رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره راي : 98/21 تاريخ رسيدگي : 20/2/72  مرجع رسيدگي : شعبه 21 ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 11/12/66 آقايان اسفنديار … حسين … و اسماعيل … دادخواستي به طرفيت حسين … و جمال … و عبدالحسين … و سلطان … به خواسته خلع يد از مقدار يكصد من بذر افكن زمين واقع در درود آباد قلعه خواسته پلاك 113 مقوم به دويست و پنجاه هزار ريال به دادگاه حقوقي يك قائم مقامي حقوق دو مسجد سليمان داده و توضيح داده اند كه خواندگان زمين فوق را كه نسق زراعي آنها است تصرف و غصب نموده اند پرونده به كلاسه 66/1020 ثبت شده است خواندگان طي لايحه دفاعيه ادعاي خواهانها را بي مورد تلقي و اظهار داشته اند كه زمين متعلق به آنها بوده سالها در تصرف مالكانه آنها بوده قبلاً از طرف علي و غفاري و … كه از بستگان خواهانها است تصرف شده كه علاوه از تعقيب كيفري در شعبه دوم دادگاه حقوقي يك اهواز به موجب پرونده 645/2012 محكوم به خلع يد شده اند و اجرائيه 65/45 نيز صادر شده است و زمين به تصرف آنها داده شده فتوكپي اجرائيه 65/45 شعبه دوم دادگاه حقوقي دو مربوط به حكم 65/152 را مستند دفاع خود قرار داده و اظهار داشته اند قبلاً آقايان غفارو عليشاه و علي … كه از بستگان خواهانها هستند اين دعوي را مطرح نموده و محكوم شده اند فتوكپي راي شماره 65/152 شعبه دوم دادگاه حقوقي يك اهواز كه مستند لايحه دفاعيه خواندگان است دلالت دارد كه قبلاً مدعي عليهم پرونده مطروحه عليه عليشاه و علي و غفار … به خواسته خلع يد طرح دعوي نموده و حكم بر خلع يد خواندگان از زمين دور امامزاده بوير احمد با حدود اربعه در نظريه كارشناس به نفع خواهانها ( مدعي عليهم پرونده مطروحه ) صادر و به موجب پرونده 451955 اجرائيه صادر شده است دادگاه به منظور ايضاح مطلب از خواهانها استفسار كرده كه دعواي آنها مربوط به همان زمين است كه قبلاً حكم صادر شده آنان در جلسه 27/1/68 پاسخ داده اند بلي راجع به همان قطعه زمين است كه مورد حكم واقع شده است النهايه نظريه كارشناس صحيح نبوده است و بدون ملاحظه زمين اظهار نظر نموده و دادگاه نيز بر مبناي نظر غير صحيح كارشناس حكم صادر نموده اند و تقاضاي رسيدگي و تعيين كارشناس جديد و صدور حكم و خلع يد خواندگان داريم و در جلسه 15/11/68 نيز مجدداً به نظر كارشناس و حكم شماره 65/152 شعبه دوم دادگاه ايراد گرفته و اظهار داشته اند كه كارشناس روي زمينهاي آنها نظر داده است دادگاه به موجب قرار شماره 68/1160 به استناد بند 4 ماده 198 قانون آئين دادرسي مدني ( ماده 84 ق . ج ) موضوع را مختومه تلقي و قرار امتناع رسيدگي صادر نموده و خواهانها را هدايت به عنوان معترض ثالث به شعبه دوم دادگاه حقوقي يك اهواز مراجعه نمايند اين قرار پس از اعتراض خواهان در شعبه چهارم دادگاه حقوقي يك اهواز به موجب راي شماره 69/272 به علت آنكه بين پرونده مطروحه و پرونده 64/2/20 وحدت اصحاب دعوي نبوده نقص نموده پرونده براي رسيدگي به ماهيت دعوي اعاده شده است پس از اعاده پرونده دادگاه مسجد سليمان به حكايت فتوكپي راي شماره 70/250 مضبوط در پرونده اعتراض ثالث به حكم شعبه دوم حقوقي يك اهواز تلقي و پرونده را با اشاره به ماده 85 قانون آئين دادرسي مدني به دادگاه مذكور ارسال داشته اند شعبه دوم به موجب راي 7/2/295 و چنين استدلال نموده نظر به اينكه خواهانها در دادخواست خود هيچ اشاره اي به دادنامه 69/152 در پرونده 64/2/20 ننمودهاند و دعواي مستقلي طرخ نموده كه مي بايستي در دادگاه صلاحيتدار رسيدگي شود و با توجه به ميزان خواسته و محل وقوع ملك دادگاه مسجد سليمان صالح به رسيدگي است دادگاه حقوقي يك مسجد سليمان قائم مقام حقوقي دو اين استدلال را نپذيرفته و به موجب حكم شماره 71/1336 استدلال نموده اند كه دعوي مربوط به همان اراضي است كه قبلاً دادگاه حقوقي يك اهواز درباره آن حكم صادر كرده و دادگاه حقوقي دو صالح به نقض راي دادگاه حقوقي يك نيست و خود را صالح ندانسته و پرونده را بر اثر بروز اختلاف به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده است .
« راي »
با توجه به خواسته دعوي دادنامه شماره 152 ـ 17/6/65 صادره از شعبه دوم دادگاه
حقوقي يك اهواز و مقررات مواد 584 و 586 قانون آئين دادرسي مدني ( مواد 419 و 421 ق . ج ) در اين خصوص تحت عنوان « اعتراض شخص ثالث » با اعلام صلاحيت شعبه دوم دادگاه حقوقي يك اهواز حل اختلاف و پرونده جهت رسيدگي به شعبه مذكور ارجاع مي گردد .

مرجع : 
كتاب صلاحيت و احكام راجع به آن - به اهتمام يدا.. بازگير - چاپ اول - چاپ گيتي - 80  - انتشارات فردوسي