرج مبني برمطالبه خسارات وارده ناشي از تخريب لوله آب شهري منتهي به ورود خسارت به زيرزمين پاساژآزادي مربوط به پلاكهاي ثبتي 157/188و157/193و194و 157/331 برابر مندرجات صورت مجلس تنظيمي پرونده تامين دليل 687914كه خسارات وارده 1 گل و لاي تاسيسات واقع در زيرزمين 0 2 تخريب ديوار شمالي كه كارشناس منتخب دادگاه ضمن اعلام نظر خسارات وارده را مبلغ چهار ميليون و هشتصد هزار ريال برآورد و تعيين و اعتراض طرفين نسبت به نظريه كارشناس مذكور وكارشناس منتخب دادگاه حقوقي يك نيز با اظهارنظر صريح كه به شماره 1427 9/10/70 ثبت گرديده مبلغ چهار ميليون و هفتصد هزار ريال تعيين و اعلام نموده نسبت به نظريه مذكور اعتراض و به هيئت كارشناسان ارجاع و اعلام نظر آنان به واقع به نظر نمي رسد و با استفاده از ماده 460 قانون آئين دادرسي مدني حكم به محكوميت خوانده (شركت مخابرات ) به پرداخت مبلغ چهار ميليون وهشتصد هزار ريال بابت اصل خواسته وهزينه دادرسي ودستمزد كارشناس در حق خواهان صادر مي نمايد راي حضوري است ) و پس از ابلاغ شركت مخابرات به طرفين خانم (ف ) تجديدنظرخواهي نموده و نقض دادنامه را خواستار شده است و پس از ارسال نسخه دوم دادخواست جهت تجديدنظرخوانده وكيل مشاراليها بشرح لايحه وارده به شماره 261422/7/1372 تقاضاي تاييد دادنامه صادره را نموده است و با وصول پرونده به ديوان عالي كشور به كلاسه بالا ثبت و جهت رسيدگي به اين شعبه ارجاع شده است دادخواست و لايحه جوابيه هنگام شور قرائت خواهد شد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز و بررسي اوراق پرونده نسبت به دادناه شماره 27163/2/72 تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:

بسمه تعالي
از ناحيه تجديدنظرخواه در اين مرحله از رسيدگي ايرادواعتراض موثر و موجهي كه با يكي از شقوق ماده 10 قانون تجديدنظرآراء دادگاههاي مصوب مرداد1372 منطبق بوده و نقض دادنامه تجديدنظري را ايجاب نمايد به عمل نيامده است و از طرفي دادنامه تجديدنظر خواسته موجها" ومستدلا" اصدار يافته و از جهت رعايت اصول وقواعد دادرسي هم فاقد اشكال موثر است لهذا دادنامه مزبور مستندا" به ماده سه وبند يك ماد پنج قانون فوق الذكر ابرام مي شود0

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا