رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده     : 18/5138/13
شماره دادنامه   : 445/13
تاريخ رسيدگي    : 25/9/70
تجديدنظرخواهان  : 01 بانو (الف ) 02 بانو (ب ) 03 آقاي (ج )
تجديدنظرخواندگان : بانو (ه )
تجديدنظرخواسته  : دادنامه شماره 78/69 حقوقي يك 000در پرونده كلاسه 103/68
مرجع رسيدگي     : شعبه 13 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه       : آقايان 000
خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 3/4/64 بانو (ه ) دادخواستي به خواسته مطالبه سهم الارث پدري از بابت تقسيم مقوم به 21 هزار تومان عليه برادرش 000 تقديم و توضيح داده است كه مايملك پدر بعد از فوتش در تصرف و استفاده برادر بوده او سهم دو خواهر را داده سهم او را نداده است تقاضاي محكوميت او را دارد0 اضافه كرده از جمله ماترك مقداري زمين هم بوده كه به نام برادرش شده است 0 از جمله مستندات دعوي اظهارنامه اي است كه خواهان براي خوانده ارسال داشته و خوانده اظهار نموده زمينهاي پدرم را در سال 42 و پس از فوت پدر به نام من ثبت نمودند من هم حاضر نيستم حق خواهان را بدهم 0 با وصول پرونده وقت دادرسي تعيين و طرفين دعوت شده اند0 ضمن لايحه اي كه خوانده ارسال داشته فتوكپي دو فقره رسيد مربوط به سالهاي 51 و 49 است كه در آن قيد شده بابت اجاره و به همسر خواهان پرداخت گرديده است در جلسه 10/4/64 قرار تحقيق و معاينه محل و ملاحظه پرونده اصلاحات ارضي منظور نظر دادگاه شده و قرار معاينه محلي اجرا و از بقيه حسب تقاضاي خواهان در دادگاه معمول شده لب اظهارات از ارث پدري تحويل او نشده ]است [0 در جلسه 15/12/64 نظر به اينكه برآورد سهم الارث خواهان از ماترك امري فني و محتاج به جلب نظركارشناسي بوده قرار ارجاع امر به كارشناس صادر و به تعيين و انتخاب كارشناس اقدام شده كارشناس منتخب معذرت خواسته مجددا در 14/2/65 كارشناس انتخاب شده آقاي (س ) كارشناس نظريه خود را در 24/2/67 اعلام داشته است 0 در 23/4/67 اخذ توضيخ از كارشناسي براي برآورد سهم الارث شاكيه ضروري به نظر رسيده و به اين منظور كارشناس براي اخذ توضيح دعوت شد0 خوانده در جريان دادرسي مرحوم شده قرار توقيف دادرسي صادر و در21/4/68 تجديدنظرخواهان وراث خوانده به اسامي آقايان (ك ) و(گ ) پسران و بانو(الف ) دختر آن مرحوم معرفي شده اند و پرونده مجددا در جريان رسيدگي قرار گرفته طرفين و كارشناس دعوت شده اند در 9/12/68 موارد توضيح به كارشناس تفهيم وتوضيح داده سهمي خواهان ثلث ازمبلغ 3770000ريال است كه سهم سه خواهر بوده است 0 خواندگان با ملاحظه نظر كارشناس اعتراض نموده تقاضاي تعيين كارشناس ديگر نموده اند و با كسب نظر آقاي مشاور با توجه به نظريه كارشناس حكم به محكوميت خوانده (ظاهرا قائم مقامي خوانده اصلي منظور بوده ) صادر كه خواسته را كه 21 هزار تومان بوده به خواهان پرداخت شود راي راي ابلاغ شده متداعيين هر يك در قسمتي به ضررشان اصدار راي شده درخواست تجديدنظر نموده اند0 تبادل لايحه معمول صادر كننده راي در سمت خود باقي نيست پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است 0 اينك هيئت شعبه در تاريخ فوق با به محتويات پرونده و ملاحظه گزارش تنظيمي مشاوره نموده به شرح زير راي مي دهد:
(اعتراضات بانو (ه ) خواهان بر دادنامه تجديدنظرخواسته نتيجتا وارد به نظر مي رسد زيرا اولا خواسته مشاراليها مطالبه سهم الارث از اموال منقول و غيرمنقول به طور مطلق بوده نه مبلغ 310000 ريال كه در دادخواست صرفا از حيث نصاب دادگاه حقوقي يك تعيين شده بنابراين صدور حكم محكوميت خواندگان معادل مبلغ خواسته و هدايت خواهان مذكور به تقديم دادخواست ديگري بابت مطالبه زايد بر آن توجيه قانوني ندارد0 ازطرفي خواسته خواهان مبهم است و معلوم نيست مقصود مشاراليها از مطالبه سهم الارث عين اموال منقول و غيرمنقول است يا بهاء آنها در اين مورد مي بايستي با اخذ توضيح از خواهان موضوع روشن مي گرديد (ثانيا ضرورت داشت دادگاه معلوم مي كرد مرحوم مورث طرفين شخصا داراي املاكي بوده يا نه و در صورت داشتن در تصرف چه كساني است ) همچنين متصرفات فرزندان مرحوم 000 كلا تحت عنوان نسق زراعي است يا نه 0 در اين رابطه لازم بوده پرونده اصلاحات ارضي ملاحظه و خلاصه از مندرجات آن منعكس و احراز مي شد مشاراليه بر چه اساسي داراي نسق زراعي شده و در صورت اقتضاء با جلب كارشناسي روشن مي شد متصرفات ورثه مرحوم 000 كلا مربوط به نسق زراعي است كه به وي تعلق گرفته يا زايد بر آن سپس براساس نتايج حاصله از اقدامات مذكور تصميم مقتضي اتخاذ مي كرد0 لذا بنا به جهات فوق دادنامه تجديدنظرخواسته مواجه با اشكال قضايي است و به استناد بند (ب ) ماده 6 قانون تعيين موارد تجديدنظر احكام دادگاهها و نحوه رسيدگي آنها نقض و رسيدگي مجدد به دادگاه حقوقي يك 000 محول مي گردد0)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي  1
صلاحيت ، داوري ، خسارات ، امورحسبي ، وقف ، معامله فضولي ، تهاتروغص
تاليف يدالله بازگير، ازانتشارات ققنوس ، چاپ اول ، سال 1377