رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 828-20/7/30

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"اعتراض موجهي برحكم فرجامخواسته نشده واشكال موثري هم برجريان قضيه بنظرنمي رسدلذابه اكثريت ابرام مي شود."
* سابقه *

اعسار
عدم دسترسي به دارائي مديون
فرجامخوانده دادخواستي بخواسته اعسارازپرداخت مبلغ 80/54270 ريال وجه اجرائيه ثبتي ونيم عشراجرائي به مستندبرگ اجرائي بطرفيت اداره غله ونان شهرستان گرگان ودادستان به دادگاه شهرستان گرگان تقديم داشته است وبرگ اجراءمذكوراشعارداردبه اينكه شخصي ازطرف اداره اقتصادي به شغل ابوابجمعي منصوب گرديده وطبق ماده 13قانون استخدام كشوري بايد تضمين ابوابجمعي نمايد،خواهان درضمن عقدلازم متعهدشده كه بهرعنوان خسارتي كه درمدت تصدي مشاراليه بردولت واردشودتاميزان مبلغ 95هزار ريال ازعهده برآيدومدت اين التزام ازتاريخ امضاءورقه 24/5/24تاسه ماه بعدازتاريخ مفاصاحساب وخروج مستخدم فوق الذكرازتصدي جمع آوري دوائر تابعه اداره مربوطه است موضوع اجرائيه وصول مبلغ 80/54270 ريال از خواهان وتسليم آن به اداره غله ونان گرگان است .
دادگاه شهرستان پس ازاستماع گواهي خواهان حكم به اعساروي نسبت به وجه اجرائيه ونيم عشراجرائي صادرمي نمايد.
اداره غله ونان ازاين حكم پژوهشخواسته واعتراض مي نمايدكه بموجب شهادت شهودمشاراليه خانه اي داردكه دروثيقه بانك است ومازادخانه براي پرداخت وجه اجرائيه كفايت مي كند.
شعبه پنجم دادگاه استان مركزچنين راي داده است :
قطع نظرازاينكه اموالي كه دروثيقه بانك است طبق مندرجات قراردادهاي چاپي بانك رهني وقتي بدهكارمي تواندمازادآنرابه غيرمنتقل نمايدكه اولامدت منقضي شده وثانياطلب بانك راپرداخته باشدوازطرف پژوهشخواه دليلي براينكه بموجب قراردادبين بانك وپژوهشخواه مشاراليه حق صلح راداشته ابرازنشده وباتوجه به تعريفي كه درماده 1قانون اعساربراي معسرشده عدم دسترسي پژوهشخواه به مازادخانه خودمحرزاست حكم پژوهش - خواسته صحيحااستوارشده واستوارمي شود.
ازاين حكم فرجامخواهي شده وشعبه هشتم ديوان عالي كشوربه اين استدلال : اعتراض فرجامخواه واردبنظرمي رسدزيرااساس استدلال دادگاه استان براعسارفرامخوانده اين است كه عدم دسترسي اوبه مازادخانه اش محرزاست درصورتي كه فرجامخواه مازادخانه فرجامخوانده رابراي طلب خودقبول نموده وپس ازانقضاءمدت رهن مازادخانه دردسترس اوقرارخواهدگرفت بنابراين استدلال دادگاه برتحقق اعسارفرجامخوانده صحيح نمي باشد،حكم فرجامخواسته رانقض نموده است .
شعبه سوم دادگاه استان مركزپس ازرسيدگي مجددبااستماع عقيده دادستان برگسيختن دادنامه موردشكايت چنين راي داده است :
دليلي كه معلوم نمايدخصوصيات معامله رهني بانك بامدعي اعسار چيست به پرونده تقديم نگرديده وادعاي آنكه خانه موردرهن ازرهن بانك رهني خارج گرديده باشدنيزنشده است بنابراين تنهامالي كه براي مدعي اعسار نشان داده مي شودهمان خانه موضوع بحث است كه دررهن بانك مي باشدبديهي است تاموقعي كه خانه دررهن بانك است مدعي اعسارنمي تواندبه وسيله آن درمقام تاديه قرض خودبرآيدوصرف مازادداشتن قيمت خانه برطلب بانك بر فرض آنكه چنين باشدتاموقعي كه طلب بانك تاديه نشده است مدعي اعساررا داراي مال بلامانعي نمي كندكه ازآن محل بتواندقرض خودراتاديه نمايدو تقديم دادخواست اعسارهم مانع ازآن نيست كه ادارغله ونان بتواندازمازاد خانه مزبوربه موقع خوداستفاده نمايدواگرمدعي اعسارپس ازپرداخت بدهي خودبه بانك يافروش مال موضوع رهن داراي خانه يامازادآن بلامانع بشود اكنون نمي توانداقدامي درتاديه دين حال خودبنمايدبنابراين اعسارفعلي اودرنظردادگاه ثابت است واعتراض پژوهشخواه بردادنامه موردپژوهشي واردنمي باشدودادنامه مزوبوراستوارمي گردد.
ازاين حكم فرجامخواهي شده است .پرونده درهيئت عمومي ديوانعالي كشورطرح گرديده وبشرح ذيل راي به ابرام حكم فرجامخواسته داده اند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان - مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تاسال 1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم سال 1353                   صفحه 78 تا81
19