رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده   : 27/389223
شماره دادنامه  : 1040
تاريخ رسيدگي   : 16/10/71
تجديدنظرخواه  : مشاور قضائي حاكم و (ح )
تجديدنظرخوانده : دادگاه
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره  ... شعبه 134دادگاه كيفري يك ... 
مرجع رسيدگي   : شعبه 27 ديوان عالي كشور
هيات شعبه     : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : آقاي (ع ) فرزند27 ... يا28 ساله اهل وساكن ..  فرش فروش 2 (ح ) فرزند ...  26يا27 ساله اهل و ساكن ... كارمند.  رديف اول متهم است به ايراد جرح عمدي با چاقو نسبت به (ر) منتهي به برداشتن طحال وي و ورود نقص عضو به ميزان 20% رديف دوم متهم است به ايراد ضرب و جرح عمدي نسبت به (ع ) بدين شرح بنا به شكايت آقاي (ر) در برگ 1 پرونده اظهار مي دارد كه به خانه برادرش (ح <و مورخه 24/12/70 در وقت افطار مي رود متوجه مي شودچند نف رقصد تعرض به خانه برادرش دارند واو را از خانه بيرون كشيدند من در صدد جدا كردن آنها بر آمدم كه مورد اصابت چاقوقرارگرفتم.  و در دو نقطه ران و شكم مورد اصابت چاقو قرار گرفتم و(ح ) در برگ 4 نيز تاييد حرفها يبرادرش را مي نمايدوعلت درگيري رامي گويد نمي دانم و هدف آن برادرم بوده و دو نفر به نام (ت ) و (ع )را مشاهده كردم و (ر) در برگ 15 مي گويد : (ل ) و (ت ) كه سابقه چاقوكشي هم دارد با چاقو زد.  تعداد آنها 7الي 8 نفر بودند،شاهد عيني (پ )19 ساله در برگ 1 مي گويد: نزاع را مشاهده كردم ، ديدم (ع ) و آقاي (ح ) و شخص ديگر با هم منازعه مي كردند، هواتاريك بود دقيقا" نديدم چاقو در دست چه كسي بود، ديدم چيزي از دست آقاي (ع ) به زمين افتاد، در همين حين آقاي (ر) از ناحيه پهلو و باسن زخمي شد و شاهد ديگر به نام (س ) در برگ 20(ر) و(ع ) را در درگيري ديده و در برگ پزشكي برگ 25و26 نظر داده كه به علت چاقوخوردگي در پهلوي چپ آقاي (ر) طحال وي برداشته شده و نقص عضو به ميزان بيست درصد سيستم دستگاه ايمني ايجاد شده .  آقاي (ر) در برگ 33 شرح درگيري را مي دهد و آقاي (ت )25 ساله دربرگ 38 اتهام را بقول نمي كند و مي گويد: چند روز قبل از نزاع ،به شمال رفته بودم.  و اهالي در برگ 39اظهاربي اطلاعي نسبت به (ت )مي نمايند و در برگ 51 همسر آقاي (ع <و شكايت از (ح ) و (ر) مي نمايد مبني بر اينكه آنها مزاحمت براي خودم و مشتري هايم ايجادمي نمايند و در برگ 54 كليه اظهارات وي تاييد شده است و در برگ 75شرح مزاحمت هاي آنرا مي دهد.  متهم رديف دوم در برگ 87 شرح مي دهدكه (ع <و(ت ) (مرا از خانه بيرون كشيدند و چند نفر ديگر كمين كرده بودند، روي سر من ريختند و مرا شروع به زدن كردند.  برادرم به صداي من از خانه بيرون آمد، (ع <و و (ت ) او را كشاندند به طرف انتهاي كوچه و مورد دو ضربه چاقو توسط آنها قرار گرفت. شكايت (ع ) از من دروغ بوده و چون ديد حال برادرم خراب شده و ناقص نيز شده ، موضوع را عوض كرد و شكايت بي اساس كرد و تهمت به من زد و بااجير كردن (ت ) كه چاقوكش سابقه دار است در وقت افطار و خلوتي كوچه ، به خانه ما ريختند ه چاقو بزنند و فرار كنند.  دادرا در برگ 118 با قرار مجرميت متهمين نسبت به (ت ) به لحاظ كافي نبودن دليل قرار منع پيگرد صادر مي نمايد و نسبت به اتهام (ع ) و اتهام ايراد ضرب و جرح ساده (ح ) بنا به شكايت شاكيان خصوصي ونظريات پزشكي و شهادت شهود و اظهارات برادر(ع ) به نام داود. .. وگزارش كلانتري 19 قرار مجرميتشان صادر و دادسراي ناحيه دو ... طي كيفر خواست بدون شماره مورخه 27/3/71تقاضاي مجازات متهمان (ع )و(ح ) را طبق ماد269 و با رعايت ماده 277 قانون مجازات اسلامي ماده 1 قانون حمل چاقو براي متهم رديف اول مي نمايد.  شعبه 134 دادگاه كيفري يك ...  پس از بررسي ماهوي و اجراي مراسم قسامه نسبت به جراحات وارده طي دادنامه 25383/5/71 و احراز بزه انتسابي نسبت به متهم رديف اول (ع ) داير به ايراد جرح عمدي با چاقوبه (ر) به دليل اقرار و قرائن و امارات دال بر اينكه متهم موصوف ، مجني عليه را مجروح كرده است مورد را از موارد لوث دانسته و با توجه به جائفه بودن زخم مذكور در نامه پزشكي و اجراي مراسم قسامه متهم موصوف را به پرداخت يك سوم ديه كامله ظرف يك سال در حق (ر) به استناد بند الف ماده 482و ماده 302 قانون مجازات اسالامي و با توجه به انتخاب درهم يك سوم از ده هزار درهم محكوم نموده و در خصوص حمل چاقو نظر به عدم دليل ، حكم برائت او صادر مي نمايدو در خصوص اتهام (ح ) داير بر ايراد جرح عمدي نسبت به (ع )پس از اجراي قسامه و اثبات ادعاي خود، متهم موصوف (ح ) را به پرداخت 6..  درهم جهت دو زخم موجود در سر او كه از نوع متلاحمه مي باشد و نيز پرداخت يكصد درهم جهت زخم حارصه موجود در گوش به استناد بندهاي يك و دو ماده 480 قانون مجازات اسلامي در حق (ع ) ظرف يك سال محكوم نموده و از جهت اعتراض به قرار منع پيگرد(ت ) ارجاع به محاكم كيفري دو داده مشارو قضائي حاكم نسبت به قرارمنع پيگرد (ج ) مبني بر اينكه مدعي (حضور) خود را كه در شمال بوده به اثبات نرسانده و عدم بررسي آلت جارحه اعتراض مي نمايدوآقاي (ح ) اعتراض به محكوميت خود نموده مبني بر اينكه در تاريكي شب به من حمله شده و برادرم مجروح گرديده آيا حق دفاع ندارم ؟ و شكايت نمودم به شكايتم اعتناء نشده و تشويق مهاجمين شده است. لذا تقاضاي تجديدنظرمي نمايند.  دادگاه بر عقيده خودباقي مانده پرونده را جهت درخواست تجديدنظر به ديوان عالي كشور ارسال داشته ودرنتيجه به اين شعبه ارجاع شده است.
هييت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش  ...  عضو مميز واوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره 25383/5/71 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
(بسمه تعالي. با توجه به محتويات پرونده و امعان نظردر آن اعتراض ماشور قضائي حاكم موارد اس و با توجه به اينكه (ح ) در خانه بوده و به او حمله شده حق دفاع داشته ، محكوميت وي موجه نيست وارش براي برداشتن طحال معين نشده است ، لذادادنامه صادره مخدوش و نقض مي گردد.  پرونده در اجراي ماده 5 قانون تجديدنظر، به دادگاه همعرض ارسال مي گردد. )

مرجع :
كتاب قانون مجازات اسلامي درآئينه آراءديوان عالي كشور  3
قصاص عضووديه اعضاء يداله بازگير،انتشارات ققنوس ،چاپ اول 1378

111