رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده  : 2512/7164
شماره دادنامه : 253/12
تاريخ رسيدگي : 3/6/72
موضوع رسيدگي : قرارعدم صلاحيت طبق ماده 16 قانون اصلاح پاره اي از قوانين دادگستري 000 صادره از دادگاه حقوقي دو مستقل 000
مرجع رسيدگي :  شعبه 12 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   :  آقايان 000
خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 8/5/71 (الف ) و (ب ) فرزندان موسي به طرفيت (پ )(ت )(ج )(ح )(خ ) فرزندان موسي و (د) فرزند صفر دادخواستي به خواسته افراز و تقسيم به شرح متن دادخواست مقوم به استناد فتوكپي انحصار وارثت شماره /117/2/5/71 و گواهي اداره كشاورزي به شماره 11195/3/71 به دادگاه حقوقي دو مستقل 000 تقديم و توضيح مي دهند كه (پدرمان بنام موسي باداشتن مقداري املاك وخانه ومحوطه فوت كرده وطبق انحصار وارثت شماره 2117/5/71 داراي سه پسر و پنج دختر و يك عيال بوده است و وراث مذكور حاضر به تقسيم نيستند لذا با تقديم اين دادخواست تقاضاي افراز و تقسيم مزرعه برنج و خانه و محوطه واقع 000 را داريم 0 مدارك نسق پيوست است و در صورتي كه قابل افراز و تقسيم نباشد تقاضاي فروش آن را به طور عادي بازايده از محضر محترم دادگاه داريم 0 با وصول دادخواست به دادگاه حقوقي دو مستقل 000 دادگاه ضمن تعيين وقت و دعوت طرفين و ارسال نسخه ثاني دادخواست و ضمائم جهت استحضار خواندگان دادگاه درتاريخ 9/8/71 باحضور خواهانها و سه نفر از جواندگان به اسامي (ج ) و (ح ) و (خ ) تشكيل و به گواهي دفتر دادگاه از اصحاب دعوي لايحه اي واصل نگرديده است 0
دادرسي با توجه به پرونده هاي 2215 و 864 و 208 و چند پرونده كيفري ديگر كه در دادگاه مطرح بوده وقت دادرسي را به 13/11/71 تجديد و طرفين را مجددا دعوت و در تاريخ فوق الذكر دادگاه با حضور خواهانها و دو نفر از خواندگان به نامهاي (ج ) و (ح ) و بدون حضور ساير خواندگان تشكيل و به گواهي دفتر از اصحاب دعوي لايحه اي نرسيده است 0 خواهانها اظهار نموده اند كه ما ارث پدر مي خواهيم يعني تقاضاي تقسيم و افراز ماترك مورث خود را داريم و تمامي زمين نسق است و نسق به نام مرحوم مورث ما مي باشد و تقاضاي تقسيم مال و زمينهاي نسقي را داريم 0 ارث عبارت از زمين كشاورزي و غيره مي باشد0 خواندگان جوابا اظهار نموده اند كه تمامي زمينهاي ما نسقي است و كشاورزي مي باشد و عرايض ديگري نداريم و از استماع تصميم دادگاه اسقاط حق حضور مي نماييم 0
سپس دادگاه به بررسي اوراق و محتويات پرونده ختم رسيدگي را اعلام و به شرح زير مبادرت به صدور قرار مي نمايد: (قراردادگاه ) دعوي خواهان به طرفيت خواندگان عبارت از افراز و تقسيم املاك و خانه و محوطه نسقي مي باشد، اينك نظر به اينكه وفق اظهارات خواهانهامايملك مورث نامبردگان داراي نسق زراعي است واز آنجايي زمينهاي نسقي زراعي قابل تقسيم و افراز و اصولا تصميم در خصوص چنين زمينهايي با اداره كشاورزي (اصلاحات ارضي سابق )است لذا به صلاحيت اداره كشاورزي قرار عدم صلاحيت صادر و اعلام مي گردد مقرر است پرونده در اجراي ماده 16 قانوان اصلاح پاره اي از قوانين دادگستري به ديوان عالي كشور ارسال شود و نهايتا پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارسال مي شود0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي 000 عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد: (بسمه تعالي 0 به قرار عدم صلاحيت شماره 298 12/11/71 دادگاه حقوقي دو مستقل 000 اشكال وارد است زيرا دعوي خواهانها افراز و تقسيم مزرعه برنج و خانه و محوطه موروثي پدري آنها كه نسق زراعتي است مي باشد كه علي الاصول رسيدگي به آن درصورتي كه جريان ثبتي آنها خاتمخ يافته باشد (اعم از اينكه در دفتر املاك ثبت شده يا نشده باشد) در صلاحيت واحد ثبتي محل است مگر آنكه بين ورثه محجور يا غايب مفقودالاثر باشد كه در اين صورت طبق ماده 313 قانون امور حسبي و راي وحدت رويه رديف 59/529/1/60 هيئت عمومي ديوان عالي كشور درصلاحيت دادگاه خواهد بود و همچنين در صورتي كه جريان ثبتي ملاك مورد تقاضاي افراز يا تقسيم خاتمه نيافته باشد رسيدگي با دادگاه مي باشد و در مانحن فيه هر چند اعلام گرديده كه مورد تقاضاي افراز و تقسيم نسق زراعتي است لكن اين امر موجب نمي گردد كه رسيدگي به دعوي مطروحه در صلاحيت اداره كشاورزي باشد التهابه مرجع صالح كه حسب مورد اداره ثبت يا دادگاه است از حيث رعايت قوانين و مقررات اصلاحات ارضي مراتب را از اداره كشاورزي محل استعلام خواهد نمود فلذا بنابه جهات مذكور چون قرارعدم صلاحيت فوق الاشعار صحيحاصادر نشده نقض مي شود و پرونده جهت اقدام مقتضي به دادگاه صادر كننده قرار منقوض ارسال مي گردد0)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي  1 صلاحيت ، داوري ، خسارات ، امورحسبي ، وقف ، معامله فضولي ، تهاتروغصب تاليف يدالله بازگير، ازانتشارات ققنوس ، چاپ اول ، سال 1377
98