رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده    : 3/7212
شماره پرونده   : 234/25
تاريخ رسيدگي   : 24/5/1372
فرجامخواه      : آقاي ((الف )) باوكالت ((ب ))
فرجامخوانده    : شوراي مركزي اصناف ...
فرجامخواسته    : دادنامه شماره 7248صادره ازدادگاه حقوقي يك ..
مرجع رسيدگي    : شعبه 25 ديوان عالي كشور
هئيت شعبه      : آقايان

خلاصه جريان پرونده : درتاريخ 27/3/71 آقاي ((د))به وكالت از شوراي مركزي اصناف ...به طرفيت آقاي ((الف ))دادخواستي به خواسته الزام به تنظيم سند رسمي انتقال 3 دانگ مشاع پلاك 2329 بخش ...گرمابه بلور و فروعات مقوم به مبلغ 000،000،2 ريال تقديم و به استناد قرارداد معرفي نامه ورسيد وجه ودرخواست تفكيك ودستور شهرداري و نامه 5/4/68تقاضاي رسيدگي نموده است .
دادگاه حقوقي باتوجه به افزايش بهاي خواسته درتاريخ 25/5/71 به اعتبارصلاحيت دادگاه حقوقي يك ...قرارعدم صلاحيت صادركرده است .
آقاي ((ب )) به وكالت ازخوانده واردشده است وخواهان راغير ذيسمت وغيرذينفع قلمدادوبه سمت وكيل خواهان نيزايرادكرده است واعلام داشته موضوع معامله زمين بوده است كه معامله آن ممنوع مي باشدوقرارداد قولنامه است ولازم الوفانيست وطرف تعهدات خودرادرپرداخت به موقع وجه انجام نداده وازانجام معامله اعراض كرده وبه بهانه جويي متوسل ونماينده موكل راقبول نكرده است وتحقيق ازمطلعين پنجگانه مورد تقاضااست . دادگاه درتاريخ 14/11/71 پس ازختم مذاكرات قرارتحقيق از گواهان وكيل خوانده راصادرنموده ودرتاريخ 7/2/72 ازشش نفراستطلاع وپايان دادرسي رااعلام وچنين انشاءراي كرده است :
(دعوي ...باتجه به قراردادومبايعه نامه مورخ 3/4/67...و به شرح نامه مورخ 5/4/68 كه فروشنده زمين شخصي را... به عنوان نماينده خود جهت افراز وتفكيك وانتقال قطعي به اداره بازرگاني ...معرفي نموده و پرداخت مبلغ 500 هزارتومان ازبابت ثمن معامله به فروشنده زمين واقدامات اوليه درجهت نقل وانتقال زمين به نظردادگاه ثابت بوده وبارد ايرادات ...نظرباينكه نفس معامله انجام شده عقد بيع صحيح وشرعي بوده وهيچ مخالفتي بااصول وموازين نداشته وندارد... خوانده رابه تنظيم سند رسمي وانتقال دانگ مشاع پلاك 2329 بخش ... درحق شوراي مركزي اصناف ...ملزم مي نمايد...)كه منتهي به تجديد نظرخواهي شده است .اعتراض اين است كه تعبيراز قولنامه به مبايعه نامه مخالف مفادآن است وتعهدنامه مي باشدوطرف عملا"ازانجام معامله خودداري كرده است وموكل ازاودوميليون ازبابت قسمتي ازثمن خواسته است ونداده است وحاضربراي انتقال نشده است وبهانه جوييهاي اورا گواهان تصديق كرده اند.امتناع وخودداري اودرمدت بيش از3سال مصداق بارزفسخ واقاله قراردادمي باشد وبه مادتين 283 و284 قانون مدني استنادمي شود.اعتراضنامه عينا"هنگام شورقرائت مي گردد.
هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديد وپس ازقرائت گزارش آقاي ... عضومميزواوراق پرونده ومشاوره چنين راي ميدهد:
((بسمه تعالي .طبق ماده 341 قانون مدني ممكن است براي تسليم تمام ياقسمتي ازمبيع يابراي تاديه تمام ياقسمتي ازثمن اجلي قرارداده شود.وطبق قرارداد 30/4/67 بين آقاي ((الف ))وشوراي مركزي اصناف .. توافق شده است كه سه دانگ اززمين گرمابه ...ازقرارمترمربعي 50000 ريال موردمعامله قرارگيردوتمام تشريفات تفكيك ومراجعه به ادارات ثبت وشهرداري به عهده شوراوماليات نوسازي به عهده فروشنده حق محضر بالمناصفه خواهدبودوقرارشده است ازتاريخ 1/5/67ازطريق دفترخانه استعلام گردد. مستند مزبورراجع به مساحت وتحويل ونيز پرداخت ثمن حكايتي ندارد. بااين وصف قطع نظراز مقررات قانوني ثبت بر اساس قانون مدني نيزمستندمزبوررانمي توان بيع نامه تلقي نمود.
بنابه مراتب وبا قطع نظرازاينكه وضعيت ثبتي استعلام نگرديده ودر رابطه باتشخيص ازاداره زمين شهري استعلام بعمل نيامده ودررابطه با وضعيت تصرف و موعدانجام معامله دردفترخانه و موعد پرداخت ثمن و سوابق موجوداخذتوضيح ورسيدگي موردتوجه قرارنگرفته است وباقطع نظر ازاينكه دادگاه براساس نظري كه اتخاذ نموده است در رابطه باثمن برخوردي نكرده است اساسا"به اين علت كه مستندقرارداد تلقي نشده است ودررابطه باتعهدات هريك ازدوطرف وموعدآن واينكه خواهان كه انجام تعهدطرف ديگررامي خواهدخودتعهدات خودرادرموعد مقررياموعد پذيرفتني درعرف انجام داده است ياخيربررسي واظهارنظرصورت نگرفته وانشاءراي مبتني برچنين استنتاجي نيست .دادنامه تجديدنظرخواسته نقض ورسيدگي مجددبه دادگاه حقوقي يك ...محول مي گردد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
82