رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

.
شماره راي  198/21
تاريخ رسيدگي  17/4/72
مرجع رسيدگي شعبه 21 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
با توجه به خلاصه پرونده منعكس دردادنامه شماره 846/2121/10/70 و تاييد اظهارنظر مورخ 23/4/70 دادگاه و ردايرادات و اعتراضات وكيل معترض مشروحا" و اعاده پرونده به دادگاه جهت انشاء حكم دادگاه مرجع رسيدگي در تاريخ 15/11/70 در وقت فوق العاده پس از بررسي پرونده و ملاحظه اظهارنظر مجدد مشاور دادگاه اجمالا" مبني بر صدور حكم به الزام خواندگان بشرح خواسته با احتساب خسارات (ختم رسيدگي را اعلام و به اين شرح ( با ذكر ملخص ماجراء و اظهارات طرفين ) به صدرو راي مبادرت مي نمايد:
نظر به اينكه رابطه حقوقي طرفين مستند به قولنامه عادي مورخ 19/2/67 مي باشد كه صحت و اصالت آن مورد قبول طرفين و مصون از تعرض و تخديش ومفروع عنه است نظر به اينكه مستند ابرازي خواهان با توجه به مفهوم و مندرجات آن مبايعه نامه تلقي مي گردد زيرا مدلول مستند مزبور صريح در به معناي بيع است بنابراين در مورد وقوع عقد بيع نسبت به شش دانگ خانه پلاك ثبتي شماره 43/123 بخش 11 تهران با ملحقات و متعلقات آن با توجه به مفهوم و منطق مستند مزبور نظربه قصد و رضاي طرفين و ايجاب و قبول آنهامبني بر وقوع عقد بيع و اخذ مبالغي از ثمن به دفعات عديده توسط فروشندگان و تصرف مببيع توسط خريدار به نظر دادگاه نسبت اركان انجام معامله و وقوع شرعي و قانوني عقد بيع هيچگونه خللي متصور نيست ومعامله مذكور شرعا" و عرفا" و قانونا" واقع شده است زيرا عقبد بيع عين معيني عقد تمليكي بوده كه به موجب ماده 362 قانون مدني به محض وقوع بيع مشتري مالك مبيع و بايع مالك ثمن مي شود خصوصا" كه قبض و اقباض هم صورت گرفته باشد لذا وقوع معامله بين طرفين محرز تشخيص مي گردد النهايه خواندگان (فروشندگان ) تنظيم سند انتقال رسمي در دفترخانه را موكول به رفع موانع قانوني و فراهم شدن موجبات انتقال و مهيا گرديدن تشريفات تنظيم سند رسمي نموده اند نظر به اينكه خواندگان به تاريخ موخر از تاريخ مبايعه نامه وجوهي از باب ثمن معامله از خواهان دريافت داشته وخانه را به تصرف خواهان داده اند لذا خواندگان با اقدامات خويش تصرفات خواهان را پس از تنظيم بيع نامه و به بيع آن عملا" تنفيذ و تاييد نموده اند نظر به اينكه مادام كه مستند مزبور قانونا" فسخ يا تعهدات و به تبعيت از اصل حاكميت اراده براي طرفين متبع و لازم الاجراء است نظر به اينكه به موجب گزارش و گواهي رسمي وضعيت ثبتي ملك طي نامه شماره 196730/4/70 اداره ثبت شميران مالكيت خواندگان نسبت به قطعه 11 تفكيكي پلاك ثبتي شماره 436 فرعي از 123 اصلي اراضي جنت آباد شميران بخش 11 تهران ملك مورد معامله محرز تشخيص مي گردد و بقاء آن استحصاب مي گردد نظر به اينكه دليلي بر ايفاء يا اسقاط تعهد از ناحيه خواندگان ابراز نگرديده ومطالب و معاذير عنوان شده از جانب وكيل خواندگان به شرح لايحه تقديمي فاقد وجاهت قانوني بوده و موثر در مقام تشخيص نمي گردد بنا به مراتب دادگاه به علل و جهات ياد شده به استناد ماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو و ساير مواد قانوني راي به الزام خواندگان به حضور در يكي از دفاتر اسناد رسمي و يا هر دفترخانه مورد توافق طرفين وتنظيم سند انتقال رسمي و قطعي شش دانگ يك باب خانه پلاك ثبتي شماره 436  فرعي از 123 اصلي واقع در بخش 11 تهران به انضمام كليه ملحقات و متعلقات آن در قبال دريافت مبلغ پنج ميليون ريال باقيمانده ثمن معامله به نام خواهان صادرو اعلام مي نمايد ضمنا" به استناد مقررات قانون آدم در باب خسارات دادرسي و مواد 1و2 قانون مسئوليت مدني وماده 331 قانون مدني كه مبتني بر اصل تسبيب و قاعده لاضرر است راي به محكوميت خواندگان به پرداخت مبلغ 12472 ريال بابت خسارات دادرسي اعم از هزينه تمبر دادخواست و اوراق و حق الوكاله وكيل در حق خواهان صادر و اعلام مي گردد0 دادنامه در تاريخ 10/6/71 به وكيل تجديدنظرخواهان ابلاغ و مشاراليه در تاريخ 16/6/71دادخواست تجديدنظر تقديم و درخواست رسيدگي و نقض آنرا مي نمايد پرونده حسب دستور دادگاه به ديوان عالي كشور و به اين شعبه ارجاع و تبادل لوايح وسيله دفتر شعبه انجام مي شود لوايح طرفين هنگام شور قرائت خواهد شد0
هيئت شعبه در تاريخ فوق تشكيل و پس از قرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز و اوراق پرونده و دادنامه تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
ايرادات و اعتراضات وكيل تجديدنظرخواهان عمدتا" در ماهيت دعوي و تكرار مطالبي است كه در دادگاه عنوان نموده و مستدلا" طي دادنامه شماره 846/2121/10/70 اين شعبه مردود اعلام گرديده است لذا دادنامه تجديدنظرخواسته با توجيهه مستندات و مباني مذكور در آن و عدم ايراد واعتراض موثري ازناحيه وكيل تجديدنظر خواهان عدم اشكال موثي از لحاظ رعايت اصول و مقررات دادرسي ابرام مي گردد0

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا