تاريخ رسيدگي  : 29/7/70
شماره دادنامه  : 509/22
مرجع رسيدگي   : شعبه ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 9/5/69 آقاي (ت ) دادخواستي به طرفيت 1 شركت گاز رسان اطمينان 2 شركت ملي گاز ايران داير به مطالب يك ميليون تومان خسارت به شعبه سوم دادگاه حقوقي 2 همدان تقديم و خلاصتا" اظهار داشته برابر مستندات پيوست و قراردادشماره 19/2/2169 خواندگان متعهد گرديده اند كه منزل مسكوني مرامطابق استانداردهاي معينه لوله كشي گاز نمايند در اثر بي احتياطي و عدم رعايت مقررات ايمني شركت گازرساني اطمينان خانه ام طعمه حريق شده و به استناد تائيديه شماره 344/4/69 آتش نشاني شهرداري همدان بالغ بر يك ميليون تومان متضرر گرديده ام لذا مستندا" به نامه شماره 9264 1/5/69اداره كل كار و امور اجتماعي استان همدان وساير مدارك تقديمي صدور حكم به جبران خسارات وارده را به ميزان خواسته خواستار كه دادگاه حقوقي 2 به علت اينكه خواسته خارج از حد نصاب است قرار عدم صلاحيت صادر و پرونده به شعبه 2 دادگاه حقوقي يك ارجاع و دعوت طرفين شركت ملي گاز ايران منطقه همدان جهت لايحه اي دفاعا" و به خلاصه اعلام داشته اولا" با توجه به اصل شخصي بودن مجازات علت اصلي حادثه سهل انگاري و بي احتياطي شركت خواند بوده (خوانده اول ) و با عنايت به اينكه شركت گاز صرفلا" نقشه را از لحاظ ساير لوله ها و نصب شيرها تاييد نموده و اجراي نقشه وتاييد لوله كشي كه در مرحله بعدي مي باشد هنوز به تاييد نهايي اين شركت نرسيده و مسئوليت شركت گاز پس از اين مرحله و تزريق گاز شروع مي شود0 ثانيا" شركت خوانده موظف به رعايت استاندارهاي شركت و رعايت نكات ايمني در حين جوشكاري بوده كه اين موارد را رعايت ننموده و هيچگونه مسئوليتي در باب تسبيت و مباشرت متوجه اين شركت نخواهد بود ثالثا" به نظريه بازرس اداره كار اعتراض دارد لذا چون مسئوليت متوجه شركت گازرساني اطمينان مي باشد به نظر بازرس اعتراض بالنتيجه رد دعوي را و عدم توجه آن را استدعا نموده كه دادگاه درجلسه 18/9/69 با حضور خواهان و نمايندگان شركتهاي خوانده تشكيل كه پس از استماع اظهارات خواهان كه در حقيقت توضيح دادخواست و مستندات آن بوده نماينده شركت ملي گاز مطالب مندرج در لايحه تقديمي را تكرار و نماينده شركت گازرساني اطمينان دفاعا" اظهار داشت اولا" كارشناس اداره كار نظريه قطعي نداده كه آتش سوزي در اثر جوشكاري بوده و با توجه به اينكه جوشكاران ساعت 7 بعدازظهر منزل را ترك و اين آتش سوزي 5/3 بعداز نميه شب صورت گرفته براي اين شركت اين سئوال مطرح است كه آتش سوزي در اثر جوشكاري بوده يا عوامل ديگر و ثانيا" منزل خواهان از طرف شركت ملي گاز بازرسي فني شده و تعيين لوله ها و شيرفرعي با توجه به ساختمان خانه و سقف خانه بود كه در پاسخ نماينده شركت گاز اظهار داشته كه اين شركت به نظريه اداره كار اعتراض نموده و زمان آتش سوزي وعوامل موثر در آن به اين شركت ارتباطي ندارد و چنانچه از طرف شركت اطمينان رعايت موارد ايمني و استاندارهاي مربوط به جوشكاري رعايت مي شد اين حادثه واقع نمي شد و به بند ثاني لايحه در باب بازرسي فني استناد كه دادگاه بااتخاذ تصميم داير به اخذ توضيح از بازرس اداره كار استان (آقاي ... ) از ميزان مسئوليت هر يك از شركتهاي خوانده مالا" درجلسه مورخ 27/11/69 پس از اخذ توضيح از نماينده مذكور و اظهارنظر وي به اينكه مسئوليت شركت ملي گاز90% نود درصد و شركت اطمنيان ده درصداست و استماع اظهارات و توضيحات مجدد نمايندگان شركتهاي خوانده مالا" پس از كسب نظر آقاي مشاور كه اجمالا" مبني بر محكوميت شركتهاي خوانده حسب نظريه كارشناس بوده ختم دادرسي را اعلام و پس از ذكر مقدمه اي بر چگونگي جريان دعوي و اظهارات و مدافعات طرفين دعوي به اين خلاصه و استدلال مبادرت به صدور نظريه نموده است ( با توجه به مستندات خواهان و رسيدگي هاي به عمل آمده و توضيحات بازرس كار در مقام كارشناسي بشرح صورت جلسه مورخ 27/11/69 باتوجه به ايرادات و مدافعات هر يك از خواندگان چون كسب گزارش بازرس كار سقف توسط ورق هاي آگوستيك و(مقواي فشرده ) سقف كاذب زده شده و فاصله لوله كشي گاز تا ورقهاي اگوستيك حدود پنج سانتيمتر بوده ونقشه اجرائي كه بدوا" توسط شركت گاز اطمينان (خوانده اول ) به عنوان مجري تهيه شده توسط شركت ملي گاز به عنوان مجري تاييدگرديده درصورتي كه نقشه اجرائي مزبور براي طبقه اول نامناسب بوده و از ايمني لازم برخوردار نبوده و لازم بوده با توجه به پوشش سقف طبقه اول توسط مصالح سوز لوله كش گاز با فاصله اي تهيه و تاييد مي گردد كه پيش بيني هاي لازم از نقطه نظر رعايت موارد ايمني عدم انتقال گرما و حرارت به ورقه هاي مقوائي فشرده و چوبهاي خشك سقف به عمل مي آمد بنا به مراتب تاييد نامناسب به جهات مذكور در گزارش بازرس كار از شركت ملي گاز مويد آن است كه وقوع حادثه و تلف مال و وورد خسارت به خواهان صرفا" ناشي از غفلت خوانده رديف 2 يعني شركت ملي گاز بوده و چنانچه نقشه اجرائي مذكور مورد تاييدخوانده مرقوم قرار نمي گرفت خوانده اول اقدام به اجراي آن نمي نمود لذا در خصوص مورد سبب اقوي از مباشر محسوب و جبران خسارات نيز به عهده شركت ملي گاز مي باشد و با توجه به اينكه طبق تاديه آتش سوزي به سازمان آتش نشاني و صورت اقلام خسارات كه خواهان فقط يك ميليون تومان آنرا مطالبه كرده است كه مورد اعتراض هيچيك از خواندگان واقع نشده و به استناد مواد331و332قانون مدني ومادتين 1و2 قانون مستندات مدني دادگاه عقيده به محكوميتخوانده رديف 2 ( شركت گاز به پرداخت مبلغ خواسته در حق خواهان دارد و در مورد خوانده رديف 1 به لحاظ عدم احراز مسئوليت به بطلان دعوي اعلام نظر مي نمايد كه پس از ابلاغ نظريه شركت ملي گاز منطقه همدان (خوانده دوم ) در مقام اعتراض در مهلت مقرر قانوني برآمده پرونده به ديوان عالي كشور واصل و به اين شعبه ارجاع گرديده خلاصه اعتراضات صرفنظر از تكرار مطالب اعلامي و معنونه در مرحله دادرسي و لوايح قبلي اين است كه مسئول جبران خسارت به خواهان شركت اطمينان بوده كه رعايت موارد استاندار مربوط به جوشكاري را در حين انجام كار نموده و اين مسئله با توجه به نوع سقف از شرايط اجتناب ناپذير عمل جوشكاري مي باشد كه عنوان مباشر عمل جوشكاري مربوط و شركت گازرساني اطمينان به عنوان تسبب به جهت عدم كنترل موضوع دخالت دارندو با عنايت به ماده 332 قانون مدني اين شركت درموضوع نداشته تا اقوي بدون آن مطرح باشد و مضافا" به نظريه بازرس اداره كارو صلاحيت فني وي اعتراض وتقاضاي كارشناسي مجدد را دارد كه اين لايحه در هنگام طرح و شور كلا" قرائت مي شود0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي (م ) عضو مميز و اوراق پرونده مشاوره نموه چنين نظر مي دهند:

بسمه تعالي
با توجه به محتويات پرونده اعتراض معترض از اين جهت وارداست كه اقتضاء دارد دادگاه در باب احراز واقع و رسيدگي به دلائل با توجه به ابهامات موجود موضوع را به كارشناس فني متخصصين در امر گازرساني و امور گاز ارجاع كه كارشناس با ملاحظه سوابق امر و بر اساس مسئوليت و احراز آن در خصوص مورد اظهارنظرنمايدلذا توجهات به مراتب قرار معترض عنه قابليت تاييد ندارد ومخدوش اعلام مي گردد

مرجع :
كتاب سقوط تعهدات - ضمان قهري - به اهتمام يداله بازگير
انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379  - چاپ دريا