رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 294-25/10/37

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"ماده 218 قانون مدني مبني برعدم نفوذمعامله اي كه به قصدفرارازدين واقع شده ناظربه صورتي است كه دين مديون به شخص ثالث درنظردادگاه معلوم بوده ومحقق شودبه منظورفرارازتاديه دين اقدام به معامله نموده است بنابر اين حكم صادره ازدوشعبه پنجم وهشتم ديوان عالي كشوردرقسمتي كه مخالف نظر فوق مي باشدصحيح نبوده است .

* سابقه *
فرارازدين

درموضوع دودعوي كه مربوط به ماده 218قانون مدني مي باشدازدوشعبه پنجم وهشتم سابق ديوان عالي كشوردوراي مختلف صادرگرديده است به اين شرح :
الف  - دريك موردبعنوان اينكه شخصي براي فرارازدين اقدام به معامله ملك خودنموده است براواقامه دعوي شده ودادگاه شهرستان به استدلال اينكه ثابت است كه معامله بيع قطعي خوانده بموجب اسنادي كه شماره هاي آن ذكرشده براي فرارازدين بوده به دستورماده 218قانون مدني حكم بربطلان و عدم نفوذآن صادركرده است كه اين حكم دردادگاه استان استوارگرديده است .
شعبه پنجم ديوان عالي كشوردررسيدگي فرجامي چنين راي داده اند:
حكم فرجامخواسته مخدوش است زيراماده 218استنادي ناظربه موردي است كه معامله به قصدفرارازدين واقع شوددرچنين صورت است كه معامله نافذ نخواهدبودليكن اين موردراكه درتاريخ صدورحكم فرجامخواسته دين هنوزتحقق وصورت قطعيت نيافته نمي توان مشمول ماده فوق الذكردانست ازاين روحكم فرجامخواسته كه برخلاف قانون صادرگرديده شكسته مي شودورسيدگي به شعبه ديگردادگاه استان مركزارجاع مي گردد.
ب - درموردمشابه شعبه هشتم سابق ديوان عالي كشورچنين راي داده اند: دادگاه استان به استناداينكه فاطمه درتاريخ انتقال اعياني خانه دين حال ياموجل به حبيب اله نداشته به صحت دوفقره انتقال مزبورحكم داده درصورتي كه ماده 218قانون مدني كه موردتوجه آن دادگاه هم بوده است تحقق قصدفراراز دين راموجب عدم نفوذمعامله قرارداده نه تحقق دين رابنابراين حكم فرجام خواسته برخلاف قانون مزبورصادرگرديده وبموجب ماده 559 قانون آئين دادرسي مدني نقض وتجديدرسيدگي به شعبه ديگردادگاه استان مركزارجاع مي شود.
موضوع مختلف فيه درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده وبا استماع عقيده دادستان كل كه مبني برتحقق دين ومعامله هردوبوده به اكثريت چنين راي داده اند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان ،مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورسال از1328تاسال 1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم سال 1353                   صفحه 325-326
20