رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

راي شماره : 24 - 6/9/1369

راي اصراري هيئت عمومي ديوانعالي كشور(شعب حقوقي )
باتوجه به دلائل دعوي واستدلال دادگاه وعدم جوازادامه تصرف پس از انقضاءمدت مزارعه يانصفه كاري عليرغم مطالبه مالك اعتراض تجديدنظر خواهان نسبت به حكم شماره 105-13/3/1368شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك اصفهان واردنيست به استنادبندب وماده 10قانون تعيين مواردتجديدنظر احكام دادگاههاونحوه رسيدگي آنهامصوب مهرماه 1367حكم مزبورتائيد مي شود.

* سابقه *
پرونده اصراري كلاسه :20/8/4168ح         رديف :69/24هيئت عمومي
مرجع رسيدگي :شعبه هشتم ديوان عالي كشور.
هيئت رسيدگي :جوادحريرفروش رئيس مرتضي افشاراشراقي مستشار.
تجديدنظرخواهان :حسين شيريان غلامحسين شيريان
تجديدنظرخوانده :آقاي سيدمحمدنورصادقي فرزندسيدباقر.
تجديدنظرخواسته :دادنامه شماره 105-13/3/68صادره درپرونده كلاسه 9/4/67شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك اصفهان .
خلاصه جريان پرونده :
عبارت است ازاينكه سيدمحمدنورصادقي باوكالت آقاي لقماني در تاريخ 27/9/63دادخواستي بطرفيت تجديدنظرخواهان دائربرتقاضاي صدور حكم مبني برخلع يدازدوطاق وسه چهارم طاق ازاراضي قلعه حسين و5/26ساعت آب چاه موتورومطالبه اجورسالهاي 61و62مطرح نموده خواهان دردادخواست خود توضيح داده خواندگان براي مدت دوسال زارع اين اراضي بوده ازپرداخت اجور سنواتي خودداري وازتحويل اراضي نيزخودداري نموده خواندگان مدعي زارع بودن دراراضي مورداختلاف بوده وعنوان نموده انداجورمعوقه رابه مالك داده انددست خط ازخودش دارندولي امضاءنكرده تاسال 63مبلغ 21/691ريال بعلاوه گندم 63رابدهكارنداين اراضي مفروزالرعيه بوده وروي اين زمين هم زحمت كشيده اندخواهان دعوي اجرت المثل رامستردداشته وعنوان نموده تا سالهاي 61،62خودم دربرداشت محصول مداخله مي كردم درتحقيقات محلي كه در سال 66انجام داده اندگواهان شهادت داده اندمدت 5سال اين افرادزارع مي باشنددادگاه باتوجه به اظهارات طرفين درتاريخ 30/3/66حكم به خلع يد ازاراضي وآب موردبحث بااين استدلال كه اين اراضي بطورموقت يانصف كاره بمنظوراعمال كشت وزرع بخواسته مالك براي مدت معين دراختيارخواندگان قرارگرفته وحق وحقوقي غيرازآنچه درنظرگرفته شده براي آنهامتصورنيست داده كه نسبت به حكم صادره خواندگان اعتراض وتقاضاي تجديدنظرنموده اند پرونده دراين شعبه مطرح ونظرشعبه براين بوده كه پرداخت حق كاركردازطرف مالك به زارع درچنين موردي عرفامعمول ومتداول است وطبق مستنبط ازماده 225قانون مدني چنين حقي ازطرف تجديدنظرخواهان قابل مطالبه است ودليل درپرونده نيست كه طرفين خواهان اين تصريح توافق كرده باشندبانقض راي صادره پرونده به شعبه پنجم دادگاه حقوقي اصفهان جهت رسيدگي ارجاع شعبه مذكورهم بااين استدلال به اينكه خواندگان درپرونده امراظهارداشته اندما كاركرده ايم حق مالك راداده اندوبه نظردادگاه اقرارضمني دارندكه حق خودرانيزبرداشته اندبنابراين مستحق كاركردبيش ازحق خودنبوده اندو نيستندوحكم خلعيت ازاراضي مذكورصادرگرديده نسبت به حكم مزبورنيز اعتراض وتقاضاي تجديدنظرشده پونده مجددابه ديوان عالي كشورارسال گرديده وبه شعبه هشتم رجوع شده است .
پس ازقرائت گزارس آقاي مرتضي اشراقي واوراق پرونده مشاوره نموده بشرح زيرتصميم اتخاذمي شود(تصميم )چون دادنامه تجديدنظرخواسته اصراري است مستندابه ماده 576 قانون آئين دادرسي مدني بايدبه تجديدنظرخواهي درجلسه عمومي شعب حقوقي ديوان عالي كشوررسيدگي بعمل آيد.
به تاريخ روزسه شنبه 6/9/1369جلسه هيئت عمومي ديوان عالي كشوربه رياست حضرت آيت الله مرتضي مقتدائي رئيس ديوان عالي كشوروباحضور جناب آقاي مهدي اديب رضوي نماينده دادستان محترم كل كشوروجنابان آقايان روساومستشاران واعضاءمعاون شعب حقوقي ديوان عالي كشورتشكيل گرديد.
پس ازطرح موضوع وقرائت گزارش وبررسي اوراق پرونده واستماع عقيده جناب آقاي مهدي اديب رضوي نماينده دادستان كل كشورمبني بر"نظربه اين كه تجديدنظرخواهان خوداقراردارندبراينكه زمين ازطرف  مالك به آنها واگذارشده وانهازمين راكشت كرده وسهم مالك رانيزداده اندواين امر دليل برآن است كه سهم خودرابرداشت كرده اند.لذاحق ديگري براي آنهامتصور نيست وماده 225قانون مدني منصرف ازاين مورداست ،لذاراي دادگاهها تائيدمي شود."مشاوره نموده واكثريت قريب به اتفاق بدين شرح راي داده اند:

مرجع :
مجموعه آراءاصراري هيئت عمومي ديوانعالي كشور( 1369 )
ضميمه روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران صفحه 68 تا 70

2