رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده     : 229/5709
شماره دادنامه   : 1228/9
تاريخ رسيدگي    : 7/10/70
تجديدنظرخواهان  : 1.((الف ))اصالتا"ازطرف خود وبه قيمومت ازطرف صغارمرحوم ((ب )2.((پ ))3.((ت ))4.((ث )) 5.((س )) 6.((ش ))7.((ك ))8.((گ ))فرزندان ((ب ))
تجديدنظرخوانده  : آقايان ((ه ))
موردتجديدنظر    : دادنامه شماره 31105/2/70 صادره ازشعبه اول دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي     : شعبه 9 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه       : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : آقاي ((ه))طي دادخواستي كه به طرفيت آقاي ((ب )) به دادگاه تقديم داشته اظهارداشته است كه داراي يك باب خانه مسكوني درشهرك ...مي باشم كه ازطرف دولت به من واگذارشده است و به علت ناآگاهي با خوانده معامله كردم ليكن اكنون اطلاع يافتم كه ممنوع المعامله مي باشدوتقاضاي صدورحكم به فسخ قولنامه مورخ 1/2/66با خريدار(خوانده )رانموده است .دادگاه پس ازرسيدگي واخذ نظريه مشاور چنين نظرداده است :((درخصوص دعوي خواهان عليه خوانده دايربر فسخ قولنامه مورخ 1/2/1366به علت ممنوع المعامله بودن موردمعامله و عدم آگاهي به قانون ودولتي بودن خانه واگذاري به اررش چهارميليون ريال نظربه اينكه قولنامه دراموال غيرمنقول كه سابقه ثبت دردفتر املاك داردبه استنادماده 46و48 قانون ثبت قابل پذيرش درمحاكم نيست نظربه رد دعوي صادرواعلام مي گردد.))
براين نظرخواهان اعتراض كرده وطي لايحه اي اظهارداشته كه فروش زمين شهري ممنوع است ومن هم حاضربه فروش نيستم وتقاضاي فسخ  نظريه دادگاه رانموده است شعبه نهم ديوان عالي كشورپسازرسيدگي طي دادنامه شماره 496/169/8/69چنين راي داده است :
((برنظريه دادگاه اشكال وارداست زيراصرفنظرازاينكه نحوه استدلال دادگاه ملازمه باصدورقرارداشته نه نظريه نه نظريه ،مع ذلك باتوجه به اينكه درخواست فسخ ازخصوصيات معامله است وازطرفي كليه اركان بيع درقولنامه مورخ 1/2/66منعكس است ونمي توان سندمزبورراقولنامه (يعني وعده انجام معامله )تلقي كردولو اينكه درصدرآن قيدقولنامه شده باشدلذانظريه دادگاه تاييدنمي شود.))
پس ازاعاده پرونده به دادگاه خوانده فوت كرده و وارث به دادرسي دعوت شده اند.دادگاه پس ازرسيدگي واخذنظريه مشاورچنين راي داده است : ((درخصوص دعوي خواهان عليه خواندگان جانشينان مرحوم ((ب ))دايربر فسخ قولنامه مورخ 1/2/1366به علت ممنوع المعامله بودن موردمعامله وعدم آگاهي به قانون ودولتي بودن خانه واگذاري به ارزش چهارميليون ريال نظربه اينكه به شرح سندرسمي خانه موردمعامله برابرمواد65و 74آيين نامه قانون اراضي شهري حق هرگونه نقل وانتقال ازتاريخ تنظيم سندانتقال ازمالك ملك سلب شده وباتوجه به تاريخ سندعادي فيمابين اصحاب دعوي ودادنامه شماره 169496/8/69شعبه نهم ديوان عالي كشور ونظريه مشاوربه استنادماده 348قانون مدني حكم به ابطال سندعادي مورخ 1/2/1366 صادر و اعلام مي گردد.))
ازاين حكم وارث مرحوم ((ب )) تقاضاي تجديدنظر كرده ودرلايحه ضميمه دادخواست اظعارداشته اندكه مرحوم مورث مابا آقاي تجديدنظرخوانده مبايعه نامه مورخ 1/2/1366 راتنظيم وازمفهوم ومنطوق سندمزبوررضاي طرفين وايجاب وقبول بروقوع معامله معلوم ومشخص است و تمامي ثمن معامله پرداخت شده اقساط بانكي هم كلا"تاديه شده بعلاوه بيع تحويل وبه تصرف خريدارشده است ومطابق شرع انوراسلام وحسب مواد1910و219 قانون مدني سندمزبورمبايعه نامه بوده ودرنتيجه نافذاست ومنافاتي هم بامادتين 47و48قانون ثبت نداردواضافه كرده اندكه مواد60 و 74 آيين نامه اراضي شهري به خللي به حقوق اينجانبان وارد نمي سازد بلكه مواد مزبورمربوط به فروشنده است نه خريداروضمنا"نامه شماره 9356/149/9/70مديركل زمين شهري استان ...راكه طي آن مفادا"اعلام داشته چون پنج سال ازتاريخ گواهي پايان كارسپري شده آقاي ((ه)) مي تواندپس ازتسويه حساب ملك مزبور را منتقل كندونيزنامه 26/9/1370 بانك مسكن كه حاكي ازپرداخت 1924743ريال اقساط وبدهي آقاي ((ه)) وبالاخره فتوكپي سندكه حاكي است درتاريخ 2/9/70ازخانه موردمعامله فك رهن شده است رانيزتقديم كرده اندكه پيوست پرونده است .آقاي ((ه)) نيزطي لايحه اي كه درپاسخ دادخواست ولايحه تجديدنظرخواهان ارسال داشته اظهارات قبلي رادردادخواست ولوايح تقديمي تكراروبه استنادمادتين 47و48قانون ثبت ومقررات قانون زمين شهري معامله را باطل دانسته وخواستارابرام حكم شده است كه لوايح طرفين هنگام شورقرائت خواهد شد.
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديدپس ازقرائت گزارش عضومميزواوراق پرونده ودادنامه شماره 31105/2/70موردتجديدنظرمشاوره نموده چنين راي مي دهد:
((بسمه تعالي .بر راي موردتجديدنظراشكال وارداست زيرابرخلاف استنباط دادگاه راي شماره 16000/8/69 شعبه نهم ديوان عالي كشورسند عادي مورخ 1/2/66راحاوي كليه بيع صحيح شرعي دانسته واكنون نيز از اين نظراشكالي برسندمزبورواردنيست وباتوجه به اينكه قائم مقامان خريدار نسبت به تاديه قروض اقساطي وفك رهن ازسندمورد بحث اقدام كرده و مديركل زمين شهري استان ...نيزطي نامه شماره 9356/149/9/70انتقال پلاك موضوع دعوي خوالي ازاشكال دانسته است صدورحكم به ابطال سند عادي مورخ 1/2/1366موردي نداشته وحكم مزبورفاقدوجهه شرعي وقانوني است لذانقض ورسيدگي مجدد به شعبه ديگردادگاه حقوقي يك ...ارجاع مي شود.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
82