رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 1752-26/8/32

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"دادگاه شهرستان ازاين نظركه دادگاه بخش صلاحيت رسيدگي به دعوي را نداشته حكم دادگاه مزبوررافسخ وكان لم يكن فرض نموده ومقررداشته دادگاه شهرستان صالح مجددابه ماهيت دعوي رسيدگي وحكم صادرنمايدوحال آنكه ماده 515آئين دادرسي مدني بطوركلي وبدون فرق بين انواع شكايت پژوهشي مقرر داشته كه اگردادگاه شكايت پژوهشي راواردديدحكم نخستين رافسخ نموده و خوددرماهيت دعوي حكم دهدباملاحظه ماده مزبورواينكه درماهيت دعوي در صورت فسخ حكم بدوي وصدورحكم درماهيت دومرتبه رسيدگي بعمل آمده است وبا توجه به فلسفه سرعت عمل كه منظورازتصويب ماده 515 بوده قرارفرجام - خواسته شكسته مي شودكه همان دادگاه صادركننده درماهيت دعوي رسيدگي نموده راي مقتضي صادرنمايد.

* سابقه *

صالح نبودن دادگاه بدوي
1752-26/8/32
وكيل فرجامخواه بدوابخواسته وفابه شروط وعقودوالزام خوانده به امضاءسندبطرفيت فرجامخوانده دردادگاه بخش تهران اقامه دعوي مي نمايد.
دادگاه نامبرده غيابا"خوانده رامحكوم مي كندكه دردفترخانه رسمي حاضرشده سندتقسيم نامه راامضاءكند.
وكيل محكوم عليه ازحكم دادگاه بخش شكايت پژوهشي مي نمايدوشعبه 7 دادگاه شهرستان تهران پس ازرسيدگي خلاصه ازاين جهت كه :رسيدگي به اين دعوي خارج ازنصاب وصلاحيت دادگاه بخش بوده ،حكم پژوهشخواسته راگسيخته و پژوهشخوانده رادلالت مي كندكه اگرتعقيب دعوي رامي خواهدمي تواندبه دادگاه صالح رجوع كند.
براثرشكايت فرجامي شعبه سوم ديوان عالي كشورچنين راي داده است : مطابق ماده 515 قانون آئين دادرسي مدني درصورتي كه دادگاه پژوهشي شكايت پژوهشخواه راواردبداندحكم نخستين رافسخ كرده وخودحكم مي دهدوقرار دادگاه دراين قضيه برخلاف ماده مزبورصادرشده است بنابراين قرارمزبور شكسته مي شودورسيدگي به دادگاه صادركننده قرارارجاع مي شود.
شعبه 7دادگاه شهرستان تهران دررسيدگي مجددخلاصه ازنظراينكه :ماده 515آئين دادرسي مدني محمول به مواردي است كه حكم ازدادگاه بدوي صلاحيت دار صادرشده باشدودرموردي كه معلوم شوددادگاه نخستين صلاحيت رسيدگي به دعوي رانداشته دادگاه پژهشي نيزصلاحيت اظهارنظردرماهيت امرنداردو پژوهشخوانده مي توانددرصورت تمايل به تعقيب دعوي به دادگاه صلاحيت دار مراجعه نمايد،حكم پژوهشخواسته راشكسته است .
براثرفرجامخواهي ازاين قرارموضوع درهيئت عمومي ديوان عالي كشور طرح گرديده واكثريت بشرح ذيل راي به نقض حكم مميزعنه داده اند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان "مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تاسال 1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم سال 1353                  صفحه 155تا157
19