رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 4043-26/11/40

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"اعتراضات وكيل فرجامخواه برحكم فرجامخواسته ازجهت عدم رعايت مقررات قانوني درخصوص رسيدگي به اصالت مستنددعوي وغيرقابل استماع بودن دعوي باملاحظه مندرجات پرونده واردنيست ولي همانطوركه درحكم شماره 5284 مورخ 18/10/38شعبه دهم ديوان كشوراستنادشده است درنوشته مورخ 15/7/33بين طرفين مقررشده است پس ازپشت نويسي سهام مبلغ دوهزارريال وجه نقدوچكي به مبلغ دوازده هزارريال ازطرف مورث فرجامخواندگان به فرجامخوانده تسليم شودودادگاه درحكم خودباانشاءراي به الزام فرجامخواه به ظهرنويسي سهام به نفع فرجامخواندگان به تعهدآنان درقبال فرجامخواه توجهي ننموده وبنابراين حكم فرجامخواسته به موجب ماده 564 قانون آئين دادرسي مدني قابل نقض است و..."
* سابقه *

الزام به انجام تعهد
لزوم توجه به تعهدطرفين سند
وكيلي به وكالت ازوراث متوفائي بطرفيت فرجامخواه بخواسته الزام اوبه ظهرنويسي وتسليم سه سهم پنج هزارريالي ازسهام شركتي مقوم به پانزده هزارريال ومنافع متعلقه وخسارات ناشيه جمعابه مبلغ 39000ريال اقامه دعوي نموده است وتوضيح داده است وتوضيح داده كه بموجب سندمورخ 15/7/33 وچك شماره 24798بانك ملي خوانده مبلغ ده هزارريال بعنوان بيعانه معامله سه سهم ازسهام موردادعاازمورث موكلين دريافت داشته كه باپرداخت آن به فروشنده سهام رادريافت وآنرابه مورث موكلين منتقل نمايدوبقيه قيمت رادريافت داردوتابحال ازانجام تعهدخودخودداري نموده است مدارك ضميمه دادخواست عبارت بوده ازرونوشت مبايعه نامه مورخ 15/7/33حاكي ازفروش 76سهم سهام موردادعاازفروشنده به خوانده 2- رونوشت چك   به مبلغ ده هزارريال به امضاءمورث خواهانهابابت بيعانه سه سهم ازسهام در وجه فروشنده 3- رونوشت يادداشت مورخ 15/7/33منسوب بخوانده مبني بر اينكه مبلغ ده هزارريال بابت بيعانه سه سهم ازسهام شركت به وسيله مورث خواهانهابه اينجانب رسيده كه پس ازظهرنويسي سهام ودريافت ده هزارريال ازنامبرده سهام رابنام ايشان نمايم 4- رونوشت قيمومت نامه صغارو گواهينامه راجع به انحصاروراثت ورثه آن مرحوم .
شعبه 19دادگاه بخش تهران پس ازرسيدگي (مراتب موردادعاراثابت دانسته وخوانده راغيابابه ظهرنويسي وتسليم سه برگ  سهم يكهزارريالي از سهام شركت مذكوردرقراردادبه خواهانهاوپرداخت يازده هزارريال بابت منافع سهام مزبورو327ريال بابت هزينه دادرسي ويكهزارودويست ريال و پنجاه ريال بابت حق الوكاله وخسارت تاخيرتاديه ازتاريخ تقديم دادخواست تاتاريخ صدورحكم بخواهانهامحكوم نموده است .)
براثرواخواهي محكوم عليه همان شعبه مجددارسيدگي وحكم غيابي را تاييدوبعلاوه محكوم عليه رابه پرداخت يكهزارودويست وپنجاه ريال خسارت حق الوكاله محكوم كرده است .
محكوم عليه ازاين حكم پژوهشخواسته وشعبه 24دادگاه شهرستان آنرا استوارنموده است ليكن راجع به خسارت تاخيراداءاظهارنظرنموده كه (چون پژوهشخواندگان باظهرنويسي سهام ازمنافع ساليانه منتفع خواهندشدحكم به وصول خسارات مزبوربيموردبوده وبافسخ حكم بدوي دراين قسمت حكم به بيحقي خواهانهاصادرمي شود.)
محكوم عليه پژوهشخواه ازاين حكم فرجامخواسته وشعبه 10ديوان عالي كشوربه استدلال به اينكه :
چون گذشته ازآنكه باتكذيب فرجامخواه ازسندمورخ 5/7/33وباتوجه به اينكه درهيچيك ازاظهارات ونوشته هاي مشاراليه اعتراف اوبه صحت سند مزبورملاحظه نمي شودبه اصالت مستندنامبرده رسيدگي نشده برفرض صحت هم نظربه اينكه طبق همان نوشته بين مورث فرجامخواندگان وفرجامخواه مقرر شده است كه پس ازپشت نويسي سهام خريداري ازطرف فرجامخواه به نفع مورث فرجامخواندگان نامبرده مبلغ دوهزارريال نقدويك قطعه چك دوازده هزار ريالي به فرجامخواه تسليم نموده وسهام راتحويل گيردولي دادگاه درحكم خود نسبت به موضوع مزبورتوجهي ننموده است ،حكم فرجامخواسته رانقض كرده است .
شعبه 7 دادگاه شهرستان تهران دررسيدگي ثانوي چنين راي داده است :
اظهارات واعتراضات پژوهشخواه بردادنامه پژوهشي مزبوربه اين خلاصه است كه مستندات خواهان موردتكذيب وترديداست ودعوي درصلاحيت دادگاه شهرستان بوده ودادگاه بخش صلاحيت رسيدگي رانداشته وپيشنهادمورخ 11/7/34شركت جعلي است وپژوهشخواندگان استحقاق خواسته موردمطالبه را ندارندوبراثبات اين امراستنادبه دفاترشركت مزبورمي گردداين اظهارات واعتراضات واردنمي باشدزيراگذشته ازاينكه درجلسه دادرسي كه درتاريخ 17/2/37تشكيل يافته خوانده درلايحه اي كه براي روزمزبورفرستاده است نسبت به بهاي خواسته ايرادي نكرده وبنابراين باتوجه به بند4ماده 87 قانون آئين دادرسي مدني ديگرادعاي وي درزمينه بهاي خواسته قابل پژوهش نيست واصولادرموردايرادبه صلاحيت دادگاه بخش طبق صورت جلسه مورخ 27/8/37دادگاه بخش ايرادمزبورمردودشناخته شده وبراستدلال دادگاه بخش دراين موردايرادي نيست ودرموردتكذيب ازمستندمورخ 15/7/33 قرار رسيدگي به اصالت سندصادرشده وبدواپژوهشخواه براي استكتاب دعوت شده و درجلسه استكتاب حضورنيافته وسپس قرارتطبيق امضاءذيل مستندمزبوربا امضاءپژوهشخواه ذيل صورت مجلس مورخ 13/12/37شعبه 4دادگاه شهرستان صادرشده وطبق نظركارشناس بايكديگرمنطبق وازشخص واحدصادرگرديده وبه نظرمشاراليه هم ايرادواعتراضي نشده وبنظردادگاه هم ايرادي بنظر كارشناس نبوده بنابراين اصالت ورقه مزبوربردادگاه مسلم بوده وقرار صحت واصالت آن صادرمي شودوتكذيب ازمستندمورخ 15/7/33نسبت به امضاء فروشنده باتوجه به تعهدنامه مورخ 15/7/33پژوهشخواه درمقابل مورث پژوهشخواندگان موثردرمقام نبوده وقابل ترتيب اثرنيست ودرموردادعاي جعل نسبت به پيشنهادمورخ 11/7/34باتوجه به صورت مجلس تنظيمي شعبه 24 مورخ 13/12/37موضوعامنتفي بوده وقابل رسيدگي نيست وچون شركت طرف دعوي نيست استنادبه دفاترشركت موردنداردبنابراين باتوجه به مراتب مزبور وردتمامي اظهارات واعتراضات پژوهشخواه ازنظرآنكه مشاراليه بموجب ورقه مورخ 15/7/33تعهدظهرنويسي سهام رانموده وخواسته دعوي نيز پشت نويسي ومنافع مي باشدكه ازاين جهت ايرادواشكالي بردادنامه مورد پژوهش نسبت به محكوميت پژوهشخواه نيست لذادادنامه شماره 888 مورخ 3/9/1337شعبه 19دادگاه بخش تاييدمي شود.
وكيل پژوهشخواه مجدداازاين راي فرجامخواسته است .چون راي درقسمتي اصراري تشخيص شده پرونده درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده وبه اتفاق بشرح زيرراي داده اند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان - مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تاسال 1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم سال 1353                   صفحه 86 تا90
19