رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 25/7/72  
شماره رأي : 422/3 
مرجع رسيدگي : شعبه سوم ديوان عالي كشور 
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 19/11/71 خانم زرين … مقيم همدان دادخواستي به طرفيت آقاي اله داد … ساكن همدان به خواسته تنفيذ وصيت نامه به دفتر دادگاههاي عمومي همدان تسليم نموده و با استناد به وصيت نامه هاي مورخ 31/3/66 منتخب به حاج غلامحسين … و شهادت نامه آقاي احمد …. در توضيح دعوي به خلاصه اعلام داشته شوهرم به نام غلامحسين … فوت كرده يك دفتر از او به جا مانده شوهرم قبل از فوت وصيت نامه از خود به جا گذاشته لكن خوانده كه برادر شوهرم است آن را قبول ندارد با تقديم فتوكپي وصيت نامه صدور حكم تنفيذ آن را تقاضا دارم رسيدگي به موضوع به شعبه ششم دادگاه عمومي مدني خاص همدان ارجاع و پرونده به كلاسه 71/1230 ثبت شده و با تعيين وقت و ابلاغ دعوي طرفين جهت رسيدگي دعوت شده اند در جلسه 23/1/72 دادگاه خواهان تقاضاي خود را تكرار نموده و اظهار داشته نويسنده وصيت نامه آقاي انصاري است اگر لازم باشد او را معرفي مي كنم خوانده اظهار داشته نويسنده وصيت نامه آقاي … است اگر لازم باشد او را معرفي مي كنم خوانده اظهار داشته وصيت نامه را بعد از فوت برادرم به من داده اند وصيت نامه را قبول دارم تمامي آن عمل شده اعتراضي ندارم تاييد وصيت نامه را تقاضا دارم .
دادگاه به منظور اخذ توضيح از نويسنده وصيت نامه و ملاحظه گواهي حصر وراثت جلسه را تجديد نموده و در جلسه 31/5/72 با استماع اظهارات آقاي احمد انصاري خلاصتاً چنين راي داده است .
« نظر به اينكه ورثه و موصي لهم وكاتب در محضر دادگاه همگي اعلام نمودند منظور و نيت موصي صلح بوده و در زمان حيات خود اموال مندرج در صلح نامه را به ورثه و افراد مورد نظر خود صلح نموده و اختلاف طرفين در صلح نامه است نه وصيت نامه بنا بر اين موضوع از صلاحيت دادگاه مدني خاص خارج بوده و رسيدگي به صلح نامه و تنفيذ آن در صلاحيت دادگاه حقوقي است و به استناد بند يك ماده 197 قانون آئين دادرسي مدني [ ماده 84 ق . ج ] قرار عدم صلاحيت صادر مي شود » پرونده ارسال گرديده و ظاهراً به شعبه دوم دادگاه حقوقي يك همدان ارجاع و به كلاسه 72/3905 ثبت شده و دادگاه اخيرالذكر هم در تاريخ 8/6/72 خلاصتاً به اين استدلال كه صلاحيت دادگاه تابع عنوان دعوي مي باشد و مدعي خواسته دعوي را تنفيذ وصيت نامه عنوان كرده و در جلسه اول دادرسي هم خواسته خود را تغيير نداده و طبق بند 2 ماده 3 لايحه قانوني دادگاه مدني خاص رسيدگي به موضوع و اتخاذ تصميم نفياً يا اثباتاً در عهده صلاحيت دادگاه مدني خاص قرار ادرد مستنداً به بند 2 ماده 3 لايحه قانوني مذكور قرار عدم صلاحيت به اعتبار شايستگي دادگاه مدني خاص همدان صادر كرده و دستور داده پرونده جهت حل اختلاف به ديوان عالي كشور فرستاده شود .
با وصول پرونده به اداره دفتر ديوان عالي كشور و ثبت به كلاسه 12/7464 به اين شعبه ارجاع شده است .
« رأي » 
علي الاصول و وفق مقررا صلاحيت دادگاهها در رسيدگي به دعاوي تابع عنوان و 
خواسته دعوي است و به شرح مندرجات دادخواست دعوي خواهان تقاضاي صدور 
حكم بر تنفيذ وصيت نامه عادي است و در اولين جلسه دادرسي هم همين تقاضا را كرده 
خاصه اينكه سند عادي مورخ 31/3/66 مشتمل بر وصايت و وصيت هم مي باشد 
بنا بر اين و با عنايت به بند 2 ماده 3 لايحه قانوني دادگاه مدني خاص مرجع صالح به 
رسيدگي به دعوي مطروحه دادگاه مدني خاص است لذا ضمن تشخيص صلاحيت 
دادگاه مدني خاص مستنداً به ماده 5 لايحه قانوني فوق الذكر حل اختلاف مي نمايد و 
پرونده را جهت رسيدگي به شعبه ششم دادگاه عمومي مدني خاص شهرستان همدان 
ارسال مي دارد .