رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 1857-5/9/1335

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"دادگاه استان به استناداينكه صلح نامه استنادي فرجامخوانده شامل سندبيع شرط مستنددعوي نيزبوده است حكم بيحقي فرجامخواه راصادرنموده درحالي كه صلحنامه مزبورصراحتي نداردكه شامل سندبيع شرطي مستنددعوي نيز مي باشدوازمدلول ومفادآن هم چنين استفاده اي نمي شودزيرادرآن صلحنامه اشاره به آزادكردن زمينهاي معين به پلاكهاي معيني شده وبه پلاكهاي رقبات مذكوردرسندبيع شرطي اشاره اي نشده بعلاوه ثمن معامله بيع شرطي هشتادوچهار هزارريال وكسري است وتمام مال الصلح مذكوردرصلحنامه فقط بيست هزار ريال است وباتوجه به گواهي صاحب دفتري كه صلحنامه مزبوردرآنجاتنظيم گرديده وگواهي سايركاركنان آن دفترخانه دائربه اينكه هنگام تنظيم صلحنامه موضوع سفته هاواسنادذمه اي مطرح گفتگوبوده وازسندبيع شرطي اسمي دربين نبوده حكم فرجامخواسته كه براساس شامل بودن صلحنامه به سندبيع شرطي صادرگرديده است طبق ماده 565 قانون آئين دادرسي مدني به اكثريت آراءنقص و..."

* سابقه *
مندرجات سند

شخصي بطرفيت ديگري به مدعي به 84500ريال دردادگاه شهرستان رشت اقامه دعوي مي نمايدخلاصه آنكه خوانده بموجب سندشرطي رسمي شماره 36900 ملكي رابه مدت يكسال نزداينجانب بيع شرط گذارده وپس ازانقضاءموعد ازتاديه وجه موردمعامله امتناع ورزيده وچون دفتررسمي ازصدوراجرائيه به معاذيرغيرمنطقي خودداري نموده ورسيدگي وصدورحكم باخسارت رادرخواست كرده است .طرف دعوي دفاع كرده كه به استنادورقه صلح نامه كليه دعاوي طرفين تصفيه شده وديگربراي خواهان طلبي باقي نيست .
دادگاه شهرستان رشت حكم به محكوميت خوانده به پرداخت اصل وجه و خسارات واردمي دهد.
دررسيدگي پژوهشي دادگاه استان مركز،حكم دادگاه شهرستان رافسخ و حكم بربيحقي خواهان صادرمي نمايد.
براثرفرجامخواهي خواهان ازاين حكم شعبه سوم ديوان عالي كشوربشرح ذيل :
دادگاه استان ازنظرآنكه مندرجات اقرارنامه استناديه فرجام - خوانده شامل معامله بيع شرطي مستنددعوي نيزبوده است وحكم دادگاه شهرستان برخلاف مصرحات اقرارنامه مزبورصادرشده حكم مزبورراگسيخته وراي به بيحقي فرجامخواه داده است درحالي كه اقرارنامه مزبورصراحت به تفريغ محاسبه مربوط به سندبيع شرطي نداردوبعلاوه باآنكه درتاريخ تنظيم اقرارنامه درآنجاتنظيم شده گواهي كرده اندكه درموقع تفريغ محاسبه موضوع سندبيع شرطي مطرح مذاكره بين طرفين نبوده ودادگاه استان بدون آنكه به اين مراتب رسيدگي واظهارنظري نموده باشدحكم فرجامخواسته راصادركرده است ، حكم رانقض نموده است .
شعبه 12دادگاه استان مركزكه مرجع رسيدگي پس ازنقض بوده خلاصه به عنوان اينكه :
سندبيع شرطي موردادعاجزوموردصلح بوده ،حكم پژوهشخواسته رافسخ و حكم بربيحقي خواهان صادرنموده است .
اين حكم مورداستدعاي فرجام واقع شده است ،پرونده درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده وبه اتفاق آراءبشرح ذيل راي به نقض حكم فرجامخواسته داده اند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان ،مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تا1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم سال 1353                   صفحه 364-366

20