رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره دادنامه : 18/683/61/75     تاريخ : 17/2/1375   پرونده كلاسه71/تا/43995  و  67/تا/26856
اتهامي پري چهر  ....  فرزند رضاقلي داراي شناسنامه شماره 716 صادره از تهران دائر بر مشموليت اصل قانون اساسي و فرمان 17/7/70 در شعبه 18 دادگاه انقلاب اسلامي تهران به تصدي امضاء كننده زير تحت نظر است :

گردشكار
در اوايل سال 74 معاونت حقوقي واجراي احكام بنياد شهيد طي گزارشي اعلام نمود ( ....  كليه اموال خانم پري چهر  ....  به موجب حكم شماره 61/م /25040 مورخ 30/8/861 دادستاني انقلاب توقيف و جهت حفظ ، استفاده و نگهداري تحت سرپرستي بنياد شهيد قرار گرفته از جمله اموال مشاراليها فروشگاه سوپر ونك واقع در خيابان سيد جمال الدين اسدآبادي ، خيابان 64 مجتمع مسكوني آ.اس .پ  مقابل درب ورودي شماره يك مي باشد كه در تصرف غير قانوني فرخ  ....  مي باشد. نظر به اينكه نامبرده با ارائه مدارك غيرواقعي مدعي خريد سرقفلي از متهم حكم دادستاني بوده  با اين شيوه فروشگاه فوق الذكر را چندين سال است كه بدون پرداخت وجهي بابت اجرت المثل در اختيار داشته  ....  مستدعي است دستور فرمائيد جهت احياء حقوق بيت المال و جلوگيري از اقدامات متصرف اقدامات لازم را معمول دارند .... 
كه رياست محترم دادگاههاي ويژه فرمان مبارك 16/6/68 و اصل 49 قانون اساسي دستور فرمودند ( ....  با توجه به وصول مدارك جديد براي جلوگيري از حيف وميل اموال بيت المال شعبه 18 رسيدگي و نسبت به صدور حكم شرعي اقدام نمايد ، كه پس از ارجاع پرونده به اين شعبه ومطالعه آن معين گرديد ( ....  خانم پري چهر  ....  در تاريخ 15/9/1357 بر اساس قراردادي كه با شركت آ.اس .پ منعقدنموده يك واحد تجاري به مساحت 90/1183 مترمربع را به نظور سوپرماركت براساس شرايط ذيل خريداري نمود:
 ....  ماده پنجم : طرفين موافقت مي نمايند كه چنانچه قبل از تنظيم سند رسمي در مورد فروش واحد ساختماني با رعايت قسمت اخير (ب ) از ماده 4 براي اجراي تعهدات متقاضي از مشاراليه سفته دريافت شده باشد و پرداخت وجه هريك از سفته هاي مذكور بيش از ده روز تاخير گردد بقيه اقساط متقاضي نيز مال گرديده و شركت حق و اختيار دارد كه نسبت به وصول وجه سفته ها و يا اعلام فسخ يك جانبه قرارداد اقدام نمايد ....  و متقاضي حق هر گونه ادعاي بعدي را از خود سلب مي نمايد.
ماده ششم - پس از تحويل واحد ساختماني نيز در صورت عدم پرداخت يك يا چند فقره از سفته هاي تضميني بيش از مدت ده روز بقيه اقساط متقاضي حال گرديده و شركت حق وامتياز دارد نسبت به وصول وجه سفته و يا اعلام فسخ قرارداد اقدام نمايد .... 
ماده هفتم : متقاضي قبل از پرداخت اقساط مندرج در بند ب ماده 4 و تبصره ماده مذكور بدون موافقت كتبي شركت حق نقل و انتقال و اجاره يا تصرف واحد ساختماني مورد تقاضا را به هيچ عنوان بعنوان صلح ، وكالت يا هبه اعم از معوض يا غير معوض يا وصايت به غير ندارد و قرارداد منعقده بين متقاضي و يا اشخاص ثالث باطل و بلااثر مي باشد و متقاضي به شركت حق واختيار ميدهد كه در اين گونه موارد قرارداد حاضر را فسخ نموده و مراتب را به متقاضي اطلاع دهد ....  صفحات 148 تا159 - 171تا179 - 225 تا234  ....  در تاريخ 21/12/1358 خانم طلعت الملوك عضدي قاجار فرزندامير براساس وكالتنامه اي كه خانم پري چهر  ....  در مرداد ماه سال 1358 از نيويورك براي ايشان ارسال نموده ( اصل وكالتنامه تاكنون ملاحظه نشده و به تائيد و تنفيذ دادستاني هم نرسيده ) قرارداد واگذاري واحد تجاري شماره يك - ساختمانهاي آ.اس .پ (سوپرماركت ) را با مسعود  ....  قزويني فرزند مرتضي با شرايطي از جمله اين شرط كه (شركت آ.اس .پس با واگذاري موافقت نمايد و براي انجام اين كار آقاي  ....  متعهد اخذ اين موافقت را نمودند .... ) منعقد مي نمايد (صفحات 611و65 - 66و190 و بعد از آن در تاريخ 29/4/1359 خانم عفت المملوك عضدي قاجار بعنوان نماينده پري چهر ....  طي نامه اي به كاركنان سوپرماركت اعلام ميدارد ( ....  نظر به اينكه مدت قرارداد آقاي مسعود  ....  قزويني منقضي گرديده و از طرفي به تعهدات خود عمل ننموده و در نتيجه طلبكاران مشارليه همه روزه مراجعه و توليد زحمت و ناراحتي مي نمايد بنا به مراتب فوق لازم است از ورود نامبرده ودخالت در امور سوپرماركت جدا" جلوگيري نمايند ....  (رونوشت به شركت محترم آ - اس - پ صفحه 194 پس از آن در تاريخ 18/4/1359 قرارداد شراكتي بين آقايان مسعود  ....  به شماره شناسنامه شماره 1410 و فرخ  ....  داراي شناسنامه شماره 29 منعقد مبني بر اينكه آقاي فرخ  ....  پنجاه درصد سرقفلي سوپر ونك واقع در آ.اس .پ را به اضافه اجناس وكليه وسايل از قبيل يخچال و ....  از آقاي مسعود  ....  قزويني خريداري نموده 0 ضمنا" اضافه مي نمايد ....  اين قرارداد با مطالعه كليه مدارك قبلي دال بر واگذاري سوپر از طرف خانم پري چهر  ....  به آقاي مسعود  ....  قزويني  ....  كه به رويت خريدار رسيده است منعقد و مسئوليتي متوجه آقاي مسعود  ....  قزويني نمي باشد (ص 102) ضمنا" مسعود  ....  قزويني در تاريخ 25/11/1359 بعنوان متهم قرارداد فوق اعلام ميدارد:
 (پنجاه درصد بقيه سهام خود در سوپر ونك واقع در آ - اس - پ رابه فرخ  ....  فروختم ومبلغ دوميليون ريال طي چك شماره  224871 مورخ 15/12/59 و دو ميليون ريال نقدا" دريافت نمودم واز اين تاريخ به بعد هيچگونه حقي نسبت به سوپر نداشته و ندارم و ....  خود را به آقاي فرخ  ....  انتقال ميدهم  ....  (ضمنا" اصل لاشه  ....  چك ديگر كه وصول نشده ضميمه پرونده مي باشد .... صفحه 104) 
و اقدامات مسعود قزويني و فرخ  ....  شركت آ - اس - پ در تاريخ        طي نامه اي به خانم پري چهر ابلاغ ميدارد ( ....  نظر به اينكه تا اين تاريخ نسبت به تعيين تكليف واحد تجاري شماره يك (سوپر ماركت ) مراجعه ننموده ايد پرداخت اقساط معوقه نيز اقدامي صورت نگرفته است لذا از اين تاريخ به مدت ده روز به شما فرصت داده ميشود تا نسبت به تعهدات قرارداد اقدام فرمائيد در غير اينصورت شركت آ - اس - پ به سايرمفاد قرارداد عمل خواهد كرد ....  كه درتاريخ 12/8/1361 مجددا" شركت آ - اس - پ به خانم پري چهر ....  ابلاغ ميدارد ....  به موجب ماده پنجم قرارداد فيمابين از طرف شركت آ - اس - پ فسخ ميگردد (ص 192و234و235و .... ) عليرغم اين اقدامات آقاي فرخ  ....  خود را مالك سرقفلي دانسته و در تاريخ 18/4/1364 طي نامه اي به دايره حقوقي بانك صادرات شعبه جمهوري اسلامي 239 در صدد اين است كه مالكيت سوپر ماركت را هم از آن خود نمايد. مشاراليه طي نامه اي اعلام ميدارد ....  اينجانب فرخ  ....  در خصوص بدهي ملك سوپر بنام پري چهر  ....   .... كه سرقفلي آن متعلق به اينجانب است و مورد تائيد دادستاني است كه حدود مبلغ 105 ميليون ريال بدهي معوق دارند بدينوسيله جهت اثبات حسن نيت نسبت به پرداخت بدهي ملك مبلغ هفتاد ميليون ريال نقدا" طي چك بانكي پرداخت و مابقي را پس از پرداخت نقدي بطور مرتب ماهيانه پرداخت نموده  ....  (274) پس از اين مراحل و عليرغم مكاتبات اداره حقوقي بانك صادرات ومديرعامل شرك آ - اس - پ مبني بر اينكه خانم پري چهر  ....  مالكيتي نسبت به سوپرماركت واقع در آ - اس - پ ندارد (صفحات 523تا538 - 596 تا604) آقاي فرخ  ....  اقداماتي را در محل انجام و نهايتا" رياست محترم شعبه شانزدهم دادگاه انقلاب اسلامي تهران بر اساس دادنامه شماره 20119مورخ 21/10/1368 راي صادر مي نمايند ( ....  با توجه به اينكه بزه غارت بيت المال از ناحيه خانم پري چهر  ....  در اين پرونده ارتكاب نيافته و عنواني كه صلاحيت رسيدگي اين دادگاه را ايجاب نمايد در پرونده امر مطرح نيست و موضوع مطروحه يك امر حقوقي است فلذا پرونده مختومه اعلام ميگردد ( صفحه 386و387) . النهاينه پس از مطالعه پرونده تحقيق از مديرعامل شركت آ.اس .پ . نماينده بنياد شهيد نماينده حقوقي شركت آ.اس .پ و نماينده بانك صادرات وملاحظه لايحه نماينده شركت آ.اس .پ و مشاور حقوقي بانك صادرات (صفحات 792تا927) ختم دادرسي را اعلام و بااستعانت از خداوند متعال بشرح ذيل مبادرت به صدور راي مي نمايد.
راي دادگاه
با توجه به محتواي پرونده و تحقيقات بعمل آمده و بنا به مراتب زير خانم پري چهر  ....  فرزند رضا قلي - داراي شناسنامه شماره 716 هيچگونه حق و حقوقي نسبت به مالكيت و سرقفلي سوپر ماركت ونك واقع در ساختمانهاي  آ.اس .پ نداشته .
1 - چون مشاراليها بر مبناي ماده سوم قرارداد اقساط مذكور در بند ب ماده 3 را در ظرف مهلت مقرر پرداخت و همچنين بر مبناي ماده پنجم قرارداد بدون موافقت كتبي شركت آ.اس .پ واحد تجاري را به غير واگذار نموده كه در هر دو حالت براساس مفاد قرارداد شركت حق و اختيار داشته قرارداد را فسخ نمايد كه براساس مكاتباتي كه شركت آ.اس .پ با خانم پري چهر  ....  داشته مراتب فسخ قرارداد را به نامبرده ابلاغ نموده .
2 - با توجه به مورد اول چون حق و حقوقي نسبت به مالكيت و سرقفلي سوپر ماركت براي خانم پري چهر  ....  ايجاد نشده بالطبع مدعيان بعدي (مسعود  ....  قزويني و فرخ  ....  ) نسبت به مالكيت و سرقفلي مالكيتي نخواهندداشت .
3 - به فرض اينكه مالكيت خانم پري چهر  ....  را نسبت به سوپر ماركت واقع درساختمانهاي آ.اس .پ تا قبل از فسخ قرارداد ازجانب شركت آ.اس .پ بپذيريم (سال 61) باز اقداماتي كه خانم طلعت الملوك .... بعنوان وكيل خانم پري چهر  ....  نسبت به واحدتجاري فوق انجام داده ( يعني براساس قرارداد مورخ 21/12/58 آنرا به مسعود  ....  قزويني واگذار نموده ص 1763 برخلاف موازين ومقررات بوده زيرا اولا" وكالتنامه اي كه خانم پري چهر  ....  از نيويورك ارسال نمودند در دادستاني تاييد و تنفيذ نگرديد و بالطبع وكيل حق دخالت نداشته .ثانيا" درصورت رعايت مورداخير ازجانب وكيل باز در متن قرارداد مورخ 21/12/58 قيد شده بودكه  .... قرارداد زيردر مورد واگذاري واحد تجاري شماره يك ساختمانهاي آ.اس .پ با شرط موافقت شركت مزبور با انجام اينكار كه آقاي  ....  تعهد اخذ اين موافقت رانمودند طبق شرايط زير به امضاءرسيد.) كه تا كنون شركت آ.اس .پ توافقي درانعقاد آن قرارداد نداشته . (صفحات 785 تا 786 و .... ) 
4 - اينكه آقاي فرخ  ....  ادعا مي نمايد اقداماتي رابراي خريد ملك سوپر ماركت ونك از طريق بانك صادرات انجام داده ص 679 بايد گفت نامه اي كه مشاراليه در تاريخ 18/6/64 به دايره حقوقي بانك صادرات شعبه جمهوري اسلامي نوشته اند ، ايجاد حقي براي نامبردگان ننموده و تا كنون بانك صادرات يا شركت آ.اس .پ قرارداد و مبايعه نامه اي دال بر فروش يا انتقال ملك سوپرماركت با مشاراليه منعقد ننموده اند.
النهايه با توجه به مراتب فوق خانم پري چهر  ....  هيچگونه مالكيتي نسبت به سوپر ماركت ونك واقع در ساختمانهاي آ.اس .پ نداشته و ندارد و بالطبع براي مدعيان بعدي (مسعود  ....  قزويني وفرخ متقلي زاده ) نسبت به سوپر ماركت فوق الذكر حقي از بابت مالكيت و سرقفلي ايجاد نشده و سوپر ماركت بايد به تملك شركت آ.اس .پ درآيد.
ضمنا" نسبت به خانم پري چهر  ....  در اجراي بند اول فرمان 17/7/70 مقرر مي دارد با توجه به خروج مشاراليه از ايران اسلامي چنانچه اموالي از نامبرده مورد شناسايي قرار گيرد آن اموال به تملك ستاد اجرائي فرمان حضرت امام (ره ) درآيد تا براساس قيمت مقوم پس از كسر حق سرپرستي خمس و مطالبات دولت مابقي را در حساب اماني نگهداري نمايند.
اين راي دراجراي فرمان مبارك ومطاع 16/6/68 پس ازتائيد وتنفيذ جناب حجت الاسلام والمسلمين حاج آقا نيري قطعي و لازم الاجراءخواهدبود.
رئيس شعبه 18 دادگاه انقلاب اسلامي تهران