رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره دادنامه :  253 - 252 - 3/3/75                  پرونده كلاسه :  75/233/375
بتاريخ :  3/3/76
مرجع رسيدگي :  شعبه 233 دادگاه عمومي تهران
خواهانها :  محمد ... به نشاني ... 
فاطمه رحيمي ... با وكالت بهرام ... به نشاني ... 
خواندهها :  بانك صادرات به نشاني ... 
محمد ... به نشاني ... 
خواسته :  تحويل اتومبيل و جبران خسارت ورود به ثالث
گردشكار :  خواهان دادخواستي بخواسته فوق بطرفيت خوانده بالا تقديم داشته كه پس از ارجاع به اين شعبه و ثبت بكلاسه فوق و جري تشريفات قانوني در وقت فوق العاده دادگاه به تصدي امضا كننده زير تشكيل است و با توجه به محتويات پرونده ختم رسيدگي را اعلام و به شرح زير صدور راي مي نمايد.

راي دادگاه
خواسته خواهان آقاي محمد ... بطرفيت بانك صادرات ايران الزام خوانده به تحويل يك دستگاه خودروي پژو است و چنين توضيح داده اند كه فرزند صغير ايشان بنام خانم بنفشه ... در قرعه كشي سال 74 حساب هاي پس انداز از قرض الحسنه بانك خوانده برنده يك دستگاه خودروي پژو است و بانك مذكور مكلف به تحويل مورد جايزه به ايشان مي باشد متعاقبا آقاي بهرام سعادتمند بوكالت از طرف خانم فاطمه ... با تقديم دادخواست وارد ثالث بطرفين پرونده اصلي اظهار داشته اند چون افتتاح كننده حساب قرض الحسنه مرقوم مادر صاحب حساب بوده است لذا جايزه مذكور بايد به خانم فاطمه ... مادر بنفشه ... تعلق گيرد پاسخ بانك و محتويات پرونده حاكي است در 12 / 6 / 68 خانم فاطمه ... خواهان دعوي وارد ثالث حساب پس انداز قرض الحسنه اي را بنام فرزند خود خانم بنفشه ... متولد 1 / 9 / 65 باستناد تبصره ماده واحد قانون اجازه افتتاح حساب پس انداز براي اطفال  مصوب سال 57 در يكي از شعب بانك صادرات (شعبه دولت) افتتاح مي نمايد كه حساب مذكور به شماره 61947  در دوازدهمين قرعه كشي حسابهاي پس انداز قرض الحسنه برنده يكدستگاه خودروي سواري مي شود و چون پدر و مادر صاحب از يكديگر متاركه كرده بودند و صاحب حساب نيز صغير مي باشد در خصوص تحويل جايزه اختلاف حادث گرديده است . دادگاه نظربه اينكه ماده واحد قانون اجازه افتتاح حساب پس انداز براي اطفال  اشعار دارد :
 اطفالي كه به سن دوازده سال تمام رسيده باشند مي توانند به نام خود در بانكها حساب پس انداز باز نمايند حق برداشت از اين حسابها منحصرا به دارنده حساب مي باشد دارندگان اين حسابها مي توانند پس از رسيدن به سن پانزده سال تمام از حساب خود برداشت  نمايند . 
تبصره - مادر مي تواند بنام فرزند صغير خود حساب پس انداز باز كند و حق برداشت از اين حساب تا رسيدن  صغيره  به سن 18 سال تمام فقط با مادر است و با تدقين در قسمت اول ماده واحد مرقوم منظور مقنن از كلمه برداشت همان تمليك است و از طرفي اجازه برداشت از اصل موجودي لزوما اجازه برداشت از منافع حاصله را هم در بر خواهند داشت و در واقع ماده واحده يادشده به وضع مقررات حقوق خاص ميان مادر و فرزند پرداخته و آن را از شمول مقررات مربوطه ولايت پدر و جدپدري خارج ساخته و وضع چنين مقرراتي پس از انقلاب نيز سابقه داشته است كما اينكه برابر قانون واگذاري حق حضانت فرزندان صغير يا محجور به مادران آنها مصوب سال 63  مجلس شوراي اسلامي چنانچه اموالي از طريق بودجه دولت يا از بنياد شهيد پرداخت شود در اختيار مادرانشان قرار مي گيرد و دليلي نيز حكايت از تملق اصل موجودي حساب پس انداز فوق به ولي قهري با شخص صغير حساب باشد در پرونده ارائه شده است توجها به بند 2 / 2  بخشنامه شماره 7 / 23 / 10072 تاريخ 6 / 2 / 72  بانك خوانده در خصوص ماده واحد مذكور كه پيش بيني شده است چنانچه افتتاح كننده حساب (مادر) قبل از رسيدن صاحب حساب به سن 18 سالگي تمام فوت نمايد موجودي اينگونه حسابها قابل پرداخت به ولي قهري (پدر و يا جدپدري) نمي باشد و توجه به ساير محتويات پرونده دادگاه با عنايت به مقررات شرايط افتتاح حسابهاي قرض الحسنه كه در واقع قرارداد خصوصي ميان بانك و شخص افتتاح كننده حساب است و باستناد به ماده 10 قانون مدني و ماده واحده ياد شده و نظريه مورخ 4 / 5 / 75  فقهاي شوراي نگهبان قانون اساسي بارد دعوي خواهان اصلي آقاي محمد ... دعوي وارد ثالث خانم فاطمه ... را موجه و قانوني تشخيص بانك خوانده دعوي را ملزم به تحويل و انتقال يك دستگاه خودروي پژو موضوع حكم به خانم ... مي نمايد . اين راي حضوري و مطابق مقررات قابل تجديدنظر است .
رئيس شعبه 234 دادگاه عمومي تهران - گوينده