رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 3564-26/12/42

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
دادگاه بعنوان اينكه قضيه مسبوق به رسيدگي داوربودبه به استنادشق 4 ازماده 198و203قانون آئين دادرسي مدني ازرسيدگي به دعاوي امتناع نموده در صورتي كه همانطوركه درراي سابق ديوان كشوراشعارشده درموردبحث طرفين درخارج ازدادگاه متراضياشخصي رابراي رفع اختلاف  فيمابين تعيين و بالنتيجه داورنامبرده نظرخودراكتبااظهارداشته فرجامخواه نظريه داور راصرفامدرك ومستنددعوي خودقرارداده ورسيدگي دادگاه راتقاضانموده و درچنين صورتي عنوان مختومه بودن دعوي وعدم جوازطرح مجددآن صحيح نبوده و اقتضاءداشته دادگاه نسبت به اصل مطلب رسيدگي ونفيايااثباتااظهارنظر نمايدازاين جهت برحكم فرجامخواسته اشكال واردوبانقض آن ختم امربه همان شعبه صادركننده قرارارجاع مي گردد.

* سابقه *
قضيه محكوم بها
طرح دعوي به استنادنظريه داور

بدوافرجامخواه بطرفيت شركت فرجامخوانده به مدعي به 76/128/264 ريال دردادگاه شهرستان تهران اقامه دعوي مي نمايد،به اين توضيح :خوانده بموجب ورقه مورخه 24/2/37نسبت به محاسبه مقاطعه كاري اينجانب باشركت قطعه 7راه آهن قم قبول نموده كه مهندسي هرگونه اظهارنظرنمايدموردقبول شودومهندس مذكورهم طبق نظريه 16/5/37و22/5/37اظهارنظركرده به پرداخت مبلغ خواسته ومعهذاباوصف اظهارنامه خوانده ازپرداخت آن خودداري مي نمايداينك بموجب اين دادخواست درمقام مطالبه برآمده تقاضاي رسيدگي وصدورحكم به پرداخت خواسته وخسارت دارد.
پس ازجري دعوي ورسيدگي وصدورقرارعدم توجه دعوي وفسخ قرارمزبوردر مرحله پژوهشي واعاده پرونده به دادگاه بدوي براي رسيدگي به ماهيت امر دادگاه شهرستان "موضوع راچون مسبوق براي داوربوده مختومه تلقي كرده وقرار رددعوي به خواهان رابه استنادماده 202قانون آئين دادرسي مدني صادر مي نمايد."
قرارمزبوردرشعبه ششم دادگاه استان مركزاستوارشده است .
براثرتقاضاي رسيدگي فرجامي شعبه اول ديوان كشورچنين راي مي دهد: مبناي راي فرجامخواسته مبني براستواري راي بدوي دائربغيرقابل استماع بودن دعوي فرجامخواه ورددعوي اوبطرفت فرجامخوانده بخواسته 76/128/264 ريال آنست كه دعوي مزبورموردرسيدگي قبلي داورواقع وخاتمه يافته وطرح مجددآن مجوزي نداردمبني راي مورفرجام چنانكه اشعارگرديده صحيح بنظر نمي رسدزيراطرفين درخارج ازدادگاه متراضياشخصي راداورمنفردخودبراي رفع اختلافي كه دربين بوده معين نموده اندوبالنتيجه دارنامبرده نظرخودرا كتبااظهارداشته وفرجامخواه به استنادنظريه اوبطرفيت فرجامخوانده اقامه دعوي نموده است واين امراصولاودرحدودقانون بي اشكال بوده ونظريه داورصرفامدرك ومستنددعوي قرارگرفته ،عنوان مختومه بودن دعوي وعدم جواز طرح مجددآن غيرمنطبق باقانون وبي موردبوده است .لذاراي فرجامخواسته كه قرارمحسوب است نقض وقضيه بهمان شعبه صادركننده قرارارجاع مي گردد.
شعبه ششم دادگاه استان مركزمجددچنين راي داده است :
اعتراضات پژوهشخواه بردادنامه پژوهشخواسته واردبنظرنمي رسد زيراباتوجه به شق چهارم ماده 198وماده 203قانون آئين دادرسي مدني باصدور راي داردرموضوع مطالبه پژوهشخواه كه درحكم رسيدگي قبلي نسبت به مورد اختبلاف مزبورمي باشدطرح مجددموضوع مجوزي نداشته است ،بنابرمراتب قرارپژوهشخواسته نتيجتاصحيحاصادرگرديده واستوارمي شود.
ازاين قرارفرجامخواهي شده است واعتراض شرحي است دراطراف جريان امرواينكه قبلادادگاه قرارعدم توجه دعوي راصادركرده وپس ازاينكه فرجامخواه تصديق آورده برمديريت فرجامخوانده واينكه مشاراليه بيش از پانصدهزارتومان مطالبات شركت راوصول نموده دادگاه دعوي رامتوجه فرجامخوانده دانسته واگرراي داوردرمدت قانوني داده شده بوداشكالي نداشته ولي چون راي داورخارج ازمدت بوده ناچارگرديده عرضحال به دادگاه بدهدواينك هم دادگاه بدون مطالعه وتوجه به مراتب فوق بعنوان اينكه قضيه مختومه است قراررددعوي راصادركرده وحال آنكه موظف بوده ازراي ديوان عالي كشورمتابعت نمايدوموجب تضييع حق نگرددوخلاصه نقض راي فرجام - خواسته راتقاضامي نمايد.
موضوع اصراري تشخيص وپرونده درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده واكثريت بشرح زيرراي به نقض حكم فرجامخواسته داده اند:
مرجع :
آرشيوحقوقي كيهان
مجموعه رويه قضائي  صفحه 166 تا 169
آراءهيات عمومي ديوان عالي كشور
سال 1342 چاپ سال 1343
17