رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 1535-3/3/38

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"چون ازطرف  فرجامخواه اعتراض موجهي ذكرنشده وازلحاظ رعايت اصول وقواعدمربوط به موضوع هم اشكال موثري كه موجب نقض باشدبنظر نمي رسدحكم فرجامخواسته ابرام مي شود."

* سابقه *
عدم انطباق امضاي ذيل اسناد

1535-3/3/38
شخصي بخواسته 545/46ريال وخسارات بطرفيت ديگري دردادگاه شهرستان مشهدطرح دعوي نموده وتوضيح داده است كه خوانده مستاجرموقوفه مسجدگوهرشادبه ضمانت وي بوده ومتصدي موقوفه بافسخ اجاره ازطريق اجراي ثبت طلب خودراازاوگرفته ،مستندات دادخواست عبارتست از1- رونوشت اجاره نامه رسمي 11/12/21مدت 5 سال ازنسق شهريورسال 1321بامال الاجاره نقدي ساليانه 15000ريال ومقاديري جنس متضمن تصريح به فقدان حق انتقال جزءوبااجازه كتبي موجرواداره اوقاف وحق رجوع موجربه هريك ازمستاجريا ضامن 2- رونوشت گواهي اجراي ثبت به اينكه درمقام وصول 15000ريال نقدو مقاديرمعين جنس به لحاظ ضمانت اجرائيه به نسبت نصف عليه خواهان جريان يافته ودفترجامع گوهرشادنصف مزبوررا43500ريال تعيين واقراربه وصول آن نموده وبعلاوه مبلغ 3045ريال بابت نيم عشراجرائي ازخواهان وصول گرديده است .خوانده به توسط وكيل خودباتقديم دادخواست متقابل بخواسته 28500 ريال وخسارات اظهاركرده است كاولادعوي اصلي تكذيب مي شودثانياعين مستاجره درتصرف  خواهان اصلي بوده وخوداوبرداشت كرده ثالثابه موجب قرارداددوسوم سودوزيان اجاره بعهده خودخواهان بوده وبايددوسوم هزينه هائي راكه موكل ازقبل پرداخت كرده بدهدوچون موكل مال الاجاره ونيم عشراجرائي وماليات مزايده راپرداخت كرده فعلاصدورحكم به مبلغ مذكور تقاضامي شودواگرخواهان اصلي وجهي پرداخت كرده بابت بدهي خودش بوده و حق مطالبه نداردوضمناعلاوه براستنادبه پرونده اجرائي مدارك ذيل راتقديم كرده :1- رونوشت قراردادرسمي 5 ساله مورخ 19/12/21طرفين دعوي ويك نفرديگربراي اداره عين مستاجره واموال ديگري وتقسيم مساوي منافع ياضرر پس ازوضع مال الاجاره ومخارج 2- رونوشت سندرسمي 30/1/22واگذاري سهمي حقوق وتعهدات ثالث بخواهان اصلي 3- گواهي دارائي درخصوص دريافت 8074ريال از149454ريال ماليات مزايده ازخوانده اصلي .خواهان اصلي دعوي متقابل ومستندات آنراتكذيب كرده وبادرخواست بازجوئي محلي اظهاركرده است ملك درتصرف خوانده اصلي بوده وشخصامحصول رابرده است .
دادگاه شهرستان پس ازبازجوئي محلي ومطالبه پرونده اجرائي واستماع توضيح وكيل خوانده اصلي به اينكه (طبق پرونده اجرائي وقبض مالياتي موكل وي زائدازسهم خودجمعا063/23ريال پرداخته وفعلامطالبه مي شود)راي بر بيحقي خواهان اصلي دردعوي خودومحكوميت وي به پرداخت 493/15ريال ازاصل خواسته دعوي متقابل وبيحقي خواهان دعوي متقابل درمطالبه بقيه خواسته متقابل صادرنموده وچنين استدلال كرده است :(بموجب قراردادهاي رسمي مورخ 19/12/21و30/1/22تعهدخواهان به دوسهم ازسه سهم همان تعهدي بوده كه مستاجراصلي داشته وبنابرگواهي گواهان خودخواهان ملك درتصرف او بوده لذاوجهي كه خواهان به موجرداده گرچه بعنوان ضمانت بوده ولي درواقع بااحرازشركت طرفين درملك مورداجاره وتصرفات آنهاوتعهداتي كه برطبق همان پيمانهاي نامبرده هريك درقبال موجرداشته مبلغ پرداختي خواهان بابت سهم الشركه ودين خودش احتساب مي شودوپرونده اجرائي حكايت دارد كه جمعا87000 ريال مستاجرين به موجرداده اندوجمع پرداختي آنهابا احتساب نيم عشر93200ريال است كه دوسوم آن حق خواهان بوده ومعذالك خواهان مبلغ 46700ريال پرداخت كرده است .)
حكم مزبوردرمدت موردشكايت پژوهشي وكيل خواهان اصلي واقع شده و اعتراض كرده است كه 1- پرداختي موكل وي بابت ضمانت بوده 2- پژوهشخواه محق به دريافت مبلغي كه دردعوي به نفع اوحكم صادرگرديده نبوده است 3- موكل وي درملك دخالتي نداشته 4-اختلافات طرفين قبلاازطريق داوري حل شده بوده وضمناگواهي كتبي عده اي بردخالت پژوهشخوانده درسنوات 23و24وبردن محصول به وسيله اووهمچنين رونوشت درخواست مورخ 5/1/24منسوب به پژوهشخوانده وموكل خودراكه درآن مخاطب محفل روحاني مشهدذكرگرديده و متضمن تقاضاي تعيين سه نفرداورمي باشدورونوشت نامه 5/1/24شخصي درخصوص اعلام ارسال راي داوران ورونوشت راي داوري مورخ 5/1/24متضمن اظهارنظر آنهابرلزوم رسيدگي ثبت نسبت به تقسيمي ازكارورونوشت راي مورخ 18/6/24 اشخاص مزبوروصورت حساب ضميمه آنراتقديم نموده است .
وكيل پژوهشخوانده بادرخواست پژوهشي تبعي مستندات پژوهشخواه را تكذيب نموده واظهاركرده است موكل وي اختياري براي تعيين داورنداده بوده است .وكيل پژوهشخواه درخواست كتابت پژوهشخوانده وملاحظه ثبت سند رسمي 3431-19/8/22رابعنوان اساس تطبيق نموده (عين سندنامبرده واصل نوشته مورخ 5/1/24راتقديم كرده وبقيه اصول ابرازي به وي مستردگرديده ) دادگاه استان پس ازدعوت پژوهشخوانده براي كتابت وعدم حضوروي درجلسه 2/8/32كه به محل اقامت وي ابلاغ گرديده بوده ودرخواست وكيل پژوهشخوانده وتقاضاي وكيل مزبوردرهمان جلسه براي تطبيق خط پژوهشخوانده درذيل ثبت سند3431باسند5/1/24وعنداللزوم ارجاع به كارشناس وصدورقرارمزبورو انتخاب آقاي سبزواري به كارشناسي واجراءقرارواظهارنظركارشناس به اينكه كلمه (را)ازخط سندمورخ 5/1/24باعبارت ذيل ثبت سندرسمي وسند 5/1/24كميت وجودداردنمي توان خطوط وامضاآت رامنطبق دانست مگراين كه استكتاب شودوامضاآت هم به كلي مغايرت داردودرخواست مجددوكيل پژوهشخواه به منظوركتابت پژوهشخوانده وصدوراجراءقرارتحقيق ازگواهان پژوهشخواه اصلي رابه پرداخت مبلغي بابت خسارت دادرسي محكوم كرده وچنين استدلال نموده است :
شركت طرفين دربرداشت محصول وپرداخت مخارج وبالنتيجه اشتغال ذمه پژوهشخواه نسبت به دوسهم مال الاجاره محقق است ووجوه پرداختي اوبابت سهم خودش بوده وچون نوشته مورخ 5/1/24بالحاظ نظركارشناس اصيل نيست راي داوري نيزغيرتابع است واظهارات سه نفرگواه درمحضردادگاه به عدم مداخله پژوهشخواه دربعضي ازمدت اجاره مثبت دعوي اونيست وپژوهشخواه تبعي هم اعتراض موثري نكرده است .
ازاين حكم رسيدگي فرجامي درخواست گرديده وشعبه پنجم ديوان عالي كشوربه استدلال ذيل :
درقراردادشماره 21677ابرازي فرجامخوانده مقرربوده عوائدمورد اجاره پس ازوضع مال الاجاره وهزينه پرداختي هركي ازشركاءبالسويه تقسيم شودوباآنكه فرجامخوانده درمراحل رسيدگي مدعي بوده دربرداشت عوائدمورد اجاره دخالت نداشته وعوائدراتمامافرجامخواه جمع آوري وبرداشت نموده و به اضافه بابت مال الاجاره پرداختي خودنسبت به سالهاي اول ودوم به موجر مبالغي طلبكاربوده است احتساب دوثلث ازوجوه پرداختي طرفين به اجراء بابت قسط سال سوم اجاره ونيم عشربرضررفرجامخوانده (بدون رسيدگي و تشخيص اينكه عوائدسال مزبورراكدام يك ازطرفين برداشت كرده و فرجامخواه بابت مال الاجاره سالهاي قبل چه مبلغ به موجرپرداخته بوده )مورد نداشته ونيزفرجامخواه درمرحله پژوهشي باابرازاوراق مدعي شده براثرحصول اختلاف بين طرفين درسابق اختلاف مزبوربه داوري سه نفرارجاع وداورهاحكم داده ودعاوي طرفين رافصل نموده اندكه به مناسبت تكذيب وكيل فرجامخواه ازنوشته منسوب به مشاراليه دررجوع به داوري فرجامخواه براي اثبات اصالت برگ مرقوم ازجمله كتابت فرجامخوانده وتطبيق خطوط راخواستار شده وباآنكه فرجامخوانده ازحضوربراي كتابت خودداري كرده وكارشناس هم فقط نسبت به امضاءاظهارعقيده برعدم مطابقت نموده وراجع به خطوط از باب آنكه اغلب عبارات برگ موردتكذيب غيرازعباراتي است كه دراسناد رسمي نوشته تطبيق خطوط رامقدورندانسته واستكتاب ازفرجامخوانده را موثردركشف  حقيقت معرفي كرده ودرنتيجه وكيل فرجامخواه استكتاب را تجديدنموده نظردادگاه بربي اعتباري نوشته مرقوم به صرف مطابق نبودن امضاآت بدون رعايت قسمت اخيرماده 398دادرسي مدني وتوجه به اعتذار كارشناس صحيح نبوده ،حكم فرجامخواسته رانقض نموده است .
شعبه دوم دادگاه استان خراسان پس ازتعيين وقت ودعوت وكلاءطرفين و وصول لايحه وكيل پژوهشخواه متضمن درخواست بازجوئي محلي ودعوت مجدد پژوهشخوانده براي كتابت وارجاع امربه كارشناس واحضارپژوهشخوانده براي كتابت وعدم حضورنامبرده باابلاغ قانوني وقت به استدلال ذيل :
باتوجه به رونوشت گواهي شده سندرسمي 21677-19/12/21حاكي ازاينكه فيمابين طرفين دعوي ويكنفرديگرازتاريخ تنظيم سندتاپنجسال خورشيدي پيمان وقراردادمنعقدگرديده امورزراعتي پنج سهم مزرعه كاهوموقوفه مسجد گوهرشادكه خوانده اصلي درمزايده ازدفترجامع گوهرشاداجاره نموده باامور زراعتي املاكي كه بعدآقايان نامبرده متفقايامنفردااجاره نمايندازهر جهت بالاشتراك اداره نمايندوهمچنين گوسفندوالاغ وغيره كه جهت نگهداري دراملاك استيجاري كه بالسويه پرداخت مي نمايدخريداري وهزينه آنهارا متساويامتحمل شوندوپس ازوضع اجاره ساليانه املاك استيجاري ووضع هزينه هاي لازمه اداره كردن امورزراعتي كه بعهده هرسه نفربوده وهزينه لازمه گوسفندوالاغ وگاووغيره كه جهت نگهداري دراملاك موردبحث خريداري شده بقيه درآمدبالسويه بين خودتقسيم وهريك قسمت خودرادريافت واگرضرري راجع به اجاره وخريدمواشي متوجه شودبالسويه متحمل شوندوهريك ازعهده يك  ثلث اززيان واردبرآيندونظربه رونوشت گواهي شده سندرسمي 22037 30/1/22مفاداحاكي ازاينكه شركي حق خودرادرپيمان به پژوهشخواه برگزار ونامبدره متعهدشده مندرجات پيمان نامه شماره 21677-19/12/21رااجرا نمايدوباتوجه به اينكه وكيل سابق پژوهشخواه دليل كافي براي اثبات برگ مورخه 5/1/24اقامه نكرده اعتراض نامبرده به اينكه درقسمت محكوميت موكل نسبت به وجهي كه بابت وجه الضمان ازپژوهشخواه مطالبه شده درست نيست واعتراض وكيل مزبورمبني براينكه درقسمت دعوي تقابل دادگاه بايك احتساب غيرمنطقي موكل رامحكوم نموده است واردوموجه نيست زيرابرابر رونوشت گواهي شده اسنادواوراق رسمي يادشده استدلال دادگاه شهرستان درهر دوقسمت درست بوده وراي داورهاي ادعائي باتوجه به اينكه صحت واصالت برگ  مورخه 5/1/24ثابت ومحرزنشده متبع وقابل ترتيب اثرنيست ،راي پژوهشخواسته رااستوارنموده وپژوهشخواه رابه پرداخت مبلغي بابت حق الوكاله وكيل پژوهشخوانده درمرحله پژوهشي محكوم كرده است .
ازاين حكم نيزرسيدگي فرجامي درخواست گرديده است .موضوع درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده وبه اتفاق بشرح زيرراي داده اند:
مرجع :آرشيوحقوقي كيهان ،مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تاسال 1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم سال 1353                 ازصفحه 305-311
21