آرا شورای عالی ثبت

راي شماره : 319 - 03/11/1342

راي شوراي عالي ثبت
پس ازصدوراجرائي سندشرطي وقبل ازنشرآگهي مزايده بستانكاراعلان كردازخسارت تاخيرچشم پوشيده است چون اين امرباعث ميشودكه نيم عشر خسارت تاخيربه زيان دولت ازبين برودموردقبول قرارنگرفت وبه شكايت بستانكارمنتهي وطبق ماده 126رسيدگي وردشدوهيات تجديدنظرنيزعقيده به نشرآگهي بااحتساب خسارت تاخيرداشت النهايه رسيدگي مديرثبت راقبل ازنشرآگهي وبرگزاري مزايده درست نمي دانست .
راي مورخ 3/11/42شورا:
"درصورتي كه خسارت تاخيرتاديه نخواسته است نبايددرآگهي موضوع خسارت تاخيرمنظورگرددبديهي است دراين صورت مطالبه نيم عشرهم از خسارت تاخيرموردنخواهدداشت ".
* سابقه *


نكات توضيحي :
اول - دربندپنجم بخشنامه مورخ 11/9/1309(مذكوردرصفحه 271مجموعه رسمي سال 1309)راجع به عشريه اجراچنين گفته شده است :"همين كه ورقه اجرائيه ابلاغ شدعشريه مستحق المطالبه ميشودبه اين ترتيب كه اگرمحكوم له اجراحكم راتعقيب نمايدعشريه درموقع اجراويابه تدريجي كه حكم اجراميشود وصول خواهدشدواگرمحكوم له تقاضاي تعقيب اجراراننمايد....بايدعشريه دولت رابدهد...."
متن اين بخشنامه كه صراحت كافي داردازآن جهت تهيه شدكه پس ازابلاغ حكم براي فرارازعشريه طرفين صلح ميكردندوعمليات اجرائي به مفهوم متعارف آن صورت نمي گرفت تامجالي براي تقاضاي عشريه باشدويامحكوم له براي وصول به حق خودوارفاق به محكوم عليه ظاهراازتعقيب اجرائيه خودداري ميكردولي عملابه قوه اجرائيه متوسل وحق خودراازاوميگرفت .
تبصره الحاقي سال 1320به ماده 131قانون ثبت بيان اصل مذكوردر بخشنامه بالارانمي كنديعني قاعده كلي دراستحقاق دولت راجع به نيم عشربه محض ابلاغ اجرائيه رابيان نكرده است بلكه گفته است درصورت ابلاغ اجرائيه هرگاه طرفين صلح كنندياقراراقساط بگذارنديامهلت بدهنديايكسال اجرائيه راتعقيب نكنندمتضامنامسئول پرداخت نيم عشرهستند.
دراين صورت قياس تبصره به بخشنامه مذكورقياس مع الفارق است .
دوم - درتبصره بالاابراازخسارت وياجزوكل اصل طلب پس ازابلاغ اجرائيه ذكرنشده است دراين صورت تكليف چيست ؟پاسخ اين است كه در مقررات ثبتي اولين لحظه استحقاق نيم عشربيان نشده وبه سكوت برگزارشده است وبايدطبق قواعدكليه راه حل راجست وآن اين است كه اسم ديگرنيم عشر حق الاجرااست وبالطبع تاسندلازم الاجرااجرانشده باشديعني دائن به حق خود نرسيده باشدنبايدنيم عشربدهدمواردمصرح درتبصره استثناومتبع است در مواردسكوت (مانندمانحن فيه كه ابراواقع شده است )بايدبه قاعده متوسل شدوقاعده اين است كه نيم عشرخسارت درمانحن فيه تعلق نمي گيرداصل برائت هم مويداست وماده 154قانون جزاباتوجه به اصل 17متمم قانون اساسي نيز مويدامراست .
مرجع :آراشورايعالي ثبت وشرح آن                    صفحه 417-418
تاليف :دكترمحمدجعفرجعفري لنگرودي
62