رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 167/3117
شماره دادنامه : 767
تاريخ رسيدگي : 30/8/69
مرجع رسيدگي : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هيات شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : حسب مندرجات پرونده آقاي (الف ) فرزند ... 45 ساله به اتهام ايراد صدمه غيرعمدي ، منتهي به شكتسگي ستون فقرات و فلج نيمه بدن (ب ) در اثر بي احتياطي در رانندگي تحت تعقيب دادسراي عمومي  ...  قرار گرفته است كارشناس رسمي دادگستري محل را معاينه ، علت تامه تصادف را عدم رعايت نظامات دولتي ازجانب راننده اتومبيل اعلام نموده است.
آقاي بازپرس از متهم تحقيق نموده (متهم ) اظهارداشته عابر يك مرتبه از پشت دكه يخ فروشي بيرون آمد اتومبيل به ايشان اصابت كرد و در آخرين گواهي پزشكي اعلامشده با صندلي چرخ داردوبه كمك ديگران حركت مي كند و ضايعات وارده ، 1 نخاع از ناحيه مهره دوازدهم پشتي آسيب ديده است و در نتيجه آن فلج پاها و عدم وجود احساسات در پاها دارد20 دچار احتباس ادراري مي باشد كه عارضه پيش رونده اي است ، 3 بي اختياري در دفع مدفوع دارد و اعلام شده احتمال بهبودي نمي رود. 
چون ادعاي عمدي بودن حادث شده است آقاي بازپرس دستور تحقيق محلي داده و از شاهدان عيني تحقيق شده همگي اظهار داشته اند راننده دنده عقب مي آمد كه آقاي (ب <و را زير گرفت. مردم سر وصدا كردند اما راننده سه مرتبه عقب و جلو كرد تا با مشت به كاپوت ماشين كوبيدند متوجه قضيه شد و توقف كرد. آقاي بازپرس بشرح اقرار مورخه 18/9/68 قرار مجرميت متهم را به اتهام ايرادصدممه غير عمدي منتهي به نقص عضو صادر و در مورد عمدي بودن حادثه فرار منع تعقيب صادر كرده است. دادسرا با قرار صادره موافقت كرده وطي كيفرخواست مورخه 29/9/68 تقاضاي تعيين مجازات متهم را ازدادگاه كيفري يك نموده است. پرونده به شعبه 131 محاكم عمومي كيفري يك ...  ارجاع و در تاريخ 12/2/69 جلسه رسيدگي دادگاه با حضور طرفين تشكيل شد.  شاكي شكايت خود را تكرار و تقاضاي صدور حكم به پرداخت ديه شرعي نموده است.
اتهام متهم به نامبرده تفهيم شده تقصير خود و نظريه كارشناس را قبول دارد و از انواع ششگانه ديات نقره را انتخاب كرده است. متهم اظهار كرده تا كنون هشتاد هزا رتومان بابت مخارج بيمارستان مصدوم پرداخت كرده ام.  شاكي نيز اين اظهارات را قبول كرده ومورد تاييد قرار داده است. دادگاه ختم دادرسي را اعلامو به شرح دادنامه شماره 1240/2/69 با احراز بزهكاري متهم و انطباق عمل مشاراليه با ماده 152 قانون تعزيرات و مادتين 136 و138 قانون ديات و بند ب ماده 2 و بند ب ماده 8 همين قانون نامبرده را به تحمل شش ماه حبس و يك فقره ديه كامله از نوع نقره ديه مورد انتخاب متهم بابت شكستگي ستون فقرات و دو ثلث يك ديه كامله نفس از نوع نقره بابت فلجي دو پا در حق شاكي خصوصي ظرف مدت دوسال از حين وقوع تصادف با كسر مبلغ هشتاد هزار تومان پرداختي متهم كه مورد قبول شاكي نيز مي باشد محكوم نموده است. محكوم عليه به موجب لايحه اي به دادنامه صادره معترض و به استناد تبصره 17 قانون برنامه اول توسعه اقتصادي و احتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايارن تقاضاي تبديل حبس به جزاي نقدي نموده است. آقاي رئيس دادگاه بشرح تصميم مورخه 5/6/69 راي دادگاه را مطابق با موازين قانوني و شرعي دانسته وسپس پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است.
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر نقض دادنامه صادره مشاوره نموده است و چنين راي مي دهند:
(بسمه تعالي. اولا" اعتراض محكوم عليه در مورد تبديل حبس به جزاي نقدي وارد است زيرا طبق تبصره 17 قانون برنامه اول توسعه اقتصادي و اجتماعي وفرهنگي جمهوري سالامي ايران كه ازاول سال 1369 لازم الاجراست براي تخلفات رانندگي مجازات جزاي نقدي در نظر گرفته شده و صدور حكم به حبس وجاهت قانوني ندارد.  ثانيا" : حسب گواهي پزشكي قانوني به شماره 59353/2110/9/68 مصدوم دچار احتباط ادراري و همچنين بي اختياري در دفع مدفوع دارد ه براي آنها ديه تعيين نشده است و چون دادنامه شماره 40 مورخ 12/2/69صادره از شعبه 131 محاكم عمومي كيفري يك ...  از جهات فو الذكر مخدوش است با نقض آن رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه كيفري يك ...  محول مي گردد. )

مرجع :
كتاب قانون مجازات اسلامي درآئينه آراءديوان عالي كشور  3
قصاص عضووديه اعضاء يداله بازگير،انتشارات ققنوس ،چاپ اول 1378

110