رای ديوان عالی كشور

92 قتل عمدي
1/4/1374

بسمه تعالي
رياست محترم دادسراي ديوان عالي كشور

با احترام طبق فتوكپي احكام و مدارك پيوست ا0ص 0 فرزند ن 0 به اتهام قتل عمدي همسرش بانو ط0 تحت تعقيب قرار گرفته و پرونده نهايتا" در شعبه دوم دادگاه عمومي شيروان تحت رسيدگي قرارگرفته و دادگاه پس از رسيدگي به موجب دادنامه شماره 1596/4/74 باتوجه به نظريه پزشكي قانوني شيروان كه جسد را مورد معاينه قرار داده و نظريه پزشك ه هيچگونه آثار ضرب و جرح و كبودي و آثار طناب و غيره در جهت خفه كردن مرحومه را ملاحظه نكرده و هيچكس حتي پدر و مادر آن مرحومه وجود اختلاف فيمابين زن وشوهر را مورد تاييدقرار نداده اند بلكه اظهار داشته اند كه با يكديگر خوب بوده اند و بنا به اظهارات گواهان و شوهر خانم ط0 زنده بوده كه او را سوار مشاين كرده اند و حتي تا نزديكيهاي شهر نيز زنده بوده ونفس مي كشيده و آنها نيز در اظهارات خود اعلام كرده اند كه هيچگونه آثار ضرب و جرح و آثار طنابي بر بدن و سر و صورت و گردن بانو ط0 مشاهده نكرده اند و هيچكس هم حضور متهم را در ساعتها يمذكور كه خانم ط0 را به حالت بي حالي ديده اند تاييد نكرده است و در بازديدي كه مامورين از منزل متهم به عمل آورده اند هيچگونه وسيله اي كه دال بر ارتكاب قتل از ناحيه وي و يا شخص ديگري باشد مشاهده نكرده اند و بطور خلاصه طبق مجموع محتويات پرونده مورد از مواردلوث وقسامه نيز نمي باشد زيرا هيچگونه اماره يا قرائني كه ظن آور باشد براي دادگاه محرز نگرديده است 000 لذا با توجه به مراتب فوق به علت فقد دليل راي بر برائت متهم از بزه انتسابي صادر و اعلام كرده است 0 با تجديدنظرخواتهي اولياءدم از راي صادره شعبه 28 ديوان عالي كشور به موجب دادنامه شماره 500/2228/8/74 با توجه به اينكه اعتراض موثري به عمل نيامده و اشكالي كه نقض دادنامه را ايجاب نمايد به نظر نرسيده لذا ضمن رداعتراض وتقاضاي تجديدنظردادنامه تجديدنظرخواسته را عينا" تاييد و ابرام كرده است 0 اين دادنامه در تاريخ 13/9/74 به اولياء دم ابلاغ گرديده است 0در تاريخ 9/10/74 و در فرجه مقرر يك ماهه ر0ا0 و بانو پ 0پ 0 اولياءدم مرحومه بانو ط0 طي شرحي به عنوان دادستان محترم كل كشور و با ضميمه نمودن فتوكپي احكام صادره و ساير مدارك ضمن اعتراض به احكام مذكور تقاضاي نقض احكام صادره و تجديدرسيدگي و اتخاذ تصميم عادلانه را نموده اند0
اينك با توجه به مراتب فوق بشرح زير اظهارنظر مي نمايد:

نظريه
با توجه به تحقيقات و بررسي هاي انجام شده و استدلال دادگاه بدوي در راي صادره كه مورد تاييد ديوان عالي كشورنيز قرارگرفته و از طرف معترضين ايراد و اعتراض موجه و موثري كه نقض آراءصادره را ايجاب نمايد به عمل نيامده است و آراء صادره در مجموع فاقد ايراد و اشكال به نظر مي رسند فلذا موجبي براي قبول درخواست متقاضيان و اعمال ماه 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب وجود ندارد عقيده بر رد درخواست و بايگاني آن وابلاغ به متقاضيان دارم 0
داديار ديوان عالي كشور

مقام محترم معاونت اول دادسراي ديوانعالي كشور

به تاريخ 9/11/74 پرونده تحت نظر است با توجه به مندرجات لايحه اعتراضي اولياي دم و مندرجات صورتجلسه معاينه جسدتنظيمي در پزشكي قانوني خراسان و اهميت موضوع ملاحظه پرونده اصلي ضروري است ودر صورت تصويب مقرر فرماييد دفتر پرونده اصلي به شماره 73 1023 را از شعبه دوم دادگاه عمومي شيروان موضوع راي 1596/4/74 در مورد فوت ط0ا0 مطالبه نمايند با وصول پرونده اصلي پرونده را به نظر برسانند0
داديار ديوان عالي كشور

مقام محترم معاونت اول دادسراي ديوان عالي كشور

احتراما" در پرونده حاضر كه براي مطالعه و بررسي مجدد واعلام نظر دوم به اينجانب ارجاع گرديده است با توجه به اهميت موضوع پرونده اصلي مطالبه گرديده با وصول پرونده و مطالعه و بررسي اوراق آن پيرو گزارش مورخه 18/10/74 همكار محترم جناب آقاي ت 0به استحضار مي رساند:
در مورخه 3/5/72 پ 0پ 0 مادر ط0ا0 22 ساله (مقتوله ) جهت ديدار فرزندش به روستاي ورگ از توابع شيروان مي رود ظهر آن روز پ 0و ط0 و دامادش ا0ص 0 نهار در حالي كه دخترش او را بدرقه نموده وكاملا" سالم بوده اس وي را ترك مي كند0 در حدود ساعت 5 بعدازظهر هنگامي كه ز0ش 0 يكي از بستگان همسر ط0 و ساكن همان حياط از جلو اطاق او عبور مي كند او را به پشت افتاه بر زمين مي يابد0 وقتي بالاي سراو مي رود او را بيحال و بيحركت و درحال خرخر مي بيند كه باسرو صداي او ديگر ساكنين به خانه جمع مي شوند و با كمك يكديگر ط0 را به داخل حياط مي برند و چون حال او را وخيم مي بينند اتومبيلي تهيه مي شود و او را به بيمارستان پانزده خرداد شيروان انتقال مي دهند وقتي پزشك بر بالين وي حاضر مي گردد اعلام مي دارد فوت شده است 0 جسد جهت كالبد شكافي و تشخيص علت مرگ به پزشكي قانوني مشهد ارسال مي گردد0 پزشكي قانوني مشهد در معاينه جسد بشرح مندرج در صورتجلسه معاينه جسد پنج كبودي در طرف راست گردن  چانه و گونه راست و كمبودي در پيشاني راست مشاهده مي نمايد0 بس از باز شدن پوست سر نيز خونمردگيهاي شديد در قسمتهاي مختلف زيرپوست سرديده مي شود0 پوست ناحيه حنجره باز مي شود خونمردگي در زير پوست حنجره و كبودي وهماتوم در داخل نسج حنجره مشاهده مي گردد و هم چنين ترشحات كف آلود خوني در داخل حنجره يافت مي گردد و علت مرگ مشكوك به خفگي در اثر انسداد مجاري تنفسي اعلام مي شود و قلب و ريه و مغز و امعاء و احشاء جهت آسيب سم شناسي به آزمايشگاه ارسال مي گردد0 در مورخه 21/7/72 با وصول پاسخ آزمايشگاه علت مرگ خفگي بر اثر فشار ناحيه گردن و انسداد مجاري تنفسي اعلام مي شود0
از طرف ديگر پس از انتقال ط0 به شيروان و علام فوت وي ازجانب پزشك بيمارستان مراتب از طريق مرجع انتظامي پيگيري مي شود0 در تحقيقاتي كه از همراهان متقوله به عمل مي آيد آنان اعلام مي دارند ط0 سم خورده بود و در بازرسي كه از محل سكونت متوفات دراجراي دستور قاضي تحقيق پرونده انجام مي شود ليواني آغشته به سم با قاشقي در آن يافت مي گردد0
اولياي دم از ا0ص 0 و برادرش ح 0 و پدرش ن 0 اعلام شكايت مي كنند0 در بازجوئي از ا0 همسر مقتوله در مورد چگونگي موضوع نامبرده مدعي مي گردد پس از صرف نهار قب لاز خروج مادرزنش از منزل بيرون رفته و شب هنگام كه مراجعت مي نمايد به او گفته مي شود همسرم سم خورد هسات و در تحقيقات بعدي اول مي گويد قبل از مادرزنش خانه را ترك كرده و بعد مي گويد هنوز مادر زنم سوار ماشين براي بازگشت به روستاي خود نشده بود كه از منزل خارج شده و به سر خرمن رفته است و در جاي ديگر گفته است كه به سر درورفته است 0 بعدا"مي گويد با طي پنج ساعت راه به محل درو مي رسد وي پس از ده يا پانزده دسته (بسته ساقه هاي گندم ) درو كردن خسته مي شود و به طرف منزل شوهرخواهرش در روستاي مجاور مي رود وليكن دربين راه پشيمان مي گردد و به روستاي خود بر مي گردد وقتي به روستا مي سد به او اعلام مي دارند كه همسرش سم خورده است 0 وقتي از او ارائه شهود براي اثبات ادعايش خواسته مي شود اظهار مي كند در سر درو تنها بوده است و شاهدي ندارد0
(داديار  با توجه به آشنايي اينجانب به محدوده روستاهاي شيروان پنج ساعت طي طريق از روستاي ورگ به آخرين حد املاك ومحدوده آن بسيار اغراق آميز است زيرا طولاني ترين مسافت بين روستاتاآخرين حد و محدوده آن بيش از يك ساعت زمان نمي برد0
از طرف ديگر مطالبي گفته شده است كه پس از خروج مادر متقوله درگيري فيمابين مقتوله و همسرش بر سر اينكه چرا او براي چيدن سبزي به منزل همسايه رفته است واقع مي شود و پس ازكتك كاري صداي شيون و زاري از داخل خانه شنيده مي شود كه متعاقب آن ا0ا0 براي تهيه اتومبيل از حياط خارج و با آماده شدن اتومبيل مقتوله جهت مداوا به شهر فرستاده مي شود و متاسفانه چون درگيري در داخل خانه بوده و ساكنين آن نيز از كسان متهم مي باشند واقعيت و چگونگي درگيري در پرده ابهام باقي مي ماند0
حسب گواهي ع 0ر0 در آگاهي و دادسراي شيروان متهم عصرروزحادثه به آبادي مجاور رفته بود، و در داخل يكي از باغها مشاهده مي شود كه در آنجا به آقاي ر0 گفته است همسرش سم خورده است 0
پرونده پس از انجام تحققات لازم با صدور قرار مجرميت وكيفر خواست به دادگاه كيفري يك قوچان ارسال مي گردد0 در شعبه مرجوع اليه پس از يك جلسه رسيدگي به لحاظ تشكيل دادگاههاي عمومي پرونده با قرار عدم صلاحيت به شيروان اعاده مي گردد0 شعبه دوم دادگاه عمومي شيروان با اين استدلال كه چون پزشكي قانوني شيروان آثاري از ضرب و جرح در بدن متقول نديده است و اختلافي فيمابين زوجين اعلام نشده  مصدوم تا نزديكي شهر زنده بوده است و متهم نيز حضور خود را ر محل حادثه منكر بوده است و دليلي بر حضور وي در محل حادثه نبوده ، به لحاظ عدم وقوع جرم حكم برائت متهم راصادرمي نمايد0 اولياي دم تجديدنظرخواهي مي نمايند0 شعبه 28 ديوانعالي كشور مستقر در مشهد با رد تجديدنظرخواهي اولياي دم حكم بدوي راتاييدمي نمايد0 اولياي دم به احكام مذكور اعتراض و درخواست اعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب را مي نمايند0 همكار محترم جناب آقاي توافقي با توجه به محتويات پرونده درخواستي و مندرجات دادنامه بدوي و ديوانعالي كشور اعتراض اولياي دم را واردندانسته و عقديه بر رد اعتراض آنان داشته اند پرونده جهت بررسي مجدد و اعلام نظر دوم به اينجانب ارجاع گرديد0 با توجه به اهميت موضوع پرونده اصلي مطالبه شد با وصول آن و پس از بررسي اوراق پرونده اصلي بشرح آتي اعلام نظر مي گردد0

نظريه
با توجه به محتويات پرونده و جواني مقتوله كه 22 ساله بوده و سلامتي كامل جسمي وي تا دو ساعت قبل از حادثه به هنگام خروج مادرش از منزل (ساعت 5/2 بعدازاظهار3/5/72) و صدمات وارده بر او بشرح مندرج در صورتجلسه معاين جسد هرچند كه اين صدمات از نظر پزشك معاينه اوليه در شيروان دور مانده است درحالي كه اين صدمات در چهار عكس مضبوط در پرونده منعكس است و با عنايت به پاسخ پزشكي قانوني مشهد كه مستندا" به مشهودات پزشكي قانوني مشهد به شرح مندرج در صورتجلسه معاينه جسد و آسيب شناسي علت مرگ را خفگي بر اثر فشار به ناحيه گردن متوفات و انسداد مجاري تنفسي اعلام داشته است و مسموميت نيز منتفي دانسته شد، و ادعاي متهم و كسان وي كه مرگ متوفا را ناشي از سم خوردگي اعلام داشته اند و با عنايت به اينكه پس از ترك محل از طرف مادر متقوله كه دخترش در كمال صحت وسلامت بوده است و به جز ا0ص 0 همسر متوفا(متقوله ) و بستگان وي به او دسترسي نداشته اند و گذاشته شدن ليوان آغشته به سم در اطاق مقتوله ترفندي بيش نبوده است تا بدان وسيله ذهن مسئولين قضائي وانتظايم را از علت اصلي مرگ كه همانا ايراد ضرب عمدي منتهي به فوت مقتوله و خفه كردن وي بوده است منحرف نمايدو نظر به حرمت خون مسلمان در شرع مقدس و قانون مجازات اسلامي به نظر اينجانب وقوع قتل عمدي (ايراد ضرب عمدي منتهي به فوت )محرز است و دلائل كافي موجود و بنا به مراتب اعتراضات اولياي دم وارد است و پرونده قابل طرح در ديوانعلاي كشور در اجراي ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب مي باشد0
داديار ديوان عالي كشور

بسمه تعالي
با اعمال ماده 31 موافقت مي شود0
مرتضي مقتدائي  دادستان كل كشور

راي شعبه 000 ديوان عالي كشور

نظر به مندرجات پرونده وكيفيات منعكس در آن همانطوري كه دادسراي ديوانعالي كشور بيان عقيده نموده است وباتوجه به قرائن و امارات قويه ظنيه موجود در پرونده مورد از موارد لوث و اجراي قسامه به نظر مي رسد و دادنامه شماره 1596/4/74 صادره از شعبه دوم دادگاه عمومي شيروان مبني بر برائت متهم از ارتكاب قتل عمدي مرحوم ط0ا0 همسرش كه به موجب دادنامه شماره 500/2228/8/74 صادره از شعبه 28 ديوانعالي كشور مستقر در مشهد موردتاييد قرار گرفته است نقض مي شود پرونده دراجراي ماده 31قانون تشكيل دادگاه هاي عمومي و انقلاب جهت رسيدگي مجدد به دادگاه همعرض ارجاع مي گردد0

مرجع :
كتاب نظريات قضائي دادستاني كل كشوردراجراي مواد 18 و 31 قانون
تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب  آراء جزائي  1375
جلداول  تهيه وتدوين : محمدهاشم صمدي اهري  انتشارات گنج دانش

140