رای ديوان عالی كشور

 خيانت در امانت وكلاهبرداري
30- 13/12/1374

بسمه تعالي
رياست محترم دادسراي ديوانعالي كشور

احتراما" در پرونده كلاسه بالا آقاي  ...  به عنوان وكيل حمايتي آقاي  ... لايحه اي متضمن هشت صفحه به عنوان دادستاني محترم كل كشور تقديم و با پيوست كردن تصوير دادنامه شماره 13203/12/74 صادره شعبه سوم دادگاه عمومي ساوه و دادنامه تجديدنظر شماره 74/538 مورخ 28/7/74 صادره شعبه دوم دادگاه تجديدنظر استان كه دادنامه بدوي را تائيد نموده است نسبت به احكام مزبور اعتراض و اعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب را تقاضا نموده است 0 به موجب دستور مورخ 12/9/74 ملاحظه پرونده محاكماتي مربوط ضروري دانسته شده با مطالبه و انضمام پرونده اصلي و بررسي محتويات آن ملاحظه مي شود: به موجب گزارشهاي تنظيمي پيوست پرونده آقاي  ...  مدعي شده است كه اتومبيل پيكان  ...  متعلق به خود را به شخصي به نام  ...  به رسم امانت داده است كه كاركند ليكن نامبرده اتومبيل را در ساوه به شخصي به نام  ...  فروخته از نامبردگان به عنوان خيانت در امانت و فروش مال غير شكايت دارد0 پرونده با انجام رسيدگيهاي مقدماتي به كلاسه 73/3/799 در شعبه سوم دادگاه عمومي ساوه مورد رسيدگي قرار گرفته و بشرح دادنامه شماره 13203/2/74 دادگاه مزبور : (در خصوص اتهام  ...  فرزند ...  تبعه كشور عراق (فعلا" مجهول المكان ) دائر به خيانت درامانت نسبت به  ... وكلاهبرداري نسبت به  ...  بدين توضيح كه  ... مدعي است اتومبيل پيكان شماره را با قولنامه خريداري كرده و به عنوان كار وكرايه كشي در اختيار متهم قرار داده  كه نامبرده آن را در ساوه به  ... صورت قولنامه فروخته  ... دادگاه به لحاظ عدم كفايت دليل بر تحقق بزه خيانت در امانت و به تبع آن تحقق بزه كلاهبرداري بزهكاري متهم رابا دلايل موجود در پرونده محرز ندانسته و با توجه به اينكه يك سال واندي از توقيف اتومبيل سپري گشته و اقدامات دادگاه در دستگيري با جلب وي (متهم ) به دادسرا موثر واقع نگرديده واطاله رسيدگي بلا تكليفي شكات را به دنبال دارد راي به برائت متهم صادرو مقرر مي دارد راي به شكات ابلاغ كه ظرف مدت 20 روز پس از ابلاغ باپرداخت هزينه دادرسي قابل تجديدنظردر دادگاه تجديدنظراستان (اراك )مي باشد راي صادره نسبت به متهم غيابي تلقي مي گردد و به استناد ماده 10 قانون مجازات اسلامي خودروي موضوع پرونده بايد در يد متصرف ( ... ) باقي باشدتا در صورت اعتراض به راي اصداري مرجع تجديدنظر تصميم مقتضي اتخاذ نمايد0) آقاي  ...  به عنوان وكيل  ...  لايحه اي در چند صفحه تنظيم و نسبت به حكم صادره تجديدنظرخواهي نموده است پرونده به كلاسه 74/269ك ت 2 در شعبه دوم دادگاه تجديدنظر استان مركزي مورد رسيدگي قرار گرفته و با استماع اظهارات متداعيين بشرح مذكور در اوراق صورتجلسه به تاريخ 27/7/74 به صدوردادنامه شماره 74/538 به اين شرح اظهارنظر به عمل آمده است 0 (راي دادگاه  در خصوص تجديدنظرخواهي آقاي  ...  از دادنامه شماره 13203/2/74شعبه 3دادگاه عمومي ساوه نظر به اينكه راي مذكور به لحاظ عدم احراز وقوع بزه و با رعايت اصول و قواعد دادرسي واستنادا" به موازين قانوني صادر شده و تجديدنظرخواه ايراد و اشكال جديد و دلايل و مدارك اثبات كننده بزه درباره  ...  ارائه ننموده است لذا تجديدنظرخواهي رد مي گردد اين حكم قطعي است دفتر پرونده بعد ازثبت نتيجه وابلاغ رونوشت به طرفين از موجودي كسر و به مرجع ارسال كننده اعاده نمائيد0) با توجه به مراتب فوق و بررسي محتويات پرونده بشرح زير اظهار نظر مي نمايد0

نظريه
در خصوص اعتراض آقاي  ...  به عنوان وكيل حمايتي آقاي  ... بشرح لايحه نامبرده كه به شماره 2813657/8/74 ثبت دفتر دادسراي ديوان عالي كشور شده نسبت به دادنامه شماره 74/27538/7/74 صادره شعبه دوم دادگاه تجديدنظر استان ، هرچند دليل سمت و وكالتنامه آقاي 00 پيوست پرونده نمي باشد و آقاي  ...  نيز شخصا" اعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب را درخواست نكرده است 0 معهذا با بررسي محتويات پرونده ملاحظه مي شوددادنامه بدوي شماره 13203/2/74 صادره شعبه سوم دادگاه عمومي ساوه و دادنامه تجديدنظر شماره 74/27538/7/74 صادره شعبه دوم دادگاه تجديدنظر استان كه دادنامه بدوي را تائيد نموده است با رعايت اصول و موازين شرعي وقانوني صادر گرديده ايراد و اشكالي كه مستلزم فسخ دادنامه هاي معترض عنه باشد در پرونده امر به نظر نمي رسد از طرف محكوم عليه نير اعتراض موجهي نسبت به دادنامه هاي صادره به عمل نيامده است 0 بنابراين با رد اعتراض موجبي براي اعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب به نظر نمي رسد مراتب به  ...  ابلاغ پرونده محاكماتي اعاده و اين پرونده از موجودي كسر و باگاني شود0
داديار دادسراي ديوان عالي كشور

همكار محترم جناب آقاي  ... 

احتراما" با بررسي محتويات پرونده بر آراء دادگاههااشكال وارد است :
1 هيچ سند و مدركي از سوي آقاي  ...  ارائه نشده است كه حاكي از مالكيت متهم پرونده ( ... ) و خريد ماشين از آقاي  ...  باشد، صرفا" ادعا كرده قولنامه اي در دست فروشنده (متهم ) وجود داشت كه حكايت از معامله بين او و ...  مي كرد، اما آن را ارائه نداده است ، به نظر اگر چنين سندي وجود مي داشت حتما" آن را ارائه مي داد حال چطور معامله اي واقع شده بدون اينكه احراز مالكيت شود؟
2 آقاي  ...  و ايادي ماقبل آقاي  ...  (مالك ماشين ) و آقاي  ...  بنگاه دار همگي بر مالكيت آقاي  ...  معترف هستند0 و به همين دليل هم آقاي  ...  پس از اطلاع از موضوع بر عليه آزاي  ... (متهم پرونده ) به اتهام كلاهبرداري اعلام شكايت مي كند، حال چگونه بدون اثبات مالكيت متهم نامبدره از اتهام خيانت در امانت تبرئه شده است معلوم نيست و چگونه به استناد ماده 10 قانون مجازات اسلامي ماشين در تصرف آقاي  ...  خريدار مال غير مانده روشن نمي باشد، به نظر استيلاء ايشان بر اتومبيل مورد بحث مخالف موازين قانوني است ،زيرا كه وي هيچ دليلي ومدركي بر مشروعيت تصرف خود ارائه نداده ،صرف همراه داشتن كارت ماشين به همراه متهم نمي تواند دليل مالكيت او باشد، آقاي  ...  مي گويد فتوكپي نسد را بعدا" (پس از متعامله )با پست برايم فرستاد، آقاي  ...  (كسي كه سند ماشين به نام اوست ) مي گويد، سند ماشين را آقاي  ...  از من گرفت و آقاي  ... (كسي كه ماشين را از ...  خريده ) مي گويد من آقاي  ...  مالك ماشين و راننده او آقاي  ...  را نزد ...  بردم ، در چند جاي پرونده كه بين فروشندگان و خريداران قبلي نامي از آقاي  ...  به ميان آ'ده ، ا و را به نام راننده آقاي  ...  مخاطب قرار داده اند كه حكايت از روابط فيمابين آنها دارد0
3 دادگاه در خصوص شكايت شاكي آقاي  ...  برعليه آقاي  ...  رسيدگي نكرده و از اين حيث راي مخدوش است 0
4 اينكه در فرازي از راي آمده ( ...  ليكن امان گذار سند اتومبيل را علي القاعده به امين نمي سپارد تا دست امين براي سوء استفاده باز باشد) صحيح به نظر نمي رسد اين استدلال ، زيرا فرض بر اين است كه امين خيانت و سوءاستفاده نمي كند و واجد اوصاف است ، صرفنظر از اينكه متهم سند را از ايادي ماقبل به بهانه مقدمات انتقال گرفته است 0
5 در خصوص برائت متهم نيز راي صادره مواجه با اشكال است ، دادگاه ابتداء با فرض ثبوت اتهام وارد رسيدگي شده ،سپس بانااميد شدن از پيدايش متهم چنين استدلال كرده ( ...  با توجه به عدم ارائه دليل مبين از ناحيه شاكي و با توجه به اينكه قريب يك سال واندي از توقيف اتومبيل سپري گشته واقدامات دادگاه در دستيگري يا جلب وي به دادرسي موثر واقع نگرديده و اطاله رسيدگي بلاتكليفي شكات را به دنبال دارد راي به برائت صادر مي گردد) دادگاه بدون اينكه دليلي بر ماليكت متهم بر اتومبيل موصوف ارائه دهد، به صرف همراه داشتن ارت وتفوكپي سند كه آنهم به نام ديگري است او را مالك شناخته و ب رتصرفات او صحه گذاشته و عاقبت او را تبرئه نموده است كه مطابق باموازين قانوني نيست 0
داديار دادسراي ديوان عالي كشور

بسمه تعالي
با اعمال ماده 31 موافقت مي شود
مرتضي مقتدائي  دادستان كل كشور

راي شعبه  ...  ديوان  عالي كشور

با عنايت به مندرجات پرونده و نظر به اينكه آقاي  ...  وكيل حمايتي (وكيلي كه دفتر حمايت از حقوق رزمندگان و ايثارگران او را انتخاب و معرفي نموده است ) تقاضاي اعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب نموده است ، در حالي كه به مقتضاي ماده مذكور تنها محكوم عليه مي تواند احكام قطعيت يافته هر يك ازمحاكم را كه قابل درخواست تجديدنظر بوده از تاريخ ابلاغ حكم تا يك ماه از دادستان كل كشور درخواست رسيدگي بنمايد و براي شاكي چنين حقي را قائل نشده است ، لذا پرونده با وضعيت موجود قابليت طرح در ديوانعالي كشور را نداشته و به مرجع مربوطه اعاده مي گردد0

مرجع :
كتاب نظريات قضائي دادستاني كل كشوردراجراي مواد 18 و 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب  آراء جزائي  1375
جلداول  تهيه وتدوين : محمدهاشم صمدي اهري  انتشارات گنج دانش

136