رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده  : 2123/4426
شماره دادنامه : 502/23
تاريخ رسيدگي : 3/9/69
موضوع رسيدگي : نظريه مورخ شعبه 27/8/68 شعبه 31 دادگاه حقوقي يك 000
مرجع رسيدگي  : شعبه 23 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه    : آقايان 000
خلاصه جريان پرونده : شركت 000 با وكالت آقاي (الف ) در تاريخ 14/9/67 دادخواستي به طرفيت شركت تعاوني اتحاديه 000 و بانك 000 به خواسته مطالبه 70/1571501 دلار مقوم به مبلغ 223/666/105 ريال با احتساب نرخ يوزانس بانك مركزي ايران ازتاريخ 15/10/64 تا تاريخ صدور حكم و اجراي آن و خسارات قانوني به دادگاههاي حقوقي يك 000تقديم نموده رسيدگي به شعبه 31 دادگاه حقوقي يك 000 ارجاع شده است 0 وكيل خواهان به شرح دادخواست توضيح داده است به موجب قرارداد بين شركت موكل و خوانده رديف اول به شرح پروفورمااينوويس به شماره 2791784/9/84 برابر با 5/7/63 و تلكسهاي مورخ 30/10/84 برابر با 8/8/63 و 9/1/85 برابر با 19/10/63 و 12/1/85 برابر با 22/10/63 (مستندات الي 4) خوانده مزبور حدود دو هزار تن نخود لپه به صورت سي انداف (تحويل كالا در مبدا به علاوه كرايه حمل آن تا مقصد) 000 با نرخ هر تن 784 دلار از شركت موكل خريداري مي نمايد و مقرر مي شود بهاي مبيع را در كشور مبدا از طريق يونيون بانك 000 به وسيله اعتبار اسنادي بانكي غيرقابل برگشت به نحوه ديداري در مقابل اسناد مشروحه ذيل به توسط بانك فوق الاشاره به موكل پرداخت نمايد 1 فاكتور فروشنده كه به وسيله اتاق بازرگاني كشور مبدا تاييد شده باشد0 2 گواهي مبدا صادره توسط اتاق بازرگاني كشور مبدا 3 گواهي بازرسي حاكي از تاييد كميت و كيفيت كالاي تحويلي  به كشتي در حدود مطابقت آن با قرارداد به وسيله نماينده موسسه بين المللي اس ج اس 000  در محل به عنوان آخرين مرحله ضمان فروشنده نسبت به كيفيت و كميت كالا 4 گواهي ضدعفوني كالا 5 بارنامه صادره از سوي نماينده كشتيراني جمهوري اسلامي ايران با ذكر اينكه كرايه حمل پرداخت شده است . 6 گواهي بهداشت .
همچنين به موجب قرار مزبور مقرر مي شود كه بيمه كالا براي پوشش كليه خطرات در مسير حمل توسط خوانده رديف اول انجام شود0 چون عقد بيع بر مبناي سي انداف بين طرفين منعقد گرديده است با ملحوظ داشتن مواد 224 و 225 قانون مدني توضيح داده مي شود كه به موجب مقررات متحدالشكل كه تماما"حاكم بر روابط بين تجار و مورد استفاده محاكم در سطح جهان است تعهدات فروشنده و خريدار به شرح زير است الف  تعهدات ، فروشنده اولا" هر گونه مجوزي را در جهت صدور كالا اخذ كند ثانيا" بارنامه بدون قيد و شرط و قابل انتقال كه حاكي از قرار گرفتن كالا روي كشتي و حمل آن تا بندر مقصد باشد تهيه نمايد ثالثا" كليه هزينه هاي بارگيري كالا به كشتي را بپردازد ب  تعهدات خريدار: اولا اسناد ارائه شده توسط فروشنده را در صورت انطباق با قرارداد فروش قبول و قيمت كالا را به ترتيب پيش بيني شده در قرارداد پرداخت كند ثانيا كالا را در بندر مقصد مقرر دريافت كند و كليه هزينه ها و مخارجي كه در جريان حمل دريايي به كالا تا رسيدن به بندر مقصد به آن تعلق مي گيرد عهده دار شود ثالثا تمام خطرهايي را كه پس از عبور واقعي كالا از نرده كشتي در بندر بارگيري متوجه آن است تقبل نمايد رابعا به مسئوليت و هزينه خود هر نوع جواز و يا پروانه ورود يا هر سند مشابهي را كه ممكن است براي وارد كردن كالا به مقصد نياز داشته باشد تهيه و تحصيل كند و اما دراجراي قرارداد فوق به تقاضاي خوانده رديف اول بانك تجارت (خوانده دوم ) اعتبار اسنادي شماره 08205/0517 را توسط توكيو بانك 000 به موكل ابلاغ مي نمايد و به وسيله آن تعهد مي كند كه هر گاه موكل اسناد مذكور در اعتبار اسنادي را ارائه نمود بانك 000 بهاي كالا را به محض رويت اسناد به موكل پرداخت نمايد0 نظر به اينكه تطبيق شرايط اعتبار اسنادي با قرارداد مستلزم انجام اصلاحاتي از ناحيه خواندگان رديف اول و دوم بود لذا اقدام به انجام اين اصلاحات از طرف موكل درخواست مي شود ليكن نامبردگان در انجام آن تاخير فراوان روا مي دارند به همين جهت خسارت قابل توجهي از بابت هزينه هاي انبارداري و غيره به موكل وارد مي شود كه فعلا حفظ حقوق مي گردد و نيز به دليل مشكلات خواندگان در پرداخت بهاي مبيع به صورت ديداري از طريق نماينده موكل در ايران درخواست مي نمايد كه موكل توافق خود را نسبت به تبديل نوع اعتباراسنادي از ديداري به يوزانس اعلام دارد و موكل موافقت مي كند و بر اين اساس مقرر مي گردد كه بهاي مبيع افزايش نرخ يوزانس به ميزان 845/8 درصد براي 180 روز در وعده پرداخت شود و شماره اعتبار اسنادي از 0820/0517 به شماره 08205/0516 تبديل مي شود0
از جمله مشكلات ديگري كه خواندگان فراهم مي آورند ابلاغ اعتبار اسنادي از طريق توكيو بانك 000 ]بود[ بانكي كه شركت موكل درآن حساب و معاملاتي نداشت و به لحاظ آنكه اعتبار مزبور فاقد درخواست تاييديه از توكيو بانك 000 بود بانك اخير حاضر به معامله اسناد بدون دريافت ضمانتنامه از موكل نمي شود در اين رابطه توكيو بانك به موكل اعلام مي دارد كه چون به موجب ماده 11 مقررات متحدالشكل آي سي سي 400 بانك ابلاغ كننده تا آنجا كه خود افتتاح كننده اعتبار نباشد و يا تاييد خود را روي اعتباراضافه نكرده باشد هيچ گونه مسئوليتي نسبت به پرداخت وجه و معامله اسناد ندارد لذا معامله اسناد را نمي پذيريم مگر آنكه تضمين بانكي به ميزان بهاي اسناد سپرده شود0 چون انجام اين امر براي موكل مقدور نبود و قبل از افتتاح اعتبار وي به موجب پروفرمااينوويس ابلاغ اعتبار از طريق يونيون بانك را به خوانده رديف اول تاكيد نموده بود لذا كرارا از خواندگان درخواست مي نمايد كه ابلاغ اعتبار را از طريق يونيون بانك انجام دهند در اين اثنا كشتي ايراني 000 آمادگي خود را براي تحويل كالا و بارگيري آن اعلام مي دارد0 موكل اقدام به تحويل مبيع به كشتي مي نمايد و به دليل انجام صحيح و كامل تعهدات موفق به اخذ بارنامه تميز و تاييديه اس جي اس مي نمايد0 خواندگان تا خاتمه بارگيري هنوز اعتبار اسنادي را از توكيو بانك به يونيون بانك انتقال نداده بودند و از طرفي توكيو بانك حاضر به معامله اسناد نبود لذا موكل اقدام به ارسال اسناد مذكور در سند اعتبار اسنادي به توسط يونيون بانك به خوانده رديف دوم مي نمايد و درخواست پرداخت بهاي مبيع در سررسيد مي شود0 خوانده دوم پس از مدتي تعهدات خود را ناديده انگاشته اعلام مي دارد كه وي در صورتي پرداخت را در سررسيد تاييد مي كند كه خريدار اسناد را قبول نمايد و علي رغم آنكه خوانده رديف اول نيز به موجب عرف بين الملل و مقررات حاكم بر قرارداد سي انداف متعهد پذيرش اسناد و انجام تسهيلات لازم جهت پرداخت بهاي كالا بود اعلام مي دارد كه حاضر به پذيرش اسناد نيست و مدعي عدم مرغوبيت كالا مي شود0 در اثنا بين شركت موكل و نماينده وي در ايران مشكلاتي در خصوص كميسيون مورد مطالعه نماينده به وجود مي آيد و اين مسئله باعث مي شود كه نماينده موكل كه علي الظاهر از منسوبين نزديك يكي از مديران خوانده رديف اول است نيز به كمك خواندگان شتافته وضع را به قدري مشكل سازد تا موكل ناآگاه از جريانات را تسليم خواسته هاي خود نمايد0 البته موكل كمي پس از ترخيص كالا چون متوجه رابطه وي با خوانده رديف اول و غيره مي شود وي را عزل مي نمايد0
در شرايط مذكور فوق نماينده شركت موكل اعلام مي دارد كه كالا طي چند روز آينده در گمرك متروكه خواهد شد و لازم است كه موكل اسناد را بر مبناي وصولي بپذيرد و اضافه مي نمايد كه كالا تحت نظارت نماينده موكل ترخيص و سپس ميزان كالا توسط خوانده رديف اول به خوانده رديف دوم اعلام شود0 پس از پذيرش آن از ناحيه موكل ابتدا اسناد حمل از طرف خوانده رديف دوم به نام خوانده رديف اول منتقل شود0 پس از بازرسي وزارت كشاورزي و تاييد كيفي كالا از طرف وزارت مزبور كالا توسط خوانده رديف اول از گمرك ترخيص و به توسط وي به مصرف مي رسد0 چون بهاي مبيع پرداخت نمي شود در پاسخ به پيگيريهاي موكل خوانده دوم اعلام مي دارد در صورت اعلام نماينده شما و تاييد مركز تهيه و توزيع مواد غذايي و معاونت بازرگاني خارجي وزارت بازرگاني و ارائه گواهي مبني بر ترخيص كالا از گمرك اقدام به پرداخت بهاي مبيع خواهد شد ليكن با وصف ترخيص كالا از گمرك و مصرف كامل آن توسط خوانده رديف اول تاكنون هيچ گونه اقدامي براي پرداخت بهاي مبيع به عمل نيامده است 0 الف  مسئوليتهاي خوانده رديف اول :01 در قراردادهاي سي انداف فروشنده تعهدي نسبت به آينده كالا ندارد براي آنكه خريدار از بارگيري صحيح كالا مطمئن باشد مي تواند نماينده اي تعيين و يا از موسسات بين المللي استفاده كند و يااز هر دو ]از[ موسسه بين المللي بازرسي اس جي اس را تعيين ونماينده مزبور در جريان حمل حضور داشته و طبق قرارداد بيمه كالا از مبدا تا مقصد توسط خريدار انجام شد و چون روز براي حمل كشتيراني جمهوري اسلامي ايران را تعيين نموده و كشتيراني مذكور سرويس مستقيمي از000 به ايران ، ندارد و پس از بارگيري و تحويل به بنادر ژاپن رفته بعد از چند روز معطلي راهي خليج فارس مي شود و پس از بارگيري و تحويل كالا به كشتي كليه خطرات متوجه خوانده رديف اول خواهد بود و ملزم به پرداخت بهاي كالا خواهد بود پس از ورود كالا به 000 خوانده رديف يك مدعي عدم مرغوبيت كالا مي شود و موكل را ناگزير از اعلام اسناد بر مبناي وصولي مي نمايد سپس اسناد در مقابل پرداخت بهاي آن از طرف بانك به نام خوانده رديف اول منتقل مي شود0 بعد از ملاحظه كالا توسط مسئولين وزارت كشاورزي و تاييد كيفيت آن و صدور اجازه ترخيص كالا توسط خوانده اول ترخيص و هيچ گاه به موكل اعلام نمي شود كه ادعاي عدم مرغوبيت چه بوده است ، بنابراين حق آن بود كه قبل از مصرف كالا ترتيب پرداخت بهاي آن داده مي شد ليكن دراين خصوص اقدامي صورت نگرفته بنابراين استقرار دين خوانده رديف اول و مسئوليت وي نسبت به بهاي اسناد و مبيع به ميزان كل خواسته با احتساب نرخ يوزانس محرز و مسلم است ب  مسئوليت خوانده رديف دوم در قبال موكل خوانده رديف دوم در قبال موكل خوانده رديف دوم به موجب اعتبار اسنادي متعهد شده است كه بهاي كل كالا را به مبلغ خواسته با دريافت سند حمل و ساير اسناد مذكور در سند اعتبار اسنادي به نحوي كه صورت ظاهر آنها با شرايط اعتبار اسنادي مطابقت داشته باشد به فاصله 180 روز از تاريخ بارنامه 15/4/64 پرداخت نمايد و در سند اعتبار اسنادي  مذكور مقررات آي سي سي 400 حاكم دانسته شده است كه غيرقابل برگشت براي بانك بازكننده اعتبار تعهد قطعي بوجود مي آورد و به موجب قسمت 2 ماده مزبوراگر اعتبار شرايط پرداخت مدت دار را مقرر داشته باشد پرداخت را در تاريخهاي تعيين شده مطابق با شرايط مندرج در اعتبار پرداخت يا وسيله پرداخت را فراهم مي آورد موكل كليه اسناد را از طريق يونيون كامرشيال بانك 000 براي خوانده رديف دوم ارسال نمود و اين اسناد در تاريخ 31/7/85 به وسيله خوانده مزبور دريافت شد و بانك 000 تعهد قطعي داشت كه بهاي اسناد را در سررسيد پرداخت نمايد ليكن بدون عذر قانوني در تاريخ 9/9/85 اعلام مي دارد چون اسناد از طريق توكيو بانك براي ما ارسال نشده پرداخت آن را تاييد نمي كنيم مگر آنكه خوانده رديف اول آنها را قبول نمايد و به موجب بند ت از ماده 16 مقررات متحدالشكل اگر بانك بازكننده اعتبار تصميم به قبول اسناد نگيرد بايد بدون تاخيراعلاميه اي در اين مورد با وسايل مخابراتي يا وسيله سريع ديگري به بانكي كه اسناد را از او دريافت داشته (بانك پرداخت كننده ) يا به ذينفع در صورتي كه اسناد مستقيما از ذينفع واصل شده است بفرستد و در اعلاميه مزبور مغايرتهايي كه به علت آن بانك بازكننده اسناد را قبول ننموده ذكر گردد0
وكيل مزبور پس از ذكر مطالبي در دفاع از دعوي مطروحه تقاضاي صدور حكم بر اساس خواسته كرده است 0 دادگاه دستور داده است وكيل خواهان خواسته را تقويم نمايد سپس باتعيين وقت رسيدگي به روز 18/11/67 و دعوت طرفين و وصول لايحه اي از آقاي (ب ) وكيل بانك 000 به اين مضمون كه مركز تهيه و توزيع مواد غذايي (خريدار) به استناد نامه شماره 1659  25/6/64 مغاير كامل كالاي موضوع معامله را بر اثر گزارش اس جي اس ايران مبني بر فاسد بودن پنجاه درصد كالاي فاسد شده را به واحد ارزي بانك موكل اطلاع مي دهد اسناد اعتباري مذكور به مبلغ 501 و571 و1 دلار در تاريخ 24/7/85 توسط يونايتد كمرشال بانك 000معامله و ارسال مي شود0 واحد ارزي بانك گشايش كننده اعتبار (موكل ) طي تلكس مورخ 9/9/85 به بانك معامله كننده اسناد اطلاع مي دهد در صورتي پرداخت را در سررسيد تاييد مي كند كه خريدار تطبيق كالا با قرارداد بين خود و فروشنده را تاييد نمايد لذا، چون كالا فاسدو مورد قبول خريدار نيست شركت خواهان قبول نمود و به موكل اجازه داد كه پرداخت بهاي مبيع درمقابل پذيرش اسناد از ناحيه خريدار انجام شود و با ظهرنويسي اسناد وسيله بانك موكل به نام شركت تعاوني اتحاديه 000 و تسليم اين اسناد به اتحاديه مزبور و ترخيص كالا وسيله اتحاديه موكل هيچ گونه مسئوليتي نخواهد داشت بخصوص كه اسناد ظهرنويسي شده به موجب بند 3 صفحه دوم تقاضاي گشايش اعتبار(فتوكپي پيوست ) وثيقه وصول جهي بوده است كه موكل تعهد پرداخت آن را به فروشنده كرده است لذا با تسليم اسناد به دستور فروشنده به خريدار اين امتياز از دست موكل خارج گرديد و بدين ترتيب بالصراحه ذينفع اعتبار مسئوليت پرداخت وجوه اعتبار را از موكل سلب و موكل را از مسئوليت مبري نموده است و اين تغيير شرايط به استناد بند (د) ماده 10 مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي نشريه شماره 400 اتاق بازرگاني بين المللي (آي سي 0 جي ) صورت گرفته است بالاخره رد ادعاي خواهان را تقاضا كرده است 0 آقاي (ج ) وكيل دادگستري در تاريخ 15/11/67 (قبل از اولين جلسه دادرسي ) دعواي متقابل به وكالت از شركت تعاوني تهيه توزيع صنف 000 به طرفيت شركت 000 به خواسته مطالبه 315و646و52 ريال خسارت وارده به شعبه 31 دادگاه حقوقي يك 000 تقديم نموده پس از شرح سفارش كالا و كيفيت گشايش اعتبار و ترتيب حمل كالا و عدم انطباق كيفي كالا با پروفرما و فاسد بودن آن در نتيجه بازرسي شركت اس 0جي 0اس و تاييد اداره گمرك 000 مبني بر فاسد بودن كالا و عدم قبول كالا توسط شركت تعاوني تهيه و توزيع و انعقاد قراردادي با نماينده شركت خوانده (شركت 000) كه مقرر شده شركت خواهان به صورت اماني با نظارت نماينده شركت خوانده كالارا با پرداخت كليه هزينه ها ترخيص و تحويل آقاي (د) نماينده شركت خوانده دهد نماينده شركت خوانده كالا را بازسازي نمايد در صورتي كه ارزش كالاي بازسازي شده كمتر از تمامي هزينه هاي پرداختي شركت تعاوني باشد شركت 000 مابه التفاوت به عنوان خسارت وارده بر وي جبران و تامين نمايد0 قرارداد مزبور با اعلام بانك متحده بازرگاني 000 طي تلكس 85/918  25/8/64 مورد تاييد و پذيرش شركت خوانده و بانك مزبور قرار مي گيرد با شرح مطالب ديگري تقاضاي ملاحظه دفاتر موكل و اسناد پيوست آن با جلب نظر كارشناس  تقاضاي صدور حكم بر اساس خواسته نموده است 0
دادگاه هر دو پرونده دعوي اصلي و دعوي متقابل را توام مورد رسيدگي قرار داده در جلسه مورخ 11/2/68 قرار ارجاع امر به كارشناس صادر ]شده [ پس از اجراي قرار كارشناسي و وصول نظريه كارشناسي و ثبت آن به شماره 1020  29/5/68 نظريه دادگاه به وكلاي طرفين ابلاغ مي شود0 پس از ملاحظه پرونده بانك 000 و اعاده آن به مرجع مربوطه پس از دعوت وكلاي طرفين و استماع اظهارات آنان و ملاحظه لوايح واصله از طرف وكلاي اصحاب دعوي و كسب نظر آقاي مشاور دادگاه ختم رسيدگي را اعلام ]كرده [
پس از شرح دعاوي مطروحه و مدافعات خواندگان دعوي اصلي و دعوي متقابل چنين اظهارنظر قضايي كرده است : با توجه به محتويات پرونده و مدارك ابزاري خواهان و نحوه دفاع خواندگان اصلي ونيز ملاحظه مفاد دادخواست تقابل بر دادگاه محرز است جنس خريداري شده (دو هزار تن لپه ) به صورت سي انداف از طريق شركت 000 به مقصد ايران ارسال شده و خوانده رديف دوم به موجب اعتباراسنادي كه فهرست آنها مشخص گرديده و به شرطي كه مدارك مورد لزوم توسط فروشنده (خواهان اصلي ) از مراجع ذيصلاح اخذ و ارائه شده باشد بهاي آن را به خواهان اصلي پرداخت نمايد0 النهايه در اين خصوص به موجب اقدامات بعدي و توافقهاي به عمل آمده نحوه و شكل پرداخت از اعتبار اسنادي به پايه وصولي تبديل گرديده است 0 همچنين بر دادگاه محرز است خواهان اصلي به شرايطي كه بين طرفين مقرر گرديده و نيز در جهت تهيه مدارك مورد لزوم اقدام نموده و به هنگام بارگيري جنس مورد مطالعه در كشور مبدا و با توجه به شرايط بين المللي تجاري سي انداف و با وجود مداركي كه ارائه شده و مورد استفاده خواهان قرار گرفته به هنگام گذر كالا از كشتي تعهدات وي انجام يافته محسوب مي شود ]به [ خصوص كه گواهي موسسه بين المللي اس 0جي 0اس 000 هم در جهت ضدعفوني كالا و يا گواهي مرجع صالح در جهت بهداشتي بودن آن هم اخذ گرديده و لذا از نظر دادگاه و با توجه به مقررات تجاري بين المللي سي انداف هر يك از خواندگان موظف به اجراي تعهدات خود بوده اند ولي از آنجايي كه  متعاقب توافق و قراردادهاي اوليه نهايتا بين نماينده شركت 000 و خوانده رديف يك اصلي در تاريخ 23/7/64 قرارداد و توافقي صورت گرفته كه مفاد اين قرارداد به موجب ماده 10 قانون مدني داراي اعتبار مي باشد و شرايط مقرر در قرارداد اخير كه تاريخ تنظيم آن موخر بر توافقهاي قبلي است بايد رعايت و عمل گردد و درنتيجه شرايط مقرر در قرارداد مذكور نحوه پرداخت وجه كالا را مقيد به اجرا و رعايت موارد جديدي مي نمايد بنابراين دادگاه احراز مي نمايد شرايط پرداخت وجه كالا (ثمن معامله ) توسط بانك 000 از توافق اوليه به شرايط منعكس در توافق و قرارداد موخر تبديل گرديده است يعني ارزش كالاي مورد بازسازي و تحويل شده به خوانده اصلي رديف اول بايد از جانب خوانده اصلي رديف دوم به خواهان اصلي پرداخت گردد و نظر به اينكه با توجه به مدارك موجود خصوص اقرار صريح خوانده رديف اول تحويل كالاي بازسازي شده به مقدار 1515736 كيلو از كل دو هزار تن مورد معامله توسط نماينده شركت 000 به خوانده اصلي محرز است و نظر به اينكه دادگاه از جهت احراز واقعيت و حصول اطمينان به منظور مشخص شدن اين امر كه آيا خواهان اصلي با توجه به پروفورماي تنظيمي بين طرفين و پروفورماي اصلاح شده به تعهدات  خود صحيحا عمل كرده يا خير و همچنين تشخيص اينكه باقيمانده كالا يعني 484264 كيلو ديگر در اختيار چه شخص يا اشخاص و يا كدام يك از طرفين قرارگرفته و نيز جهت تشخيص اينكه مطابق قسمت آخر بند 5 قرارداد مورخ 23/7/64 چه مبلغي از بابت هزينه هاي قانوني و توافق شده با رعايت عرف بين الملل تجارت خارجي به آن مقدار از كسري تعلق مي گيرد جلب نظر كارشناس ضروري تشخيص ]داده شده [ و با انتخاب كارشناس به شرح نظريه كارشناس خواهان استحقاق مطالبه مبلغ 990و190و1 دلار و 85 صدم دلار را دارد و باقيمانده كالا نيز به مصرف خوراك دام رسيده و چون صورت مجلس تنظيمي در اين مورد به امضاي نماينده شركت فروشنده نرسيده اظهارنظر در اين مورد مقدور نيست و چون طبق نظريه كارشناس اسناد مالي ابزاري توسط خوانده رديف اول حكايت دارد كه كلا مبلغ 119176019 ريال هزينه براي تمام كالاي مورد قرارداد پرداخت شده مابه التفاوت هزنيه كالاي تحويل شده را شركت فروشنده تعهد كرده كه پرداخت نمايد با توجه به وزن و قيمت كالاي تحويل نشده مبلغ 28851340 ريال مي گردد و ادعاي خواهان را نسبت به مطالبه 1190990 دلار و 85 درصد دلار كه خوانده رديف دوم متعهد پرداخت آن است وارد تشخيص ]داده [ و دفاع بانك 000 دراين زمينه وارد نيست زيرا بر اساس ماده 10 از مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي شماره آي سي سي 400 اعتبار غيرقابل برگشت براي بانك بازكننده اعتبار در صورتي كه اسنادي كه در اعتبار معين گرديده ارائه شده باشد و موارد شرايط اعتبار رعايت شده باشد و موارد شرايط اعتبار رعايت شده باشد تعهد قطعي به وجود مي آورد و اگر اعتبار شرايط پرداخت مدت دار را مقرر داشته باشد پرداخت را در تاريخ معين شده مطابق با شرايط مندرج در اعتبار پرداخت و يا وسيله پرداخت را فراهم آورد ثانيا صرفنظر ازاينكه فروشنده مدارك كافي در جهت صحت و سلامت و بهداشتي بودن و ضدعفوني كردن كالا را در مبدا ارائه كرده ]است [ چون با توجه به مقررات بين المللي سي انداف به محض تحويل كالا و عبور آن از نرده كشتي در كشور مبدا مسئوليت فروشنده پايان مي يابد و اگر در طول سفر به هر علتي كالا دچار خسارت گردد با وجود مدارك اخذ شده در مبدا مسئوليتي براي فروشنده باقي نمي ماند و ثالثا تغيير نحوه پرداخت از يوزانس به پايه وصولي نمي تواند در اصل قضيه موثر باشد در نتيجه موجب رفع مسئوليت بانك در اجراي تعهد خود كه همانا پرداخت وجه كالاي تحويل شده به فروشنده باشد نمي گردد مضافا اينكه با بررسي پرونده متشكله و مربوطه در بانك 000 بر دادگاه محرز است بانك 000علاوه بر استناد مورد بحث كه ظهرنويسي كرده و تحويل خريدار داده به مقدار كافي سفته هايي از خوانده رديف اول ، تحت عنوان وثيقه اعتبار اعطايي اخذ نموده واز ناحيه بانك دليلي كه اجراي تعهد را ثابت نمايد ارائه نشده بنابراين دادگاه معتقد به محكوميت بانك به پرداخت 1190990 دلار و 85 صدم دلار با مبلغ مندرج در متن خواسته چون دليلي مبني بر اينكه باقيمانده كالا به خريدار تحويل گرديده ارائه نشده دعوي در اين مورد مسموع نيست ]و[ به عدم استماع آن اظهارنظر مي نمايد0 در موضوع دعوي متقابل به خواسته مطالبه مبلغ 52646315 ريال نظربه اينكه شركت 000 وسيله نماينده تام الاختيار خود قرارداد بعدي مورخ 23/7/64 با خواهان دعوي متقابل منعقد نموده كه مفاد آن براي طرفين لازم الاجراست ولو بعدا شركت مزبور نماينده خودرا عزل نموده باشد به موجب بند 5 از قرارداد مذكور شركت 000 متعهد و موظف گرديده هر مقدار كالا كمتر از دو هزار تن بازسازي و تحويل نمايد مابه التفاوت هزينه هاي متعلقه به كسري تحويل را به خريدار بپردازد و بر اساس اقرار صريح خواهان دعوي ، تقابل مقدار 1515736 كيلو از كالاي مورد بحث بازسازي و تحويل گرديد و نسبت به تحويل باقيمانده به ميزان 484264 كيلو از ناحيه شركت 000 دليل موجهي ارائه نشده و خواهان دعوي تقابل منكر تحويل اين مقدار باقيمانده مي باشد لذا با عنايت به نظريه كارشناس وجه و هزينه هاي متعلقه به مقدار تحويل نشده مبلغ 28851340 ريال مي گردد0 دادگاه دعوي مطروحه از ناحيه خواهان تقابل را تاميزان 28851340 ريال وارد تشخيص و چون دليلي از ناحيه شركت 000 براي اثبات پرداخت اين وجه و يا بطلان دعوي ارائه نگرديده دادگاه معتقد به محكوميت شركت 000 به پرداخت مبلغ 28851340 ريال در حق شركت تعاوني اتحاديه صنف 000 مي باشد0 نسبت به مازاد آن كه مطالبه شده دادگاه معتقد به رد آن است 0 در ساير موارد ادعاشده در هر دو دعوي به جهت مغايرت آنها با موازين شرعي معتقد به رد ادعاهاي مطالبه خسارت دادرسي مي باشد0 پس از ابلاغ نظريه و وصول اعتراض از جانب وكيل بانك و آقاي (ج ) پرونده را به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است 0 هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت اوراق پرونده و گزارش عضو مميز مشاوره نموده چنين راي مي دهد:

(اعتراض موجهي كه در اين مرحله مورد توجه واقع شود از طرف وكلاي معترض به عمل نيامده است 0 بالحاظ اوراق و محتويات پرونده و مباني استدلال موجه دادگاه و نظريه كارشناس و اقدامات و رسيدگيهاي انجام شده از طرف دادگاه نظريه دادگاه بلااشكال و صحيح تشخيص و تاييد مي گردد0)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي  1
صلاحيت ، داوري ، خسارات ، امورحسبي ، وقف ، معامله فضولي ، تهاتروغصب
تاليف يدالله بازگير، ازانتشارات ققنوس ، چاپ اول ، سال 1377
99