رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بتاريخ :  19/7/80     پرونده كلاسه :  80/60ح  دادنامه :   2341 - 24/7/80
مرجع رسيدگي شعبه 1203 دادگاه عمومي تهران
خواهان :  عزيزاله… فرزند نوراله شهرستان اصفهان…
خوانده :  صمد… فرزند اكبر فعلا در زندان قصر
خواسته :  مطالبه وجه چك
گردشكار :  خواهان دادخواستي بخواسته فوق بطرفيت خوانده بدادگاه تقديم داشته كه پس از ارجاع به اين شعبه و ثبت بكلاسه فوق ختم دادرسي را اعلام و بشرح زير صدور راي مي‎نمايد.
راي دادگاه
درخصوص دعوي آقاي عزيزاله… فرزند نوراله بطرفيت آقاي صمد… فرزند اكبر بخواسته مطالبه مبلغ پنجاه ميليون ريال وجه يك فقره چك 315059 - 6/12/79 عهده بانك صادرات شعبه كوي كيهان و خسارات دادرسي و تاخير تاديه با توجه به تحقيقات معموله و دفاعيات خوانده و اظهارات خواهانت با اين خلاصه كه خواهان طي دادخواست تقديمي مدعي گرديده است چك موصوف را از خوانده دريافت داشته و در اظهارات جلسه مورخه 16/5/80 اين دادگاه نيز مدعي گرديده است كه در قبال فروش 38 نيسان و يك خاور سنگ، چك مورد دعوي را از خوانده دريافت داشته است و در لايحه خواهان كه به شماره 964 در تاريخ 3/6/80 ثبت گرديده نامبرده مدعي گرديده است كه چك را از شخصي بنام آقاي خراساني دريافت داشته است و در مقابل خوانده مدعي گرديده است كه چك موصوف را در وجه آقاي حاجي عباس… صادر و خواهان چك را از آقاي خراساني گرفته كه به وي مسترد دارد لكن اقدام بر طرح دعوي نموده است و در ادامه خواهان جهت اثبات ادعاي خود داير بر اخذ چك از خوانده استناد به شهود خود نموده است لكن با وجود صدور قرار استماع شهادت شهود خواهان و تعيين جلسه براي اين امر خواهان در جلسه (مورخ 30/5/80) تعيين شده حضور نيافته و شهودي نيز معرفي ننموده است و خوانده در ادامه رسيدگي به يكبرگ سند عادي مبني بر انجام تصفيه حساب با خواهان استناد كرده است كه خواهان مدعي جعليت آن شده است و خوانده نيز در مقابل مدعي جعلي بودن امضاي آقاي خراساني در ظهر چك شده است كه دادگاه به منظور رسيدگي به موضوعات مطروحه قرار ارجاع امر به كارشناسي رسمي صادر و نظريه مورخ 28/5/80 كارشناس رسمي (آقاي محمدتقي…) حكايت از عدم انتساب امضاي منعكس در ظهر چك آقاي خراساني و نيز صحت انتساب امضاي خواهان با مستند ارايه شده از سوي خوانده دارد و اين نظريه مصون از تعرض و ايراد موثر باقيمانده است و با اوضاع و احوال قضيه انطباق دارد و اظهارات خواهان بشرح لايحه 964 - 3/6/80 نيز به نحوي نمي‎باشد كه موجب ترديد در صحت نظريه كارشناسي گردد و خاصه آنكه، آنچه در ايجاد مسئوليت موثر است امضاي اشخاص مي‎باشد و مهر به تنهايي مثبت مسئوليت نمي‎باشد مگر اينكه با دلايل و قراين قويه انتساب اثرگذاري آن از سوي صاحب آن احراز و اثبات گردد و چه بسا ممكن است اثر مهر ناشي از حك آن از سوي ساير اشخاص صورت پذيرد لكن در مورد امضا با توجه به اثر آنها كه از فعل مستقيم شخص ناشي ميگردد اين امر صادق نمي‎باشد و خواهان دليل مثبته بر اثبات صحت انتقال چك به وي با فرض اينكه چك در وجه شخص معين صادر گرديده است (و صرفننظر از قلم خوردگي كلمه حواله كرد در متن چك) و اينكه در بررسي مسائل حقوقي و كيفري چك بلحاظ اختلاف در مباني حقوقي و شناسايي دارنده از ذيحق مقنن تفاوت قايل شده است ارايه نداده است بنا بمراتب دادگاه بلحاظ عدم كفايت دليل بر اثبات حقانيت خواهان در مطاله وجه آن، دعوي خواهان را غيرموجه و غيرثابت تشخيص و مستند بماده 197 قانون آئين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب مصوب 1379 حكم بر بطلان آن صادر و اعلام ميگردد، راي صادره حضوري و ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجديدنظرخواهي در دادگاه تجديدنظر استان تهران ميباشد.
رئيس شعبه 1203 دادگاه عمومي تهران - رفيعي