رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 9/11/72 شماره رأي : 695/3 مرجع رسيدگي : شعبه سوم ديوان عالي كشور
« رأي »
مقدمتاً اعلام مي دارد به محض اينكه دادگاههاي حقوقي دو و حقوقي يك مشهد در قبال يكديگر قرار عدم صلاحيت صادر و از خود نفي صلاحيت نموده اند به حكم ماده 47 قانون آئين دادرسي مدني اختلاف در صلاحيت نفياً محقق گرديده و پرونده بايستي بلافاصله جهت حل اختلاف به مرجع قانوني فرستاده شود و تصميم مورخ 30/8/72 شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك مشهد كه با وصف صدور قرار عدم صلاحيت دستور داده پرونده به دادگاه حقوقي دو اعاده شود تا در صورتي كه به عقيده خود باقي باشد پرونده را به مرجع حل اختلاف بفرستد صحيح نيست و با مقررات و ماده 47 قانون آئين دادرسي مدني سازگار نيست و اما در مقام حل اختلاف بين دادگاههاي مرقوم اشعار مي دارد خواسته دعوي مطروحه مشتمل بر دو قسمت است يكي تغيير نام خانوادگي خواهان از … به … كه رسيدگي به اين خواسته با لحاظ ماده 40 قانون ثبت احوال در عهده سازمان ثبت احوال كشور است لكن دادگاه حقوقي مشهد اين مطلب را مسكوت گذارده است قسمت ديگر خواسته دعوي ذكر سيادت در شناسنامه و سند سجلي خواهان است و به موجب تبصره 5 ذيل ماده 20 قانون ثبت احوال اصلاحي 18/10/1363 ذكر سيادت در اسناد سجلي ساداتي كه سيادت آنان در اسناد سجلي پدر و يا جد پدري مندرج باشد و يا سيادت آنان با دلايل شرعي ثابت گردد الزامي است مگر كساني كه خود را سيد ندانند و يا عدم سيادت آنان شرعاً احراز شود بنا بر اين و با عنايت به ماده 4 قانون ثبت احوال موضوع مطروحه با در نظر گرفتن اين مطلب كه اداره خوانده به شرح لايحه تقديمي در اين مورد اختلاف نظر دارد موضوع عليرغم استدلال مورخ 13/7/72 شعبه يازدهم دادگاه حقوقي دو مشهد در عنوان دعوي راجع به ثبت احوال و بر خلاف آنچه كه شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك مشهد عنوان نموده موضوع مطروحه ملازمه اي با دعوي نسب ندارد و مستنداً به تبصره ذيل ماده 20 معطوف به ماده 4 قانون ثبت احوال و بند 14 الحاقي به ماده 7 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو مصوب 12/12/71 مجلس شوراي اسلامي با تشخيص صلاحيت دادگاه حقوقي دو در رسيدگي به اين قسمت از دعوي مطروحه حل اختلاف مي نمايد و پرونده را جهت رسيدگي به شعبه 11 دادگاه حقوقي دو شهرستان مشهد ارسال مي دارد .

مرجع : كتاب صلاحيت و احكام راجع به آن - در امور مدني و جزائي ، به اهتمام يدالله بازگير ، انتشارات فردوسي، چاپ اول ، چاپ گيتي - 80