رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 5161-22/11/40

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
اعتراضات دادستان استان دهم برحكم فرجامخواسته واردبنظرمي رسدچه بنابرمحتويات پرونده متهم بعدازتوافق بامالك درتخليه ملك ،سرقفلي يك باب مغازه مورداجاره وحق استفاده ازاسباب ولوازم موجوددرآن را بابت طلب شاكي به مشاراليه واگذاروبدين وسيله شاكي رابه اعتبارموهوم مغروركرده است ،چون درصورتي كه بين مالك ومتهم نسبت به حق استفاده از سرقفلي درجريان دادرسي وتخليه وتحويل ملك موافقتي نشده باشدعمل متهم با توجه به اقراروي به وصول وجه ازشاكي واجدجنبه كيفري وعنواناكلاهبرداري محسوب است حكم دادگاه استان ازحيث جرم ندانستن عمل مخدوش مي باشد عليهذا...

* سابقه *
مغروركردن به اعتبارات موهوم

شخصي متهم شده است كه مغازه اي راكه درتصرفش بوده بااخذهشتادهزار ريال سرقفلي به شاكي واگذارولي ازتحويل مغازه خودداري بعلاوه مرتكب ايراد ضرب به اوشده است .بازپرس اصفهان پس ازرسيدگي به شكايت شاكي قرار بزهكاري متهم رادرقسمت كلاهبرداري وايرادضرب صادروداديارشهرستان مزبوربه استنادمواد238و173قانون مجازات عمومي بارعايت ماده 2الحاقي به قانون آئين دادرسي كيفري درخواست تعيين كيفراوراازدادگاه جنحه اصفهان نموده است .
دادگاه جنحه متهم راازبزه ايرادضرب بعلت فقددليل تبرئه كرده و نسبت به اتهام ديگراو(كلاهبرداري )بزه انتسابي رامحرزدانسته وطبق ماده 238قانون مجازات عمومي وي رابه هشت ماه حبس تاديبي محكوم مي كند.
متهم درخواست رسيدگي پژوهشي كرده شعبه اول دادگاه استان دهم به اين شرح :باتوجه به محتويات پرونده وتوضيحات مالكه دكان درجلسه اخيراين دادگاه دليلي بركلاهبرداري موجودنيست زيرابفرض اينكه سرقفلي موردنظر شاكي بابت طلب قبلي اوواگذاروحساب شده باشدوسپس آن مغازه رامالكه ويا ايادي اوتصرف كرده وشاكي موفق به استفاده ازآن نشده باشداين امررا نمي توان كلاهبرداري ومشمول ماده 238قانون مجازات عمومي تلقي نمودوموضوع به كيفيت مطروحه مدني بنظرمي رسدوعنوان كيفري نداردزيراقدرمسلم اين است كه متهم باتشبث به وسائل متقلبانه وجهي بدست نياورده بلكه طلبي راكه شاكي قبلاازاوداشته طبق اظهارخودبابت سرقفلي حساب نموده كه به لحاظ اينكه مريض شده ومالكه مغازه راتحت تصرف خوددرآورده نتوانسته ازآن استفاده نمايد،دادنامه پژوهشخواسته رامخدوش دانسته وبافسخ آن پژوهشخواه راتبرئه مي نمايد.
دادسراي استان درخواست رسيدگي فرجامي نموده وشعبه 11ديوان عالي كشورحكم فرجامخواسته رانقض ورسيدگي رابه شعبه ديگردادگاه استان دهم ارجاع نموده است .
شعبه 2دادگاه استان دهم به موضوع رسيدگي وبه استدلال زير:ازتوجه به اظهارات دونفرگواهان معرفي شده ازناحيه شاكي واوراق سفته وواخواستهاي پيوست وسايرمحتويات پرونده استفاده مي شودكه متهم درقبال بدهي كه از سابق به شاكي داشته سرقفلي مغازه متصرفي خودرابه اوواگذاروسپس دراثر طرح دعوي حقوقي ازناحيه مالكه وفشارمشاراليهامغازه رابه صاحبش تحويل داده است بااين وصف نمي توان عمل اوراجرم شناخت زيراهنگام تنظيم نوشته مستندشكايت شاكي ،پولي ازاونگرفته تاگفته شودتشبث به وسايل متقلبانه جسته وبامغرورنمودن طرف پولي به چنگ ويااسنادي بدست آورده است ونوشته مربوط به واگذاري سرقفلي هم موجب التزام شاكي نيست وتاثيري درطلب او ندارد،دادنامه دادگاه جنحه اصفهان راگسيخته وبه لحاظ عدم تحقق بزه متهم راتبرئه كرده است .
دادستان استان دهم ازبرائت وي فرجامخواسته است .موضوع درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده وبه اكثريت بشرح ذيل راي به نقض دادنامه مورداستدعاي فرجام داده اند:

مجموعه رويه قضائي كيهان جلداول             جزائي         سال 1342
ازصفحه 278 تاصفحه 280

25