رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 612/7336
شماره دادنامه : 277/12
تاريخ رسيدگي : 18/6/72
تجديدنظرخواه : خانم (الف )
تجديدنظرخوانده : دادنامه شماره 116/30146/2/72 صادره از دادگاه حقوقي يك 000
مرجع رسيدگي : شعبه 12 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان 000
خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 7/12/67 بانو(الف ) به طرفيت آقاي (ب ) دادخواستي به خواسته خلع يد از يك قطعه زمين برابر كروكي واقع در 000 معروف به 000 به دادگاه حقوقي دو 000 تسليم نموده و توضيح داده شده كه برابر دادنامه شماره 37/2542/10/59 و و صورتمجلس مورخ 13/8/60 ده سهم مشاع از 1020 سهم شش دانگ مزرعه 000 كه طبق كروكي به صورت يك قطعه با حدود معين مي باشد به اينجانبه تحويل شده است و مالكيتم محرز مي باشد0اخيرا خوانده مبادرت به تصرف عدواني نموده و برابر قرار شماره 62 در پرونده كيفري 3862/62 كيفري به دادگاه حقوقي هدايت شده ام فلذا باتوجه به دادنامه و صورتمجلس تحويلي پيوست و پرونده كيفري تقاضاي صدور حكم به شرح فوق دارم و صدور و انجام قرار تحقيق و معاينه محلي مورد تقاضاست 0 خوانده طي لوايح تقديمي به طور خلاصه پاسخ داده كه قطعه زمين مورد ادعاي خواهان مربوط به سند رسمي شماره 7986 دفترخانه شماره 4 000 مي باشد تا سال ]46[ دور سيزده شبانه روز بين آنها تقسيم گرديده بود0 درسال 46 دور سيزده شبانه روز تبديل به دور شانزده شبانه روزي آب گرديد و زمين براساس آن تقسيم شد و سه شبانه روز آب با زمين به طور مشاع فروخته شده و نتيجه نهايي صدور سند رسمي شماره 6986 مي باشد و اينجانب با تبديل دور سيزده به شانزده سه ساعت آب موجود درسند را با زمين آن خريدم و برادرم (ج ) نيز در سند رسمي فوق داراي دو ساعت آب با زمين مربوطه بوده و همسر برادرم به نام خانم (ج ) نيز درسند مزبور داراي يك ساعت آب بوده با زمين مربوطه و پدرم (ه ) درهمين سند داراي يك ونيم ساعت آب با زمين مي باشد كه طي وقفنامه عادي و استشهاديه محلي در زمان حيات خودش تحويل برادرم (ج ) نمود كه وقفنامه مزبور به موجب راي شماره 66/231375/11/62 دادگاه رسمي گرديد و متولي آن (ج ) برادرم مي باشد0 بنابراين با توجه به سند رسمي شماره 7986 پدرم به جز يك حياط و يك باغ كه آنهم طي بخشنامه عادي و بخشنامه رسمي مورخ 15/3/75 به شمراه 85/26 000 بين وراث تقسيم گرديده و در اختيار وراث از جمله 00 مي باشد هيچ گونه مايملك ديگري ندارد و هشت قطعه زمين مورد ادعا مربوط به 5/7 ساعت فوق در مجموع دور شانزده شبانه روزي مي باشد و خواهان اقدام به تصرف عدواني چهار قطعه زمين ملكي اينجانب مربوطه با سه ساعت آب را نموده كه شكايت نمودم و منجر به صدور حكم شماره 345/64 گرديده است و استناد خواهان به پرونده شماره 182/59 با وجود بخشنامه 000 موثر نمي باشد و چون خواهان ملك را مذكور را عدوانا و غصبا متصرف گرديده محكوميت تعزيري شده و علاوه برآن محكوم به خلع يد و رفع تجاوز گرديده كه حكم محكوميت مشاراليها طي دادنامه شماره 34/19239/6/65 و 99/191635/6/65 به ثبت رسيده و حكم مزبور توسط پاسگاه ژاندارمري اجراء گرديده است 0 خواهان بعدا خواسته هاي خود را از طريق محاكم حقوقي تعقيب كه به كلاسه 248/266 ح ثبت كه منتهي به دادنامه شماره 8/5558/7/67 با توجه به راي شماره 37/542 گرديده كه حكم به رد دعوي خواهان صادر گرديده و در پرونده شماره 689/65 ح 2 به خواسته اثبات مالكيت باتوجه به محكوميتهاي حاصله در پرونده هاي كيفري كه استناد گرديده راي بر بيحقي او صادر گرديده فلذا تقاضاي رد دادخواست ناموجه وي را دارد0 در جلسه 19/9/68 (جلسه اول ) خواهان بهاي خواست خود را به دوميليون و يكصدهزار ريال تقويم نموده و خوانده اظهار نموده كه زمين متعلق به خودم مي باشد0 دادگاه با توجه به ميزان بهاي خواسته قرار عدم صلاحيت خود را به اعتبار صلاحيت دادگاه حقوقي يك صادر كرده است 0 دادگاه حقوقي يك 000 پرونده شماره 6925 تجديدنظر و پرونده و شماره 378/66 دادگاه حقوقي دو پرونده شماره 65992 دادگاه كيفري دو و پرونده شماره 6713/65 احكام و پرونده شماره 182/59 را ظاهرا مطالبه و ملاحظه نموده و خلاصه آنها را به طور اجمال در صورتمجلس منعكس نموده و دادگاه در جلسه 17/7/75 براي اينكه معلوم شود رقبه مورد دعوي جزو رقبات مورد راي شماره 37/14542/10/59 دادگاه صلح 000 كه به مورد اجراء درآمده مي باشد يا خير قرار ارجاع امر به كارشناسي و معاينه و تحقيق محلي صادر كرده و قرارهاي معاينه و تحقيق محلي درجلسه 2/3/71 اجرا گرديده نظريه كارشناس به شماره 10946/3/71 ثبت دفتر گرديده و خوانده طي لايحه ثبت شده به شماره 24137/3/71 به نظريه كارشناس اعتراض نموده و دادگاه در تاريخ 15/5/71 طي شماره 401/15181/5/71 نظر به رد دعوي خواهان صادر كرده كه در اثر اعتراض خواهان پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و شعبه سيزدهم ديوان عالي كشور با توجه به قانون اصلاح قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو مصوب اسفند 1371 بدون رسيدگي پرونده را به دادگاه مربوطه اعاده نموده و دادگاه حقوقي يك 000 طي دادنامه شماره 117/30146/2/72 به استدلال اينكه طي حكم شماره 37/542 دادگاه صلح 000 مورد خواسته حق خوانده دانسته شده و حكم اجراء گرديده و اينكه كارشناس منتخب مرقوم داشته مورد خواسته جزء محكوم به حكم شماره فوق مي باشد و اينكه خواهانهاي گواهي به حقانيت خوانده نموده اند حكم به رد دعوي خواهان صادر كرده و حكم مزبور در تاريخ 17/3/72 به طرفين ابلاغ گرديده و خانم (الف ) در تاريخ 27/4/72 درخواست تجديدنظر نموده و تبادل لوايح انجام گرديده و دادرس امضاء كننده راي پرونده را به ديوان عالي كشور ارسال كه به اين شعبه ارجاع شده و دادخواست تجديدنظر و لايحه دفاعيه تجديدنظر خوانده در هنگام طرح پرونده قرائت خواهد شد0
هئيت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي 000عضو مميز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 به دادنامه تجديدنظرخواسته اشكال وارد است زيرا استدلال گرديده : (دادگاه صلح 000 طي حكم شماره 37/542 پرونده شماره 183/59 مورد خواسته را حق خوانده (ب ) دانسته و همچنين استدلال شده : كارشناس منتخب دادگاه مرقوم داشته مورد خواسته جزء محكوم به حكم شماره 37/542مي باشد) كه ظاهرا استدلات مذكور با مفاد مدلول دادنامه تجديدنظر خواسته مطابقت ندارد زيرا حكم شماره 37/542 به نفع خواهان (الف ) صادر گرديده بود و نه خوانده و نيز نظريه كارشناس كه موضوع خواسته دعوي مطروحه را جزء رقبات مورد حكم شماره 27/542 دادگاه صلح اعلام نموده در اجراي قرار مورخ 17/7/70 صادر شده است و ظاهر بر آن است كه نفع خواهان مي باشد0 قطع نظر از مراتب فوق اساسا اشكالات ديگري به دادنامه تجديدنظرخواسته وارد است زيرا اولا طبق گواهي سابق اداره ثبت مضبوط در پرونده و دادنامه شماره 37/542 دادگاه صلح 000 مورث طرفين دعوي (ه ) ده سهم مشاع از 1025 سهم شش دانگ مزرعه ميان آباد مشتمل بر يك رشته قنات جاري به استثناء خانه و باغات ]000[ درخواست ثبت نموده و در جريان ثبت است و از طرف ديگر خوانده به استناد سند رسمي شماره 986 و حكم شماره 231375/11/62 شعبه سوم دادگاه عمومي 000 شهادت شهود و تحقيقات محلي مدعي است كه شش هكتار از مزرعه 000 را شخصا مالك بوده و مستثني از ماترك مرحوم (ه ) مي باشد0 براي اثبات اين ادعا توضيح داده كه (زمينهاي آبادي مذكور تا سال 46 براساس مدار سيزده شبانه روزي بين مالكين تقسيم گرديده ولي درآن سال 3 شبانه روزي به مدار آن اضافه گرديده و به مدار شانزده شبانه روز تبديل شده و زمين بر مبناي آب تقسيم گرديده و در نهايت سند رسمي شماره 7986 تنظيم گرديده و به موجب سند مزبور سه ساعت آب به انضمام زمين خريداري نموده و مرحوم پدرش مالك 5/1 ساعت آب با زمين بوده كه وقف نموده و به موجب حكم شماره 221375/11/63 شعبه سوم دادگاه عمومي 000 توليت آن به عهده برادرش آقاي (ج ) قرار گرفته است ) كه با توجه به مراتب فوق صدور حكم تجديدنظر خواسته مستلزم آن بوده است كه به مدافعات تجديدنظرخوانده و دلايل استنادي وي رسيدگي به علم آمده باشد در حالي كه معلوم نيست با وجود ناخوانابودن سند رسمي شماره 7986 و ملاحظه ننمودن پرونده شماره 11/86/62 مربوط به راي شماره 231375/11/62 شعبه سوم دادگاه عمومي 000 چگونه مبادرت به صدور راي تجديدنظر خواسته شده است و ظاهرا راي مزبور نيز بر مبناي سند رسمي شماره 7986 و دادنامه استنادي تجديدنظرخوانده استوارنمي باشد0 به علاوه ازپرونده شماره 183/59 كه مورد استناد تجديدنظرخواه بوده و پيوست نمي باشد خلاصه جامع و كامل و مفيدي در صورتمجلس منعكس نگرديده و نيز پرونده هاي مربوط به آن ظاهرا مورد ملاحظه دادگاه واقع نشده وهمچنين پرونده شماره 689/65 دادگاه حقوقي 000 (مربوط به دادنامه شماره 71/15455/4/66) و نيز گواهي انحصار وراثت مرحوم (ه ) و وقفنامه مورد بحث ملاحظه و بررسي نشده و وضعيت و جريان كامل ثبتي شش دانگ مزرعه 000 معروف به 000 و قنات و چاه مربوطه و نيز مقدار سهم مورث اصحاب دعوي و مقدار سهم شخصي ادعايي خود تجديدنظرخوانده از اداره ثبت اسناد 000 استعلام نگرديده است و حال آنكه جريان پرونده اقتضا دارد كليه اسناد و دادنامه ها و پرونده هاي ذكر شده در فوق رسيدگي شود و وضعيت ثبتي از ابتدا تا حال مورد بررسي قرار گيرد و لازم است پرونده ثبتي مزرعه فوق الذكر با حضور نماينده اي بصير و مطلع از اداره ثبت (باتوجه به موضوع وقفيت يك ساعت و نيم آب و اراضي قنات 000 موضوع راي شماره 66/231375/11/62 شعبه سوم دادگاه عمومي 000 و مندرجات سند شماره 7986) مطالبه و ملاحظه گردد و خلاصه اي از آن در پرونده منعكس و توضيحات لازم از نماينده اداره ثبت اخذ گردد0 بنا به جهات فوق دادنامه تجديد نظر خواسته نقض مي گردد و رسيدگي مجدد به دادگاه حقوقي يك 000 محول مي شود0)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي  1
صلاحيت ، داوري ، خسارات ، امورحسبي ، وقف ، معامله فضولي ، تهاتروغصب
تاليف يدالله بازگير، ازانتشارات ققنوس ، چاپ اول ، سال 1377
102