رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 1815-22/11/31

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"خلاصه اعتراض فرجامخواهان اين است :ساختماني كه فرجامخوانده در محل سينمانموده مخالف  مفاداجاره نامه بوده وبايدتخريب گردداين اعتراض واردنيست چه برطبق مفاداجاره نامه محل موردبحث زمين بياض و براي احداث وايجادسينمابوده وبدون اينكه نقشه ساختمان آن قبلاتهيه و پيوست اجاره نامه شودبه مستاجراجازه ساختمان بناهاي مورداحتياج سينما داده شده است وچنانچه درمحل بناازجهت مرغوبيت واحتياجات ديگرسينما تغييري داده شده چون اساسامحل مزبوربراي ساختمان سينمابوده منعي نداشته وموجبي براي تخريب وانهدام باقي نيست بنابراين اشكالي به حكم فرجام - خواسته واردنبوده وبه اكثريت ابرام مي شود."
* سابقه *

تخلف ازمندرجات اجاره نامه
تخريب بناي احداثي مستاجر                         1815-22/11/31

وكيلي به وكالت ازيكي ازفرجامخواهان دادخواستي بطرفيت فرجامخوانده به دادگاه بخش تهران تقديم وتوضيح داده است كه بموجب اجازه نامه مقرربوده كه خوانده شش اطاق درزيرويك اطاق براي آپارات در روي آن ويك كافه درجنوب زمين مورداجاره ساختمان نمايدودرانقضاءمدت اجاره به ترتيبي كه دراجاره نامه مقرراست تقويم وبه موجرتحويل گرددو خوانده به منظوراستفاده زيادترازمستاجره وايجاداشكال درپايان مدت اجاره ساختمانهاي اضافي درغيرمحل مقرربدون اجازه وبي تناسب بناكرده و درخواست نموده بامعاينه محل حكم برالزام خوانده به تخريب ساختمانهاي اضافي صادرنمايد.
دادگاه بخش (دعوي خواهان رانسبت به سه دانگ ازباب اينكه قبل از طرح دعوي به ديگري منتقل وسمتي درطرح دعوي نداشته ردوبراي رسيدگي نسبت به سه دانگ ديگركه درخلال دعوي به فرجامخواه ديگرمنتقل وازطرف اوتعقيب شده بوده است قراررسيدگي داده )وسپس وكيل مرقوم به وكالت مالك سه دانگ ديگردادخواست جديدي نسبت به سه دانگ مزبوربطرفيت فرجامخوانده بهمان توضيح تقديم وتواماموردرسيدگي واقع شده وپس ازانجام معاينه وجلب نظر كارشناس نظربه ماده 503 قانون مدني دادگاه فرجامخوانده رابه تخريب ساختمانهائي كه طبق نظركارشناسان اضافه تشخيص شده محكوم كرده است ونظر كارشناسان حاكي است كه وضع فعلي محل بامندرجات اجاره نامه اختلاف دارد ومورداختلاف يك راهروتحتاني ويك راهروفوقاني سرپوشيده ودرسمت غرب وراهرواطاق گيشه ومحل تابلوتبليغ ودكه فروش سيگاروغيره وآشپزخانه براي كافه درجنوب مي باشد.
ازاين حكم فرجامخوانده پژوهشخواسته است ودادگاه پس ازرسيدگي و معاينه محل باحضوركارشناسان چنين راي داده است :
بطوري كه مندرجات اجاره نامه كه حاكم بين اطراف دعوي است حاكي است مقررشده است كه پژوهشخواه درقسمت شمالي عين مستاجره شش اطاق ويك محل براي آپارات درقسمت فوقاني براي دائركردن سينماي تابستاني بنانمايدو نيزدرقسمت جنوبي يك كافه كه داراي درورودي باشدبسازدوبطوري كه صورت مجلس معاينه محل حاكي است درقسمت شمالي چهاراطاق مشتمل بريك راهروبه خيابان شرقي وازقسمت سينماراهروئي به بالكن ساخته شده درقسمت غربي ساختماني شده كه متعلق به سينماوبه اين شرح است :سه دروردي به سينماودو راهرويكي تحتاني كه درهاي ورودي درآن واقع است وديگري فوقاني ودرقسمت جنوب ساختمان دوطبقه است براي كافه كه بنابه مشاهده كارشناسان اطاقهائي كه درآن محل ازآشپزخانه وغيره ساخته شده ازلوازم كافه بانبودن آن اطاقها استفاده ازكافه غيرممكن است ونيزدرقسمت جنوب دكه كوچكي واطاق ديگري كه ساخته شده وبراي فروش بليط ومحل تبليغ سينمااست ازمتفرعات ساختمان سينماولوازم سينمااست ونسبت به دوراهرودرقسمت غربي كارشناسان اظهاركرده اندكه راهروتحتاني كه ازمحل بليط فروش به قسمت تحتاني سينما مرتبط است براي آنكه مشتريهاباهم مخلوط نشده وهركسي بتوانددرمحلي كه بليط براي آن خريداري كرده بنشيندازلوازم سينمااست وراهروفوقاني نيز كه محل بليط فروش رابه بالكن مرتبط مي كندبراي استفاده ازبالكن ضروري است بنابراين باتوجه به آنكه دراجاره نامه قيدنگرديده است كه بناي كافه بايديك طبقه باشدطبق نظركارشناسان تخلفي ازمندرجات اجاره نامه كه اطراف دعوي ملزم هستندمطابق مندرجات آن رفتارنمايندبعمل نيامده است و اظهاروكيل خواهانهادائربه اينكه وضعيت فعلي ساختمان مخالف باوضعيتي است كه درنقشه شهرداري نمودارگرديده موجه نيست چه برفرض صحت اين مطلب چونپژوهشخواه دراجاره نامه تعهدنكرده است كه مطابق نقشه شهرداري عمل نمايدپژوهشخواندگان نمي توانندازتخلف فرضي استفاده نمايندوبافرض وقوع تخلف پژوهشخواه ازنظرعدم رعايت مقررات درمقابل شهرداري مسئوليت خواهدداشت نه درمقابل پژوهشخواندگان وبااين ترتيب چون راي دادگاه بدوي برخلاف نظركارشناسان صادرومندرجات اجاره نامه هم حاكي از تخلف پژوهشخواه نمي باشدراي دادگاه بخش تهران درنظردادگاه مخدوش وبا اعلام گسيختن آن ،حكم بربي حقي پژوهشخواندگان صادرمي شود.
ازاين راي وكيل پژوهشخواندگان تقاضاي رسيدگي فرجامي نموده وشعبه چهارم ديوان عالي كشورچنين راي داده است :
چون طبق اجاره نامه تنظيمي بين طرفين مقرربوده كه فرجامخوانده شش اطاق درطرف شمال زمين ويك اطاق آپارات بالاي آن هاويك كافه درطرف جنوب زمين بسازدومطابق محتويات پرونده زائدبرآنچه دراجاره نامه قيدبوده ساخته شده وفرجامخواهان طبق مدلول ماده 503 قانون مدني حق درخواست حكم به تخريب آنچه راكه بدون اجازه ساخته شده ازدادگاه داشته اندبنابراين حكم فرجامخواسته برفسخ حكم نخستين وبيحقي فرجامخواهان به اين استدلال كه قسمت هاي زائدازلوازم سينمااست وبامندرجات اجاره نامه مخالفتي ندارد صحيح نبوده وشكسته مي شودورسيدگي مجددبه شعبه ديگردادگاه شهرستان تهران رجوع مي شود.
شعبه 17دادگاه شهرستان تهران كه مرجع رسيدگي پس ازنقض بوده بشرح ذيل اتخاذتصميم نموده است .
دراجاره نامه استنادي مستاجرازساختمانهاي موردنزاع ممنوع نشده بلكه مستاجرعين مستاجره رابراي ساختمان وتاسيس سينمااجاره كرده و كارشناسان بااشعارتوضيحات ساختمانهاي موجودراازلوازم سينماتشخيص داده اندنقشه شهرداري هم كه درصورت مجلس مورخ 3/10/27منعكس شده است (درسمت جنوب محل گيشه ،بار،اطاق انتظار،درب ورودبه اطاق انتظاراز سمت مشرق ،درسمت شمال چهاراطاق درسمت غرب سه درب به خيابان جعفرآباد درسمت شرق يك راهرودومتري درتمام طول حياط ومحل سه درب ورودي ازاين راه به حياط ...)مي نمايانداختلاف نقشه باوضع فعلي ساختمان (درطرف شرق و غرب )اين است كه درنقشه راهرودرسمت شرق نمايانده شده (ودرسمت غرب ساخته شده )وسه درب خروجي درسمت غرب نمودار(ودرسمت شرق ساخته شده )و اوضاع واحوال امرمي رساندعملاساختمان سينما(ازلحاظ شهرداري )مخالف نظريه شهرداري تلقي نگرديده زيرااگربرخلاف منظورشهرداري مي بودشهرداري ازساختمان جلوگيري مي نمودويادست كم ازدادن پروانه افتتاح سينماكه در اختيارشهرداري است خودداري مي شدكه چنين عملي حتي ادعاهم نشده است ساير اظهارات دراين مقام موثرنبوده نيازي به استدلال مشروح ندارد.به جهات صدرالذكردادنامه پژوهشخواسته صادرازشعبه 3دادگاه بخش تهران دست نبوده وفسخ مي شودوحكم بربي حقي پژوهشخواندگان بخواسته (تخريب ساختمانهاي يادشده )صادرواعلام مي گردد.
ازاين حكم فرجامخواهي شده است .پرونده درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده واكثريت بشرح ذيل راي به ابرام حكم مميزعنه داده اند:
مرجع :آرشيوحقوقي كيهان ،مجموعه رويه قضائي         جلددوم ،آراءمدني
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تاسال 1342
چاپ دوم سال 1353                                   صفحه 24تا28
21