رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 5313-8/12/44

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
نظربه اينكه دلائل وقرائن وشواهدموجوددرپرونده به شرحي كه درنطريه جناب آقاي دادستان كل بيان شده است مخالف اصول وكيفياتي است كه دادگاه مستنداستنباط خودبربرائت متهم قرارداده است عليهذاباتوجه به ماده 463قانون آئين دادرسي كيفري حكم فرجامخواسته به اكثريت آراءنقض و رسيدگي مجددطبق ماده هشتم قانون راجع به محاكم جنائي به دادگاه جنائي استان مازندران ارجاع مي شود.

* سابقه *
قتل عمد
كافي بودن دلائل

درتاريخ 30/4/39درساعت 30/3بعدازظهرمامورين گشتي ژاندارمري محمودآبادجسدشخصي رادررودخانه مجاوردبستان محل مشاهده وپس ازانتقال جسدبه كناررودخانه معلوم ميشودجسدمتعلق به جواني است تقريبا25ساله متوسط القامه داراي موي مشكي وسبيلي منظم كه دماغ اوازبيخ بريده شده و قسمت گلوي اوبريده گرديده وشكم آن پاره وامعاءواحشاءازداخل شكم خارج شده وبنظرمي رسدباچاقواوراكشته اند.چون جسدمجهول الهويه بوده بازپرس ازافراداستمدادمي كندكه براي كشف قضيه بااوكمك كنندوپس ازنشروحشردر روزنامه هاي عصرتهران ،دربهشهرشايع مي گرددكه جسدمتعلق به جواني بوده به نام مرادمعروف به شامل كه به وسيله نادرپسرعمويش بقتل رسيده وعلت هم در محل بدين كيفيت انتشاريافته كه چون مدتي شامل بانادرپسرعمويش وايران زوجه نادردريك  محل بوده اندوشامل باايران مناسبات نامشروع داشته نادر چندي قبل زوجه اش راازتهران به بهشهركه درآنجابااووصلت كرده بودآورده و وي رامطلقه كرده واخيرابراي انتقامجوئي ازشامل كه محل كارخودراازنوشهر به بهشهرانتقال داده بوده مجددابه بهشهرواردشده وشامل راكه دربهشهربه كارگري دكان نانوائي اشتغال داشته بعنوان اينكه پدرش كه درحدودقزوين ساكن مي باشدبيماراست كه بايدشامل ازاوعيادت كنداوراازبهشهربه محمودآبادبرده ودرآنجاشامل رامقتول كرده است اداره شهرباني محل در اطراف اين شايعه به تحقيق مي كنندوي ازبدوامرمنكربزه انتسابي بوده و اساسامدعي شده كه پس از25سال فقط چنددقيقه ازعيدسال 39شامل رادرفلكه كرج ديده وعلت اينكه زوجه اش رامطلقه نموده نازسازگاري وي بامادرش بوده واينك نيزبراي تجديدازدواج باايران زوجه سابقش به بهشهرآمده است از طرف ديگربراثرانتشارخبرقتل شامل در(شيرز)محل اقامت اصغرپدروي مشاراليه نگران شده وبراي ملاقات پسروتحقيق دراطراف وضع اوبدوابه نوشهر كه محل كسب وي بوده عزيمت ودرآنجامي فهمدكه مشاراليه محل كارخودرابه بهشهرانتقال داده لذابه بهشهررفته وي درآنجاازصاحب دكان نانوائي وساير كارگران دكاني كه شامل درآنجاكارمي كرده تحقيق وچون به اوگفته اندروز 28/4/39نامبرده تسويه حساب كرده ورفته است لذانامبرده ازبهشهربه ساري وازآنجابه آمل رفته ودرژاندارمري آمل لباسهاي مقتول به وي ارائه مي شودو مشاراليه آنهارامي شناسدكه متعلق به شامل بوده ودرمقام توضيح گفته است كه چون باسوابقي كه بين پسرش وعلي ونادر(عمووپسرش )وجودداشته واخيرا شنيده بودكه بازشامل دنبال نادرپسرعمويش افتاده نگران شده وبه جستجوي اوبه بهشهرآمده ،چون فهميده كه شامل ازبهشهرخارج شده به بندرشاه وسپس به تهران رفته ودرتهران نامه اي بربيع باجناقش رسيده كه شامل ازمشهدبراي او فرستاده ودرآن نوشته است كه ازمشهدبه روسيه رفته وازخاك ايران خارج شده است چون خط نامه راجعلي يافته نامه راعينابه شهرباني بهشهرداده وتوضيح داده كه نادرشامل راكشته ودماغ وسبيل اورابريده براي پدرش به تهران برده است .درتاريخ 22/5/39نيزنامه ديگري منسوب به شامل به وسيله آقاي حسن باپاكتي كه حكايت ازارسال آن ازمشهدداشته ومورخ 25/4/39بوده تسليم بازپرس بهشهرودعوي مجعول وبودن آن گرديده است ،ايران زوجه سابق نادراز شايعه قتل شامل بوسيله نادراظهاربي اطلاعي نكرده ولي گفته است شامل را نديده فقط يكبارشوهرش اوراازپشت سرنشان داده وآمدن نادررابعداز سيزدهم فروردين 39به بهشهروتماس خودرابااوتكذيب كرده ولي يكنفر كافه چي تاييدكرده كه درهمان اوان نادردرمعيت شخص ديگربه كافه اوآمده پس ازصرف غذارفته اندبهرحال بازپرس بهشهرازسايركارگران دكان نانوائي وافرادديگرتحقيق وپرونده رانزدبازپرس آمل فرستاده وبازپرس آمل درتاريخ 30/10/39قرارمجرميت نادرراصادروجانشين دادستان آمل به موجب كيفرخواست شماره 100-28/10/39ضمن احرازاتهام وتطبيق آن باماده 170قانون مجازات عمومي تقاضاي تعيين كيفراوراازدادگاه جنائي استان دوم نموده است .
دادگاه مزبورپس اوانجام تشريفات قانوني سرانجام درتاريخ 18/2/40باحضورنماينده دادسراي استان ومتهم ووكيل مدافع وي درهيئت پنج نفري به موضوع رسيدگي نموده وي رااجمالابه استدلاف زيرازبزه انتسابي تبرئه كرده است :
آنچه دركيفرخواست مستندتوجه اتهام به نادرقرارگرفته اظهارات چندنفربه اسامي عباس واله وردي صاحب دكان خبازي كه مقتول درآنجاكار مي كرده وبانوعيال سابق نادرمتهم وپدرشامل مقتول وچندين نفرديگراست كه بعضي ازآنهاگفته انددرآخرين روزهائي كه مقتول مي خواسته است بهشهررا ترك گويدبانادرمتهم بوده ونادربراي بردن مقتول ازتهران بهشهرآمده بود وپس ازآن ديگركسي مقتول رانديده است تاجسداودركناررودخانه محمودآباد به شكلي كه مذكورافتادكشف شده وديگرشايعاتي است كه درباره وجودارتباط نامشروع بين زن سابق نادروشامل مقتول درمحل بوجودآمده بوده كه هيچكدام نمي توانددليل قاطع برارتكاب متهم به قتل باشدزيرااولادليل كافي در پرونده بااينكه متهم به فاصله كمي قبل ازقتل براي بردن مقتول به بهشهررفته باشددرپرونده وجودنداردواظهارات يكي دونفركه آنهم نقل قول ازخودمقتول است به اينكه چون پسرعموي اوآمده است وقراراست باهم به تهران بروندخود رابراي رفتن آماده مي كندنمي تواندمثبت اين ادعاباشدوبه فرض صحت هم صرف رفتن متهم به بهشهروتماس باپسرعموي خودبه تنهائي ارتكاب متهم را به قتل ثابت نمي كند،ثانياوجودرابطه نامشروع بين مقتول وعيال متهم بلادليل است وكساني كه ازقول آنهااظهاراطلاع بوجوداين رابطه بين ايران عيال سابق متهم ومقتول نموده اندهمگي صدورچنين اظهاروگفتاري راازناحيه خودتكذيب كرده اندوسايردلائل دركيفرخواست ودرپرونده ازقبيل اظهارات يك نفرزنداني به نام صابردايربه اعتراف متهم نزدچندنفرزنداني ديگربه ارتكاب قتل شامل باانكارزندانيان مذكوربه اينكه چنين اقراري نزدآنها شده باشدواينكه خودمتهم منكرچنين اقراري است وبالجمله باتوجه به انكار متهم درسراسرتحقيقاتي كه دردادسراودادگاه ازاوشده دليل كافي به ارتكاب قتل ازناحيه متهم محرزومسلم نيست ودادگاه باتوجه به اصل برائت متهم را ازبزه انتسابي تبرئه مي نمايد.نظراقليت برتكافوادله بوده است .
براثرفرجامخواهي دادسراي استان وتقاضاي ماهوي ازطرف جناب آقاي دادستان كل پرونده براي رسيدگي ارجاع گرديده ودادنامه فرجامخواسته نقض ورسيدگي مجددبارعايت ماده 8راجع به محاكمات جنائي به دادگاه جنائي استان دوم ارجاع گرديده است .
پس ازطرح مجددپرونده درشعبه دادگاه جنائي وانجام تشريفات مقرره سرانجام دادگاه مذكوربه موضوع رسيدگي نموده وبموجب دادنامه فرجام خواسته اجمالابشرح زيرمتهم رابه اكثريت آراءازبزه انتسابي تبرئه كرده است :
مبناي توجه اتهام به متهم اظهارچندنفربه اسامي عباس واله وردي صاحب دكان خبازي كه مقتول درآنجاكارمي كرده وبانوعيال متهم وپدرمقتول واظهارات ربيع ومجيدنام وشخصي بنام صابرزنداني است .درصورتي كه اظهارات عباس اين است كه مي گويدمقتول به منزل مادرزن اوكه مستاجرآنجا بوده مي آيدواظهارمي داردكه پسرعمومي من به بهشهرآمده وقصدداردبه تهران برودواظهارات اله وردي هم اين است كه مي گويدمقتول دردكان خبازي اوكار مي كرده وبعدازاينكه ازدكان خبازي اوبيرون رفت ديگراورانديده است وحال آنكه هيچكدام ازمطلعين وشهودقضيه باببرعلي واله وردي بهيچوجه اظهاري بر اينكه متهم رادرآن تاريخ بامقتول ويادربهشهرمشاهده كرده باشند ننموده اندوبه فرض صحت اظهارات آنان براينكه درآن تاريخ متهم به بهشهر آمده وبامقتول بوده است دليل ارتكاب قتل ازناحيه متهم نيست واظهارات ربيع ومجيدوسايرين وشياع محلي كه منشاءآن بهيچوجه معلوم ومشخص نيست دلي كافي براينكه به وسيله متهم بقتل رسيده باشدنيست واظهارات صابر زنداني هم مقرون به واقع نيست زيراواظهارداشته كه متهم درنزدزندانيان ديگربنام يوسف حسني وگياهي اين اظهارات رانموده درصورتي كه مشاراليه و سايرزندانيان اين موضوع راتكذيب مي نمايدوباالتفات به اينكه متهم در مراحل تحقيقاتي منكرارتكاب جرم انتسابي بوده وتوجه به اصل برائت بنظر اكثريت دادرسان دادگاه دليل كافي بربزهكاري متهم به ارتكاب قتل شامل در پرونده كارموجودنيست والخ وبرائت وي به اكثريت آراءاعلام مي شود،الخ عقيده اقليت بركافي بودن دلائل بوده است .
بهرحال براثرفرجامخواهي دادستان استان دوم وتقاضاي رسيدگي ماهوي وي وموافقت جناب آقاي دادستان پرونده به ديوان عالي كشورارسال شده است چون موضوع اصراري بنظررسيده قابل طرح درهيئت عمومي ديوان عالي كشور تشخيص گرديده است .
موضوع درهيئت عمومي طرح شده وپس ازكسب نظريه جناب آقاي دادستان كل بشرح زير:"طبق ادله وقرائني كه ذيلامتذكرمي شوم حكم فرجامخواسته قابل نقض است :
1- درتاريخ 30/4/39جسدي دركناررودخانه محمودآبادآمل درآب كشف مي شودكه متعلق به جواني بوده كه اوراكشته ودماغ اورابريده بوده اند.
2- چون صاحب جسدشناخته نشده بوده بازپرس ازافراداستمدادمي كند كه براي كشف قضيه به اوكمك كنند.
3-اصغرنوري پدرمقتول كه به لحاظ سابقه ارتباط نامشروع پسرش شامل (مقتول )بازوجه نادربرادرزاده اش درمنجيل نگران حال پسرش بوده زيراپس ازاينكه نادرزوجه اش رامطلقه كرده شامل به محل اقامت ايران (بهشهر)رفته بوده وسابقه پيغام پدرنادربه شامل كه اوراشقه خواهدكرد داشته براي يافتن پسرش از(شيرز)قزوين به كرج آمده ازآنجابه مشهدي آقا باجناقش كه شامل مدتي نزداودرنوشهركارمي كرده حال پسرش راتلفني استفسار،جواب مي شنودكه شايع است اوراكشته اند.
4- شهرباني بهشهرنيزبراثرخبرمندرج درجرايدوشايعه اي كه درآنجا به قتل شامل توسط پسرعمويش نادرمنتشرشده بوده مراقب جريان امربوده و روز12/5/39نادرراهنگام پياده شدن ازقطاردستگيرمي كنند.
5- نادرمدعي مي شودكه مدتهاست شامل رانديده وحال هم براي ازدواج مجددخودباايران به بهشهرآمده وغيرازروز13/1/39كه دربهشهرزوجه اش را به لحاظ اوبامادرش طلاق داده اخيرابه بهشهرنيامده بوده است .
6-اصغرپدرشامل دربهشهرازببرعلي اله وردي استادان سابق پسرش تحقيق مي كندمي گويندحدود28/4/39حسابش راتسويه كرده وگفته پدرم مريض است براي ملاقات اوازبهشهرمي رود.
7-عباس گفته است شامل اثاثيه اش رابه اله وردي واگذاركرده وگفت باپسرعمويم براي ملاقات پدرم مي روم .
8- ابي ستاري كافي چي برخلاف ادعاي نادحضوراوراحين مواجهه درحدود 27/4/39شهادت داده وگفته بايك فرديگرنزداوغذاخورده اند.
9- پدرشامل لباسهاي پسرش رادرژاندارمري آمل شناخته وگفته قاتل اونادربرادرزاده وي بوده كه به لحاظ سابقه ارتباط بازوجه اش اورابه قتل رسانيده ودماغ وسبيلش رابريده وبه بهشهرنزدايران برده است .
10- دوفقره نامه ساختگي به خط منسوب به شامل يكي براي مشهدي آقاو يكي براي ربيع باجناق اصغررسيده بودكه مشعربرعزيمت شامل به خراسان وخروج ازمرزوخداحافظي بوده است نامه اولي به تاريخ 25/4/39ولي مهراستامپ پستخانه 6/5/39بوده وتاريخ نامه دومي 25/4/39بوده است درصورتي كه در تاريخ تنظيم نامه شامل دربهشهربوده است وپدرشامل باارائه نامه مسلم الصدورپسرش گفته آنهاراساخته اند.
11- صابرزنداني جريان قتل شامل به وسيله نادررابه نقل قول ازساير زندانيان كه ازنادرشنيده بوده اندچنين گفته (به اتفاق هم براي گردش به محمودآبادرفته وبايكديگرمشروب خورديم وبعنوان گردش به كناررودخانه رفته وچون شامل دراثرخوردن مشروب ازحال طبيعي خارج بوده ونادرهم براي اختلاف قبلي درموردرابطه داشتن شامل بازنش ازپشت سرش باچاقوبه شامل حمله ورواوراباچاقومجروح وبه زمين انداخته ومجدداباچاقوبه سينه اش زده كه شامل بيهوش به زمين افتادوبعددماغ وسبيلش رابريده ......
12-اظهارات ربيع نزدبازپرس اجمالامبني براينكه (من دركرج بودم سه نفرازرفقايم بنام ولي اله ،قربان وعلي هرسه برادردركرج بوده اندولي اله درتهران منزل داردآمده بودشب دركرج به اتفاق رفتيم منزل برادرولي اله قربان وعلي به من گفتندكه نادرپسراصغرشامل راكشته است آنان گفتندكه شما خبرنداريدمن اظهاربي اطلاعي كردخ مجددابنده آمدم جاي ديگرتحقيقات كردم همين شخص نادرآمده بودحصارك كرج آنجابه شوهرخواهرش قهرمان ومادر قهرمان وپدرش گفته بودكه من شامل راازبين بردم وكشتم بنابراين تقاضاي نقض آن رادارم .دادستان كل - دكترعلي آبادي "
مشاوره نموده به اكثريت آراءبشرح زيرراي مي دهند:

مرجع :
آرشيوحقوقي كيهان
مجموعه رويه قضائي  صفحه 67 تا 75
آراءهيات عمومي ديوان عالي كشور
سال 1344 چاپ 1345

14