رای ديوان عالی كشور

73 صدمه غيرعمدي منجر به شكستگي استخوان
9/6/1371

بسمه تعالي
جناب آقاي دادستان محترم كل كشور

احتراما" بشرح محتويات پرونده مطالبه شده براثر تصادفي كه در حومه كرج به وقوع پيوسته مرحوم س 0ب 0 وفات يافته وبانو م 0ق 0مصدوم ومجروح گشته است 0 با توجه به محتويات پرونه دو نفر مورد اتهام قرار گرفته اند: 1 آقاي ا0ر0 راننده پيكان 2000آقاي ج 0س 0راننده وانت پيكان شماره 000 كاردان فني كه از صحنه تصادف بازديد نموده علت اصلي تصادف را بي احتياطي راننده وانت پپكان به علت عدم رعايت حق تقدم عبور از فرعي به اصلي تشخص داده است 0 به جهت اعتراض راننده وانت كه برخوردي با متوفي ومصدوم نداشته است دادسرامجدد بررسي امر را به هيئت سه نفره كارشناسي ارجاع نموده و هيئت مرقوم نظر كاردان فني را صحيح تلقي ننموده واظهارنظربر تقصير راننده استيشن (آقاي ا0ر0) به لحاظ تغيير مسير ناگهاني وتاخيردر رويت كه منتهي به برخورد با متوفي و مصدوم شده نموده است دادسرا راسا" بررسي امر را به هيئت پنج نفره كارشناسي محول كرده كه هيئت مزبور علت اصلي تصادف را بي احتياطي از جانب راننده وانت به علت عدم رعايت حق تقدم و عدم كنترل وسيله نقليه دانسته ونظر بر تقصير اوداده است 0 پزشكي قانوني علت مرگ مرحوم س 0ب 0را شكستگي استخوانها و خونريزي داخلي و عوارض ناشي از آن گزارش كرده و در اظهارنظر نسبت به بانو م 0ق 0 به ورودصدمه غيرعمدي منتهي به شكستگي استخوانهاي چپ نظر داده است 0 پرونده جهت صدور كيفرخواست به دادگاه كيفري يك كرج ارسال گرديده و شعبه 16 دادگاه كيفري يك برابر دادنامه شماره 9448/6/71 آقاي ج 0س 0 را از اتهام انتسابي تبرئه كرده و با نظر بر تعقيب متهم ديگر پرونده را به دادسرا اعاده مي دهد0 دادسرا پس از رسيدگي هائي عليه آقاي ا0ر0 كيفر خواست صادر مي نمايد و شعبه 12 دادگاه عمومي كرج به موجب دادنامه شماره 1510/1/74 آقاي ا0ر0 را گناهكار تشخيص داده و حكم به محكوميت وي به پرداخت ديه و جزاي نقدي صادر كرده است محكوم عليه از دادنامه مرقوم تجديدنظرخواهي نموده و شعبه 7 دادگاه تجديدنظر استان تهران عهده دار رسيدگي به اعتراض وي شده و با ارجاع امر به هيئت كارشناسي و با توجه به وصول نظريه كارشناسي ميزان تقصير محكوم عليه را در قضيه تا پنجاه درصد قبول و به محكوميت او به پرداخت ديه به ميزان 50% و پرداخت جزاي نقدي به نفع صندوق دولت بشرح دادنامه شماره 15455/6/74 حكم داده است 0 پس از ابلاغ اين دادنامه آقاي ر0ب 0 احد از وراث مرحوم س 0 از طرف خود وبه وكالت از طرف ساير وراث نسبت به دادنامه شماره 9448/6/71 شعبه 16دادگاه كيفري يك كرج مبني بر برائت آقاي ج 0س 0 درخواست رسيدگي تجديدنظر نموده است 0 شعبه نهم ديوانعالي كشور با ملاحظه محتويات پرونده به شرح نامه شماره 12412/10/74 درخواست تجديدنظر را خارج از موعد دانسته و آن را مردود اعلام كرده و در عين حال متقاضيان تجديد نظر را ارشاد كرده كرده تا با استفاده از ماده 18 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب و يا ماده 8 قانون تجديدنظر آراءازمحضر جناب آقاي دادستان محترم كل كشور تقاضاي تجديدنظر نمايند0 ر0ب 0 و سايرين طي شرحي درخواست رسيدگي نموده اندومعاون قضائي دادگستري كرج با توجه به ارشاد شعبه نهم ديوانعالي كشور پرونده را براي رسيدگي و تجديدنظر و تعيين مسئوليت نيم ديگر از ديه مقتول و به دادسراي ديوانعالي كشور ايفاد داشته است 0
بررسي امر به اينجانب ارجاع شده كه پس از ملاحظه محتويات پرونده به شرح آتي اظهارنظر مي نمايد:

نظريه
آنچه محتويات پرونده حكايت دارد اين است كه شعبه 16 دادگاه كيفري يك كرج با احراز بيگناهي آقاي ج 0س 0 بر اساس استنباط از مندرجات پرونده نامبدره را در تصادف منتهي به قتل غيرعمدي مرحوم س0ب 0 و مصدوم شدن بانو م 0ق 0 (عابرين پياده كه در كنار خيابان ايستاده بودند) از اتهام انتسابي تبرئه كرده و به تعقيب ا0ر0كه مباشر در تصادم و برخورد با مقتول و مصدوم بوده نظر داده است كه بر اين حكم ايرادي واردنشده و نسبت به آن نيز اعتراضي به عمل نيامده است آنها پس از صدور حكم بر گناهكاري آقاي ا0ر0داير به محكوميت وي به پرداخت نصف ديه و جزاي نقدي آقاي ر0ب 0 وغيره از دادگاه درخواست تعيين تكليف كرده اند كه شعبه نهم ديوانعالي كشور به لحاظ سپري شدن زمان تجديدنظرخوايه درخواست را خارج از موعد دانسته و آن را مردود اعلام كرده است كه با اين وصوف حكم برائت آقاي ج 0س 0 قطعيت يافته و ارسال پرونده با توجبه به برائت حاصله از طرف دادگستري كرج به دادسراي ديوان عالي كشور توجيه قانوني و منطقي ندارد0 چه شخصي با حكم قطعي برائت حاصل نموده و با وجود حقي كه اكتسابا" به دست آورده مستوجب مجازات و پرداخت ديه نمي باشد0 واقع امر اين است كه دادگاه تجديدنظر كه ا0ر0 تا ميزان 50% گناهكار تشخيص داده و به محكوميت او راي داده و نيم ديگر گناه را متوجه ج 0س 0 با وجودي كه برائت حاصل نموده ساخته در اصدار حكم دچار اشتباه شده است چه اولا" با عنايت به اينكه ج0س 0 از اتهام انتسابي برائت حاصل نموده تجديدنظر در مطلع مورد اتهام وي بي وجه بوده و نمي بايستي متهم ديگر را كه دادگاه بدوي به لحاظ بررسي هائي كه كرده محكوم ساخته نسبت به نيمي از مجازات تبرئه نمايد با توجه به اينكه متهم تبرئه شده بود و اعتراضي نسبت به برائت ا و در فرجه قانوني به عمل نيامده است ثانيا" به فرض كه دادگاه تجديدنظر قصوري كرده كه حكم برائت قطعيت نيافته حداقل بايستي تا حصول قطعيت دادنامه درباره ج 0س 0 از صدور حكم قطعي بشرح مذكور در دادنامه خودداري مي نمود وچون هيچيك ازموارد مرقوم را درنظر نگرفته به نظر ا ينجانب صدور دادنامه به نحوي كه عنوان شد موجه نبوده و از اين حيث دچار تزلزل و اشكال است و دادنامه بدوي كه داير به محكوميت مباشر بزه اصدار يافته با عنايت به مراتب مرقوم از اعتبار درست تري برخوردار بوده است 0
داديارديوان عالي كشور

رياست محترم دادسراي ديوانعالي كشور

با اهداء سلام در پرونده پيوست جريان واقعه تقريبا" همان است كه در گزارش تنظيمي همكار محترم جناب آقاي ش 0 آمده است الا اينكه ارجاع امر به كارشناسي در آخرين بار از طريق دادگاه شعبه 12 كرج به عمل آمده كه ميزان تقصير محكوم عليه را در تصادف موضوع پرونده تا پنجاه درصد قبول كرده اما دادگاه مزبور حكم به محكوميت نامبرده به پرداخت تمام ديه كامل مرد مسلمان درحق اولياءدم و مقاديري ديه درحق مصدومه پرونده صادرنموده دادگاه محترم تجديدنظر استان شعبه 7 درمقام رسيدگي به اعتراض بشرح دادنامه 255 15/6/74 با توجه به نظر هيئت كارشناسان مبادرت به اصلاح ميزان محكوميت متهم به نسبت پنجاه درصد نموده 0 اما در خصوص اعتراض اولياءد متوفي س 0ب 0 نسبت به حكم برائت صادره درباره متهم ديگر ج 0س 0فرزند س0 بشرح دادنامه شماره 9448/6/71 چون با بررسي دقيق اوراق پرونده انعكاسي از ابلاغ راي مذكور به طرفين حتي يكي از اولياءدم مشاهده نمي گردد و شعبه محترم نهم ديوانعالي كشور هم ظاهرا" حضوراولياء دم در جلسات دادرسي متهم ا0ر0 را دليل آگاهي آنان از مفاد حكم برائت تلقي نموده ، و نهايتا" به رد اعتراض به لحاظ خارج ازمهلت بودن راي داده 0 به هر حال قتلي غيرعمد واقع شده و در خصوص پنجاه درصد از مسئوليت تعيين تكليف گرديده و با وصف اعلام نظر صريح هيئت كاشناسان معتبر و مورد اعتماد دادگاه درباره مسئوليت مشترك هر دو متهم دخيل در حادثه ملاحظه مي گردد كه دادگاه محترم كيفري يك شعبه 16 سابق كرج در متن دادنامه 9448/6/71 استنباطي برخلاف شواهد و قرائن موجود در پرونده داشته و در مورد ابلاغ راي نيز عليرغم قيد دستور در قسمت اخير دادنامه و در اين زمينه مقررات آئين دادرسي رعايت نشده فلذا به ا ستناد مواد430و430مكرر از قانون ائين دادرسي كيفري به درخواست حضرتعالي قضيه قابل رسيدگي و نقض در ديوانعالي كشوراست اضافه مي نمايد كه مواد18قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب و 8 قانون تجديدنظر آراء دادگاهها كه در قسمت اخير دادنامه 412/129/10/74 شعبه نهم ديوانعالي كشور اشاره گرديده به نظر اينجانب قابل اعمال نيست زيرا حكم موضوع ماده 18 مرقوم شامل آراء دادگاههاي عمومي و انقلاب مي گردد لاغير و حكم ماده مذكور نيز مربوط است به بيان حقوق داسدتان ياداديار تنظيم كننده كيفرخواست سابق نه مقام دادستاني كل كشوروالسلام 0
داديار ديوان عالي كشور

بسمه تعالي
با اعمال بند2 از ماده 18 موافقت مي شود0
مرتضي مقتدائي  دادستان كل كشور

راي شعبه 000ديوان عالي كشور
در خصوص تقاضاي تجديدنظر اولياءدم مرحوم س 0ب 0 از طريق اعمال ماده 31 قانون نسبت به دادنامه شماره 9448/6/71 صادره از شعبه 16 دادگاه كيفري يك كرج با بررسي اوراق پرونده و با توجه به نظريه داديار محترم دادسراي ديوانعالي كشور و ملاحظه نظريه هيات كار شناسان كه هر دو متهم آقايان ا0ر0 و ج 0س 0 را به طور مساوي مقصر در وقوع حادثه قتل و جرح دانسته لذا حكم معترض عنه صادرازشعبه 16 دادگاه كيفري يك كرج كه مبني بر تبرئه ج 0س 0 مي باشد بدينوسيله نقض ورسيدگي مجدد به يكي از شعب دادگاه عمومي كرج ارجاع مي گردد0

مرجع :
كتاب نظريات قضائي دادستاني كل كشوردراجراي مواد 18 و 31 قانون
تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب  آراء جزائي  1375
جلداول  تهيه وتدوين : محمدهاشم صمدي اهري  انتشارات گنج دانش

139