رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 87-21/1/41

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"باتوجه به محتويات پرونده چون اعتراض موثري برحكم فرجامخواسته بعمل نيامده وازحيث رعايت اصول اشكال مهمي مشهودنمي باشدحكم موردفرجام به اكثريت آراءابرام مي شود."

* سابقه *
اعتراض به ثبت
تصرف

دربهمن 1330شخصي به استنادرونوشت يك برگ انتقالنامه ويك برگ تقسيم نامه عادي دادخواستي بطرفيت متولي موقوفه اي بخواسته اعتراض بر تقاضاي ثبت يك قطعه باغ وچهارقطعه زمين وسه ساعت آب به ارزش چهارهزار ريال به دادگاه بخش فيروزآبادتقديم بخلاصه اينكه خوانده يك  قطعه باغ و زمين به ضميمه سه ساعت آب ازجدول وقنات فهليان ويكباب خانه بامتعلقات واقع درميمندطبق پلاك شماره 1160كه درقطعه 4بخش 8استان هفتم مي باشد تقاضاي ثبت نموده درحالي كه رقبات مزبورملكي متصرفي اينجانب است و سالهااست مالك ومتصرف مي باشم تقاضاي رسيدگي وصدورحكم ضمن معاينه و بازجوئي محلي رادارم .
خوانده باتكذيب دعوي مالكيت خواهان اشعارداشته محل رقبات مذكورجزءقريه ميمندموقوفه آستانه شاهچراغ است كه درسالهاي متمادي در تصرف وقف بوده وهست ومشاراليه بعنوان توليت ميمندراموردتقاضاي ثبت قرارداده وخواهان ازجمله رعاياوزارعين موقوفه درميمندمي باشدوبا اينحال ادعاي مالكيت خواهان مشمول مرورزمان گرديده وقابل رسيدگي نيست و اعتراض اوهم واردنمي باشدوبراي اثبات ادعاي خوداوراقي ابرازودلائلي بروقفيت رقبات مذكورارائه داده است .
دادگاه بخش فيروزآبادپس ازرسيدگي ايرادمرورزمان وايرادهاي ديگرخوانده راواردندانسته وحكم به مالكيت خواهان نسبت به رقبات مزبور وخروج آنهاازموردتقاضاي ثبت خوانده بنام وقف صادرمي نمايد.
محكوم عليه ازاين حكم پژوهشخواسته وخلاصه اعتراضات پژوهشي اينست كه (مطابق قانون مدني تصرف بعنوان مالكيت دليل مالكيت است وچون پژوهشخوانده بعنوان مالكيت تصرفي درموردواخواهي نداشته ورقبات مزبور درتصرف موقوفه بوده ومشاراليه بعنوان غارس درآن محل ساكن است استناد دادگاه بخش فيروزآبادبه ماده 35برخلاف قانون است ثانيااجاره دادن املاك خصوصادردهات بزرگ دركشورماازامورمعمولي است ودادگاه بخش فيروزآبادباوجوداجاره نامه هاي رسمي وعادي كه اصالت آنهامحرزگرديده است تصرفات مالكانه بيش از20سال موقوفه رانديده انگاشته وحكم مورد پژوهشخواهي راصادرنموده است ثالثامتولي آستانه شاهچراغ متصرف مزارع قراءميمندعلياوشبانكاره بوده وهست وموردبحث هم جزئي ازآنست وبه حكم كلي جزءهم تابع كل است درخواست فسخ دادنامه رانموده است .
شعبه اول دادگاه شهرستان شيرازپس ازوصول پرونده وانجام تشريفات مقدماتي رسيدگي وهيچيك ازاعتراضات پژوهشخواه راواردندانسته و دادنامه پژوهشخواسته راخالي ازاشكال تشخيص واستوارمي نمايد.
محكوم عليه ازاين حكم درمهلت قانوني فرجامخواسته وشعبه ششم ديوان عالي كشوربه موضوع رسيدگي وچنين راي داده است :
اولاازلحاظ اينكه بهاي خواسته دردادخواست چهارهزارريال تعيين شده وحسب مدلول بنديك ماده 522اصلاحي آئين دادرسي مدني مصوب مرداد34 كميسيون مشترك مجلسين شوراوسناوتبصره ذيل ماده مزبوردعوي فرجامي قابل رسيدگي است اعتراض فرجامخوانده دراين باب واردنيست ودادخواست فرجامي قبول مي شودثانياچون اظهارات گواهان فرجامخوانده دلالت قطعي برمالكيت ومالكانه بودن تصرف فرجامخوانده نسبت به اراضي رقبات مورد ادعانداردوفقط مشعربرتصرفات مشاراليه درسالهاي قبل دراراضي مزبور بوده واين معني منافي اظهارفرجامخواه به اينكه مداخله فرجامخوانده در اراضي زارعانه است ومشاراليه فقط مالك اعيان موجوده دراراضي مرقوم مي باشدنبوده است به اضافه برحسب دلالت پرونده وقفيت قريه ميمندو فهليان وتوابع آنهاموردانكارفرجامخوانده نبوده بلكه رقبات مورددعوي راخارج ازموقوفه مي دانسته وباوقف بودن اصل قريه ووقوع رقبات مرقومه در آن صدورحكم برمالكيت فرجامخوانده دراراضي مذكور(به استنادگواهي گواهان مذكورودخالت داشتن اودرآن )بدون تشخيص علت تفكيك قسمتي از قريه ازبقيه آن درموضوع وقفيت ودليل مالك نبودن تصرف مورداختلاف  با وقفيت اصل قريه موردنداشته بنابراين حكم فرجامخواسته مخدوش وبموجب ماده 559 وقسمت اخيرماده 565آئين دادرسي مدني شكسته وختم امربه شعبه ديگردادگاه شهرستان شيرازرجوع مي شود.
شعبه دوم دادگاه شهرستان شيرازكه مرجع رسيدگي پس ازنقض بوده است بشرح زيرمبادرت به صدورراي مي نمايد:
خلاصه اعتراضات پژوهشخواه درماهيت دعوي مبني براين است كه پژوهشخوانده دررقبات موردواخواهي بعنوان مالكيت تصرفي نداشته و رقبات مزبوردرتصرف موقوفه بوده وپژوهشخوانده بعنوان زارع وغارس در محل ساكن است اعتراضات مزبورواردوموثربنظرنمي رسدچه بامعاينه و بازجوئي محلي كه درمرحله بدوي انجام گرفته تصرفات پژوهشخوانده دررقبات موردواخواهي محرزوثابت گرديده وطبق ماده 747آئين دادرسي مدني كسي كه متصرف مالي است تصرف اوبعنوان مالكيت شناخته مي شودوپژوهشخواه كه مدعي است تصرفات پژوهشخوانده بعنوان غارس وزارعانه بوده بايستي مراتب راثابت نمايدوچون دليلي براينكه تصرفات پژوهشخوانده بعنوان زارعانه وغارس مي باشداقامه نشده ودعوي وقفيت رقبات متصرفي پژوهشخوانده بلادليل بوده واعتراض موثري كه گسيختن دادنامه پژوهشخواسته راايجاب نمايدايرادنشده عليهذادادنامه مزبورخالي ازاشكال قانوني بوده وتاييدمي شود.
محكوم عليه ازاين حكم درمهلت قانوني فرجامخواهي نموده است .موضوع درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده واكثريت بشرح زيرراي به ابرام حكم فرجامخواسته داده اند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان ،مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تا1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم 1353                      صفحه 466-469
20