رای ديوان عالی كشور

راي شماره : 3169-15/8/44

راي اصراي هيات عمومي ديوان عالي كشور
همانطوركه دادگاه جنائي ضمن راي خودمتذكرشده دلائل اقامه شده عليه زلفعلي فرزندسلام اله هيچ يك به تنهائي ومن حيث المجموع مثبت ارتكاب و مجرميت فرجامخوانده نبوده وباملاحظه محتويات پرونده اعتراض دادستان موثربنظرنمي رسدوچون ازحيث رعايت اصول دادرسي وجهات ديگراشكال موجب نقض مشهودنيست حكم فرجامخواسته ابرام مي شود.

* سابقه *
كافي نبودن دلائل

فرجامخوانده به اتهام ايرادضرب منتهي به فوت پدرخودتحت تعقيب قرارگرفته ودادستان شهرستان تبريزكيفرخواست به استنادماده 171قانون مجازات عمومي به دادگاه جنائي تقديم وتقاضاي تعيين مجازات نموده است .
دادگاه جنائي پس ازانجام اموردفتري وتشكيل جلسه مقدماتي ورسيدگي واعلام ختم دادرسي دلائل راكافي ندانسته وبه اكثريت متهم راتبرئه كرده است 
دادسراي استان ازراي برائت فرجامخواهي واشعارداشته :"بااينكه متهم مدعي گرديده پدرش افتاده واشخاصي درآن موقع حاضربودنداشخاص معرفي شده اظهاات متهم راتاييدنكرده اندومتهم درمحضربازپرس اظهارداشته پدرم ازپهلوبه زمين افتادومردوحال آنكه طبق صورت مجلس معاينه جسدضربه به قسمت خلفي جمجمه سرواردآمده وعلاوه براينكه خلاف حقيقت بودن ادعاي متهم مسلم است اصولابعيدبنظرمي رسدكه براثرزمين خوردن پشت سرمضروب و مصدوم وموجب فوت گرددوعلاوه متهم بشرحي كه ذكرشداظهارداشته پدرم براي آوردن شيرازخانه بيرون رفته وموقع آوردن شيريكمرتبه صداي افتادن ظرفي راشنيدم بلندشدم ببينم چه خبرشده ديدم پدرم ازپهلوبه زمين افتادومرده است درصورتي كه مادرش گفته است صداي افتادن كاسه به زمين بلندشدودنبال آن صداي پسرم كه خوابيده بودبلندشدم ،ديدم كه سرش به سنگ خورده وبيهوش افتاده است وبعدازكمي كه پسرم براي آوردن دكتررفته بودفوت كردونيزخود متهم برخلاف اظهااتي كه نزدبازپرس كرده درژاندارمري گفته يك دفعه بلند شدم ديدم پدرم افتاده وسرش شكسته فريادكرديم عده اي ازاهالي آمده برداشته وبجاي خودگذاشته ومن دنبال دكتررفتم ودكترراآوردم دربين راه خبردادندكه پدرشمافوت كرده واين اختلافگوئي هامعلوم مي داردمادروپسرتباني كرده و براي كتمان كردن قضيه همدست شده اندولي نتوانسته انديكنواخت و متفق القول صحبت نمايندودرمعاينه محلي برخلاف ادعاي متهم ومادرش هيچ گونه آثاروعلائم خون مشاهده نگرديده است وباتوجه به اظهارات مطلعين و گزارش ژاندارمري ايرادضرب ازناحيه پسربه پدركه منتهي به فوت اوگرديده محرزاست ."وتقاضاي نقض دادنامه فرجامخواسته شده است وجناب آقاي دادستان كل نيزباطرح قضيه درديوان عالي كشورموافقت فرموده شعبه 8ديوان عالي كشوردرتاريخ 3/9/40به موضوع رسيدگي وبموجب دادنامه شماره 4651 چنين راي داده است :
اعتراضات دادسراي استان وتقاضاي فرجام ماهوي نماينده دادسراي ديوان عالي كشوربشرح فرجامخواهي دادياردادسراي استان سوم ازدادنامه دادگاه جنائي تبريزكه مبني بربرائت ذوالفعلي نوري ازبزه ايرادضرب و جرح منتهي به فوت پدرخودكه جناب آقاي دادستان كل باطرح آن موافقت نموده اندبشرح پرونده ودلائل زير:
1-اظهارات شهودمن جمله بايرامعلي وماهي وحكمعلي وايرج وقربان و فتحعلي وعلي حسين ومعاينه محلي جانشين بازپرس ونظريه پزشكي كه جنازه را معاينه نموده است .
2-اختلاف بيانات متهم وبرخلاف حقيقت بودن آن درقسمت حضورمحمد علي وطوبي وغيره درموقع افتادن پدرش كه اشخاص مزبورتكذيب كرده اندو تناقض بيانات متهم بابيانات مادرش ودلائل مذكوره درتقاضاي فرجام دادستان استان ونظريه اقليت وسايردلائل موجوده درتقاضاي رسيدگي ماهوي ونقض دادنامه موجه بنظرمي رسدلذادادنامه فرجامخواسته درقسمت برائت فرجامخوانده نقض ورسيدگي به شعبه ديگردادگاه جنائي استان آذربايجان شرقي ارجاع مي گردد.
شعبه اولي دادگاه جنائي استان سوم درتاريخ 26/4/44پس ازانجام تشريفات قانوني ازتعيين وكيل واخطارده روزه وتشكيل جلسه مقدماتي وصدور قراروتعيين وقت رسيدگي درجلسه 5 نفري پس ازاستماع توضيحات وبيانات داديارومدافعات وكيل وآخرين دفاع واعلام پايان دادرسي به اكثريت چنين راي داده است :
باتوجه به اينكه متهم ازبدوتحقيق منكربزه انتسابي بوده ومدعي گرديده است متوفي درحاليكه حامل باديه شيربوده به زمين خورده وسرش به سنگ اصابت وفوت كرده است وكسان نزديك متوفي بخصوص عيال وي ادعاي متهم رادرموردعلت فوت تصديق وتاييدنموده اندوباتوجه به اينكه چندنفر كه بعنوان مطلع برعليه متهم اظهاراتي نموده اندشهادت آنهاعيني نبوده و هيچيك ازآنان ناظرجريان حادثه نبوده اندوبلكه آنچه گفته اندبصورت نقل قول مي باشدوازطرفي نظريه پزشكي فقط حاكي ازقوع حادثه بوده وهمچنين نظريه جانشين بازپرس مبني برعدم امكان اصابت سرمتوفي به سنگ موجوددرداخل اطاق بهركيفيت كه باشدبنظراكثريت دادگاه كافي برتوجه اتهام به متهم نمي باشدونظربه اينكه اختلاف گوئي هائي كه به متهم ومادرش نسبت داده شده درحدودعرف بوده وبه اندازه اي نيست كه جنبه دلالت داشته وموجب توجه اتهام گرددوباتوجه به گزارش شماره 270-18/3/39پاسگاه ژاندارمري و اظهارات عده ديگري ازشهودكه درپرونده امرشهادت داده اندمبين علت فوت متوفي به نحوي كه متهم توضيح داده مي باشدبطوركلي ازمحتويات پرونده بنظر اكثريت دادگاه قناعت وجداني برمجرميت پرونده به نظراكثريت دادگاه قناعت وجداني برمجرميت متهم حاصل نمي شودومطالبي كه بعنوان دليل برعليه متهم حاصل نمي شودومطالبي كه بعنوان دليل برعليه متهم قلمدادشده درحدود ظن وامارات وقرائن است وبنابه قاطعيت اصل برائت حكم برائت متهم نامبرده صادرواعلام مي گردد.
اقليت بادوراي باتوجه به گزارش ژاندارمري به شماره 370-18/3/39 گروهبان سوم رضازاده ونظربه اظهارات بايرامعلي فرخي ومادراووبانوماهي كه گفته اندسلام اله باپسرش نزاع كرده وبراثرايرادجرح ازناحيه زلفعلي به وسيله چكش سلام اله فوت كرده واستنادبه شياع محلي كرده اندونظربه اظهارات علي حسين كه بامشاهده جراحات سرمقتول گفته است كه چنين زخمي بر اثرخوردن به زمين حادث نمي شودواورازده اندواظهارات فتحعلي منظوري كه گفته است ريش سفيدان محل مي گفتندچندي قبل سلام اله قصدداشت پسررابكشدكه اين موضوع حاكي اوجوداختلاف بين پدروپسربوده است واختلاف گوئيهاي متهم وسايردلائل وقرائن موجوددرپرونده كاربزه انتسابي به متهم رامحرزدانسته وطبق ماده 171قانون كيفرعمويم نامبرده رامستحق مجازات دانسته است .
دادياردادسراي استان حين اعلام راي ازآن فرجامخواهي ونظربه دلائل موجوددرپرونده ودلائل مذكوره درراي اقليت درخواست رسيدگي ونقض دادنامه راكرده است .
راي ثانوي دادگاه اصراري تشخيص ورسيدگي درصلاحيت هيئت عمومي ديوان عالي كشوربنظررسيده كه پس ازطرح وقرائت گزارش پرونده ومطالعه اوراق لازم باكسب عقيده جناب آقاي معاون دادستان كل مبني برابرام راي فرجامخواسته مشاوره نموده به اتفاق آراءبشرح زيراراي داده اند:

مرجع :مجموعه رويه قضائي كيهان          سال 1344          چاپ 1345
صفحه 19. تا صفحه 23.

24