رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 3/7162
شماره دادنامه : 178/25
تاريخ رسيدگي : 27/4/1372
فرجامخواه   : آقاي (الف )
فرجامخوانده : آقاي (ب ) با وكالت آقاي (ج )
فرجامخواسته : دادگاه شماره 286  71 صادره از شعبه دادگاه حقوقي يك 000
مرجع رسيدگي : شعبه 25 ديوان عالي كشور000
هيئت شعبه   : آقايان 000
خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 23/9/64 وكيل تجديدنظر خواه به طرفيت تجديدنظر خوانده دادخواستي به خواسته خلع يد از پلاك ثبتي 000 بخش 000 مقوم به مبلغ 000/210 ريال به دادگاه حقوقي يك 000 تقديم و به استناد سند مالكيت و معاينه محل و تحقيق از گواهان و كارشناس تقاضاي رسيدگي نموده است 0 متعاقبا وكيل خواهان قلع اعياني را نيز جزو خواسته قلمداد كرده است 0
خوانده در جلسه دادرسي دفاعا اظهار داشته است زمين را به من فروخته و در حدود 25 الي 26 هزار تومان براي او برق كشي كردم و پس از اينكه اجازه ساخت داده است ساخته ام شاهد دارم 0
دادگاه قرار تحقيق از گواهان خوانده را صادر و در تاريخ 20/8/65 از چند نفر استطلاع و به اصدار قرار استعلام از شهرداري مبادرت نموده است و بعدا قرار اخذ توضيح از شهرداري واحد زمين شهري و قرار تحقيق محلي صادر و سرانجام در تاريخ 17/2/67 چنين نظريه انشا شده است 0 (000 با توجه به مندرجات پرونده منجمله دادخواست تقديمي برگه هاي مقاطعه كاري گواهي شهود و ديگر قرائن موجود در پرونده دليل بر حقانيت خواهان موجود نيست بالنتيجه نظريه رد دعوي آقاي 000 صادر مي گردد000)
و پرونده را با اعتراضنامه و اصله به ديوان عالي كشور ارسال داشته كه به شرح دادنامه 68/428 اين شعبه پرونده قابل طرح تشخيص نگرديده است و متعاقبا دادگاه بر اساس نظريه متخذه انشا راي كرده است كه با تجديدنظر خواهي آقاي (ج ) وكيل خواهان دادنامه نقضي شماره 61/376 به اين شرح از اين شعبه صادرگرديده است :
(01000 خواهان به استناد سند مالكيت 000 مدعي مالكيت 000 است و خوانده نيز به استناد قرارداد عادي ابرازي و شهادت شهود مدعي خريد قطعه زمين 000 و احداث اعياني در آن مي باشد وعبارت : (با توجه به مندرجات پرونده از جمله دادخواست و برگه هاي مقاطعه كاري و گواهي شهود و قرائن موجود در آن حقانيت خواهان براي دادگاه محرز نيست 0) مذكور در دادنامه مشخص نمي كند دادگاه به چه علت حقانيت خواهان را محرز نمي داند0 آيا بين طرفين نسبت به محل عقد بيع واقع شده يا احداث ساختمان و تصرف در آن با اجازه خواهان بوده و استدلال و مستند قانوني آن چيست و گواهي گواهان مثبت چه امري مي باشد0
02 خوانده مدعي است قرارداد احداث ساختمان مورخ 11/9/62تنظيم شده بين وي و 000 كه در آن مشخصات زمين نيز توصيف گرديده به خط خواهان است كه به گواهي نامبرده و داماد وي نيز رسيده است 0 در اين رابطه توضيحي از خواهان دعوي و گواه ديگر اخذ نشده است و منظور از استناد به برگ مقاطعه كاري از راي نيز مبهم است به علاوه در رابطه با ادعاي پرداخت وجه به خواهان و چك تحقيق به نيامده است 0
03 مستخرجه پرونده كيفري مورد استناد در صورتجلسه منعكس نگرديده است 0
04 نسبت به كم و كيف ادعاي طرفين منجزا اظهارنظر به عمل نيامده است 000)
متعاقبا شعبه دادگاه حقوقي يك 000 كه عهده دار رسيدگي پس از نقض شده است قرار رجوع به پرونده كيفري و نيز قرار اخذ توضيح از خواهان (در رابطه با دادنامه اين شعبه و نيز برگ مقاطعه كاري ) و اخذ توضيح از خوانده (در خصوص عقد بيع و قبض و اقباض و تعهدات طرفين ) صادر نموده و پس از اجراي قرارها و استطلاع از گواهان خواهان خوانده سرانجام در تاريخ 10/11/71 به وقت مقرر پايان دادرسي را اعلام و چنين انشا راي گرديده است :
(000خوانده با اقرار به مالكيت خواهان مدعي خريد زمين متنازع فيه 000 مي باشد000 هيچ گونه مدركي دال بر خريد ندارد000 شهودي را براي اثبات معامله معرفي نموده كه اظهارات شهود از يك طرف با اظهارات خوانده و از طرفي با يكديگر تعارض دارد و به لحاظ عدم احراز شرايط لازم و عدالت آنان از نظر دادگاه و عدم وحدت در موضوع گواهي فاقد ارزش قضايي تشخيص مي گردد000 بقاء مالكيت خواهان استصحاب 000 حكم به محكوميت خوانده به خلع يد از عرصه و اعيان مورد تصرف 000 صادر و اعلام مي گردد0 و اما در مورد قلع بنا با توجه به توضيحات شخصي خواهان در جلسه 10/9/71 و اقرار به صحت قرارداد مورخ 11/2/62 تنظيمي بين خوانده و (د) و اقرار وي بر اينكه قرار بوده براي خواهان مغازه بسازد قرارداد تنظيمي فراتر از اذن در ساختمان تشخيص مي گردد و لذا دعوي خواهان در قلع بنا با توجه به قرارداد منعقده غيرموجه تشخيص و محكوم به بطلان است 0)
كه منتهي به تجديدنظر خواهي شده است 0 اعتراض اين است كه راي با دادنامه ديوان عالي كشور هماهنگي ندارد0 ساختمان در جوار منزل مسكوني او ساخته شده و پس از دو سال شكايت كرده است 0 در پرونده تخلف ساختماني مرا مالك معرفي كرده اند روي دوستي گفته است قرارداد ساختمان به منزله خريد زمين است تا زمين را تفكيك كنم 0 اظهارات شهود متضاد نيست به پرونده توجه نشده است 0 اعتراضنامه عينا هنگام شور قرائت مي گردد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي 000 عضو مميز و اوراق پرونده مشاوره چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 دادگاه از يك سو حكم به خلع يد از عرصه و اعيان نموده است و از سوي ديگر با اشاره به اينكه خواهان به صحت قرارداد احداث بنا بين خوانده و (د) نام اقرار كرده است و اينكه قرارداد مزبور فراتر از اذن در ساختمان است دعوي قلع بنا را محكوم به بطلان قلمداد كرده است كه قطع نظر از آنكه اين ترتيب با خواسته دعوي كه خلع يد از پلاك و قلع بنا قلمداد شده است هماهنگي ندارد صدور و ذيل حكم معترض عليه هم مفادا متضاد است و حكم مزبور غير منجز و مبهم نيز مي باشد0اساسا به اين علت كه دادگاه به قرارداد ابرازي مورخ 11/2/62 معني ديگري داده است دادنامه معترض عليه مخدوش است زيرا در قرارداد مزبور كه شخص خواهان نويسنده و نيز مسجل آن است خوانده دعوي صاحب كار قلمداد و تصريح شده است كه پيمانكار اجرت خود را از او دريافت و بنا را تمام كار تحويل او نمايد و با اين وصف خوانده دعوي مجاز در احداث اعياني به مالكيت خود بوده است و نتيجتا خلع يد او صورت قانوني ندارد0 بنابه مراتب دادنامه معترض عليه نقض و رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه صادركننده حكم محول مي گردد0)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي  1
صلاحيت ، داوري ، خسارات ، امورحسبي ، وقف ، معامله فضولي ، تهاتروغصب
تاليف يدالله بازگير، ازانتشارات ققنوس ، چاپ اول ، سال 1377
103