رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 1/378816
شماره دادنامه : 339
تاريخ رسيدگي :31/6/1371
مرجع رسيدگي  : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : حسب مندرجات پرونده آقاي (الف ) فرزند ... 45ساله ،شغل بقال ، ساكن ... بازداشت موقت ازتاريخ 4/7/70به اتهام قتل عمدي مرحوم (ب ) با ضربات چاقو تحت تعقيب دادسراي عمومي  ...  قرار گرفته و(ازسوي ) دادسراي مزبور به موجب كيفرخواست بدون شماره و مورخ 7/7/70 و به استناد مواد 1و2و بندهاي مربوطه و ماده 15 قانون حدود و قصاص درخواست تعيين كيفرشده است.
شعبه 18 دادگاه كيفري يك ...  پس از رسيدگي و با احراز بزهكاري متهم به موجب دادنامه شماره 11346/8/70 بشرح زير انشاء راي نموده است.
(درخصوص اتهام آقاي (الف ) فرزند ... دائر برقتل عمدي (ب ) با توجه به شكايت اولياي دم و گواهي وقوع جراحت وارده كه در قتل وي كاري بوده و پارگي روده ها و امعاءداخلي منجربه خونريزي داخلي شديد و اعترافات مكرر و مصرح متهم در مورد قتل عمدي باقصد قبلي در ضرب با آلت قتاله با توجه به نوع اختلافي كه داشته اند و طرز نظري كه متهم از مقتول داشته است (درامراختلاف خانوادگي دراوايل جزئي بوده است ) و جزئيات مربوطه اي كهدر آن خصوص متهم اشاره مي نمايد از حيث نحوه قتل و نحوه آلت قتاله و عدم دفاعيات متهم و وكيل متهم در جلسه دادگاه و اينكه متهم انكارش در دادگاه دراثر القائات ديگران بوده است و ساير اوضاع و احوال موجود در پرونده بزه انتسابي در حد قتل عمدي محرز و مسلم است و عملش منطبق است با ماده 1و2 و بند ب ماده 2 وماده 55و15و45از قانون حدود و قصاص با توجه به تقاضاي اولياي دم. ..  دادگاه نامبرده را به تحمل مجازات قصاص (اعدام ) با گلوله در محوطه زندان محكوم مي نمايد. )
حكم صادره به متهم و وكيل مدافع وي ابلاغ شده است و به شرح لوايح تقديمي از ناحيه آ;ان به راي صادره اعتراض (شده است )وپرونده قبل از ارسال به ديوان عالي كشور به نظر آقاي رئيس دادگاه صادر كننده راي رسيده و ايشان بشرح نظريه مورخ 27/8/70 به عقيده خود باقي مانده و پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است و به موجب دادنامه شماره 14684/12/70 به شرح زير اظهار نظر شده است :
(بسمه تعالي. نظر به مندرجات پرونده و كيفيات منعكس در آن صرفنظر از اينكه آقاي دادستان يانماينده قانوني وي در جلسه دادرسي شركت نداشته و گذشته از اينكه از متهم آخرين دفاع اخذ نشده است چون متهم در محضر دادگاه انكار نموده و اقرار خود را در بازپرسي ناشي از كره و اجبار دانسته ، لكن با وجود قرائن و امارات موجد ظن مورد از موارد لوث و اجراي قسامه به نظر مي رسد و لذا به جهات ياد شده دادنامه شماره 11346/8/70 صادره از شعبه 18 دادگاه كيفري يك مخدوش بوده و نقض مي شود و رسيدگي مجدد به موضوع به شعبه ديگر دادگاه كيفري يك ...  ارجاع مي گردد. )
اين بار پرونده به شعبه 16 دادگاه كيفري يك ... ارجاع مي گردد و شعبه مرجوع اليه پس از رسيدگي و اخذ آ)رين دفاع به موجب دادنامه شماره 3/1277/4/71 و به شرح صورتمجلس مورخ 1/4/70 پس از انجام مراسم قسامه بشرح زير انشاء راي مي نمايد:
(در خصوص اتهام آقاي (ال ) فرزند ... دائر بر قتل عمدي آقاي (ب ) و با توجه به شكايت شكات (اولياي دم ) و گواهيهاي پزشكي و نوع جراحت وارده به مقتول و اعترافات مكرر متهم در مراحل بازجوئي و مقدماتي موصوف به نظر دادگاه محرز و مسلم بوده مستندا" به ماده 205 و بند ب ماده 206 و ماده 248 قانون مجازات اسلامي و تبصره هاي يك و دو همان ماده حكم به قصاص متهم صادر و اعلام مي گردد. )
پس از ابلاغ راي ، محكوم عليه و وكيل مدافع وي به شرح لوايح تقديمي به راي صادره اعتراض نموده اند و پرونده به نظرآقاي رئيس دادگاه صادركننده راي رسيده و ايشان به شرح نظريه مورخه 10/4/71 به عقيده خود باقي مانده و سپس پرونده به ديوان عالي كشورارسال و به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ... عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر نقض دادنامه صادره مشاوره نموده چنين راي مي دهد. 
(بسمه تعالي. نظر به مندرجات پرونده و كيفيات منعكس در آن صرفنظر از اينكه از ناحيه دادگاه از مدعي عليه (متهم ) شهود معتبر مطالبه نشده است ، برابر ماده 248 قانون مجازات اسلامي اخيرالتصويب مورخ 7/9/70 و تبصره 3 ذيل آن در مورد قسم خوردگان در باب قسامه رجوليت شرط است و با وصف بودن رجل واجد شرايط ، زن حق قسم خوردن ندارد و شركت بانو (ص ) با بودن رجال واجد شرايط خلاف مقررات ماده فوق الاشعار مي باشد.  لذا بنا به جهات ياد شده دادنامه شماره 3/1277/4/71 صادره از شعبه 16 دادگاه كيفري يك ... مخدوش بوده و نقض مي شود و رسيدگي مجدد به موضوع به شعبه ديگر دادگاه كيفري يك ... ارجاع مي گردد. )

مرجع :
قانون مجازات اسلامي درآيينه آرا ديوان عالي كشور(قتل عمد)جلد2 تاليف يداله بازگير ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
48