رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده   : 21/4/3374
تاريخ رسيدگي  : 25/3/70
شماره دادنامه  : 203/4
تجديدنظرخواه  :  ...
تجديدنظرخوانده : اولياي دم مقتول
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 1138/1/1370 صادره از شعبه 7 دادگاه كيفري يك ...
مرجع رسيدگي   : شعبه 3 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه     : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده :طبق كيفرخواست شماره 291867/8/1369 دادسراي عمومي ... آقاي (ع ) فرزند... 15 ساله (دادگاه در راي صادره تاريخ تولد وي را1/1/1353 نوشته و با توجه به آن درتاريخ حادثه يعني 19/8/1369 سن وي 16 سال و 7 ماه و نوزده روز خواهد بود) متهم شده است به ارتكاب قتل عمدي مرحوم (الف ) با چاقوودادسرا به استناد ماده يك و ساير مقررات قانون حدود و قصاص ...ازدادگاه درخواست تعيين كيفر براي او كرده است.
طبق گواهي و گزارش معاينه جسد به وسيله پزشكي قانوني ( در جسد (الف ) فرزند... 27 ساله جرحي به طول سه سانتيمتر در قسمت نوك تحتاني جناغ سينه در محل جايگاه معده (وجود) دارد،جرح عميق (است ) و به داخل شكم راه يافته است.جرح ديگري به طول دوسانتيمتر در سرين چپ دارد...قفسه سينه و قسمتي از شكم بازگرديد . خونريزي داخل شكمي دارد، بريدگي در روي نسج معده وجود دارد كه مربوط به زمان حيات مي باشد . علت مرگ ورود كارد يا چاقو (آلت برنده نوك تيز) به داخل شكم وبريدگي نسج معده و خونريزي ناشي ازآن تعيين ... گرديده 0 توضيح آنكه آلت برنده قسمتي كوچك از لوپ چپ كبد را نيز بريده است. جرح سرين نمي تواند سبب مرگ گردد .)
اولياي دم مقتول عبارتند از مادر... ويك فرزندصغير14/3/1369 (برگ 58) به نام (ب ) كه بانو ... همسر مقتول (قيمه او) از طرف صغير شكايت كرده است و قصاص از متهم را خواسته اند .
(ع ) فرزند... كه در بازپرسي ناراحت و متاثر بوده و اشك مي ريخته به اتهام خود اقرار و اعتراف كرده و گفته است :
(به لحاظ اتفاقي كه قبلا" افتاده بود آقاي (ق ) و دوستانش سوار بر سه موتور از روبرو مي آمدند كه باهم درگير مي شوند . من بعد از برادرم و...و غيره رسيدم ، يعني از دنبال آنها مي آمدم 0 وقتي رسيدم ديدم برادرم چاقو خورده است و سرش شكسته است. لذا من هم ناراحت و درگير شدم و دست خودم نبود كه چاقو در آوردم و يك ضربه به شكم (الف ) زدم و او به زمين افتاد و من فرار كردم داخل پنبه زار و(ق ) و دوستانش با چوب موتورها را مي زدندومتوجه من نشدند . يك موتور كه موتور خودم بود روشن بود .چون ديدم كسي متوجه من نيست از داخل پنبه زار بيرون آمدم و سوار موتور شدم و از معركه فرار كردم ... من فقط يك ضربه به شكم او زدم ...كارد من از همين كاردها ودسته استخواني بود .(كارد را) داخل پنبه زار پرت كردم و نمي دانم كجا افتاده است ... احساساتي شدم و بي اختيار دست به كارد بردم و مرحوم (الف ) را چاقو زدم ... تقاضاي عفوو بخشش و كمك دارم 0 وي در آخرين دفاع هم گفته (عرضي ندارم ، اتهام را قبول دارم و تقاضاي كمك مي نمايم ...)
پرونده در شعبه 7 دادگاه كيفري يك ...مطرح شده و شكات ازمتهم نامبرده شكايت كرده اند و قصاص خواسته اند(طبق ماده 47قانون حدودو قصاص و مقررات آن همسر نمي تواند قصاص از قاتل شوهرش رابخواهد .) متهم (ع ) تاريخ تولد خود را 7/1/1353 اعلام كرده (برخلاف آنچه در راي دادگاه آمده و اگر دادگاه اصل شناسنامه راديده باشد ميبايست آن را در پرونده انعكاس مي داد . در هر حال سن متهم از16سال بيشتر مي شود) و گفته است : اتهام را قبول دارم 0 هميشه چاقو با خود داشتم 0فقط يك ضربه به وي زدم 0 مثل برادر بوديم ،خودم هم ناراحت هستم 0 دادشم را چاقو زدند . من يك چاقو به شكم (الف )زدم ،افتاد من به داخل پنبه زار فرار كردم ، چاقو معمولي بوده 0) وكيل تسخيري وي از او دفاع كرده است. همسر مقتول به قيموميت ازصغير ازمتهم قصاص خواسته است و مبلغ 45...00 ريال از طرف ...همسرمقتول ظاهرا" بابت سهم الارث صغير از ديه توديع و قبض پيوست پرونده شده است.
دادگاه با اعلام ختم رسيدگي و صحت استناد قتل را به متهم (ع ) احراز و آن را عدواني تشخيص و با ماده 1و2 قانون حدود و قصاص انطباق داده و با توجه به ماده يك و52 و51 قانون حدود و قصاص به اولياي دم اذن قصاص نفس از متهم را بالمباشره يا با وكالت داده است ... راي صادره از طرف محكوم عليه مورد تجديدنظرخواهي واقع شده و دادگاه اعتراض را وارد نديده و پرونده را به ديوان عالي كشور فرستاده كه به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ... عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي ... داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر رد اعتراض و تاييد دادنامه و دادنامه شماره 11380/1/1370 تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(با توجه به محتويات پرونده اقارير متهم (ع ) حكم صادره درباره وي دائر به قصاص نفس (اعدام )از وي به وسيله اولياي دم با توجه به توديع سهم صغيرازديه طبق ماده يك و دو (بندب ) و15( قسمت اول )و51از قانون حدود و قصاص و مقررات آن بلااشكال است و مستندا" به بند ب ماده 10 قانون تعيين مواردتجديدنظراحكام دادگاهها و نحوه رسيدگي آنها با رد اعتراض تجديدنظرخواه حكم صادره تاييد مي شود .)
مرجع :
قانون مجازات اسلامي درآيينه آرا ديوان عالي كشور(قتل عمد)جلد2
تاليف يداله بازگير ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
43