رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 195366/9/1345

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
اعتراضات دادسراي استان تكرارمطالب وعناوين گذشته است كه دادگاه جنائي باتوجه به آن مراتب موضوع راموردرسيدگي قراردادومعذالك آن دلائل وشواهدراكافي برثبوت تقصيروعلم متهم به مجعوليت سندابرازشده ندانسته وحكم برائت اوراصادركرده است بامراجعه به پرونده كارچون از حيث رعايت اصول دادرسي وسايرجهات اشكالي كه نقض حكم فرجامخواسته را ايجاب نمايدبنظرنمي رسدحكم مزبوربه اكثريت آراءابرام مي شود.

* سابقه *
استفاده ازسندمجعول

سيدحبيب فرزندسيدجليل سي ساله داراي دوفقره پيشينه محكوميت موثر به اتهام شروع به استفاده ازسندمجعول درسال 1341موردتعقيب دادسراي شهرستان شيرازواقع مي شود.
بطوري كه كيفرخواست شماره 2872-5/12/43دادسراي مزبورحاكي است نامبرده باآنكه داراي پيشينه كيفري موثروده برگ  گواهي نامه عدم پيشينه كيفري وسيله مرحوم كريمي وكيل دادگستري براي خودتهيه وشروع به استفاده از آن جهت استخدام خودبه كارگزيني وزارت كشاورزي ارائه مي دهدوبه استناد ماده 105قانون مجازات عمومي ناظربه ماده 20همان قانون وشق 2ماده 25قانون مزبورازدادگاه جنائي استان هفتم تقاضاي تعيين مجازات مي نمايد.
دادگاه جنائي باتعيين وكيل واخطارده روزه وتشكيل جلسه مقدماتي و ملاحظه گزارش عضومحقق وتشكيل جلسه علني باحضورمتهم ووكيل اورسيدگي بعمل آورده وبااستماع توضيحات مشاراليه وبيانات نماينده دادسراومدافعات وكيل وشنيدن آخرين دفاع واعلام پايان دادرسي چنين راي ميدهند:
خلاصه مدافعات متهم انكارارتكاب جرم انتسابي بوده ومدعي است كه براي اخذگواهي نامه مزبوربه مرحوم بزرگ كريمي وكيل دادگستري مراجعه نموده ومشاراليه گواهي عدم سوءپيشينه رابه همين وضع تسليم وي كرده كه بدون توجه به خراش وتراش موجوده درآن عينابه اداره كل كارگزيني وزارت كشاورزي تسليم نمودوبعبارت اخري نه اطلاعي ازجعل سندمزبورداشته ونه به قصداستفاده ازسندمجعول اقدام به تسليم آن به وزارت كشاورزي نموده است و ملخص دفاع وكيل وي نيزادعاي بيگناهي موكل بوده ومشاراليه راازاتهام جعل ويااستفاده ازسندمجعول مبري دانسته واستدعاي برائت وي رانموده است كه مدافعات مزبوردرنظرهيئت دادگاه واردبوده وموجه بنظرمي رسدزيرااولا به حكايت پرونده كاروطبق نظركارشناسان خط وامضاءكه پس ازملاحظه گواهي نامه موردجعل وپس ازاستكتاب ازمتهم صادرشده است عمل جعل به وسيله شخص متهم انجام نشده كه به همين دليل هم دادسراشهرستان شيرازنامبرده راازجهت اين اتهام موردتعقيب قرارنداده وثانياصرف نظرازانكارمتهم درتمام مراحل ومحضردادگاه درپرونده كاردلائل وقرائني كه موجب حصول علم ويقين براينكه متهم باعلم به جعليت سندمزبورآنرامورداستفاده قرارداده باشد موجودنيست به ويژه كه طبق استشهادي كه ازطرف وكيل متهم تقديم گرديده محرزاست كه مرحوم بزرگ كريمي وكيل دادگستري اقدام به اخذگواهي نامه مزبوروتسليم آن به متهم نموده وبنابراين دادگاه ازجهت فقددلائل مثبته حكم برائت متهم راصادرواعلام مي نمايد.
ازاين حكم دادستان استان فرجامخواه مي شودوچنين مي نويسد:(ازاين حكم فرجامخواه است چه متهم كه بهترازهركس به وضع خودواقف ومي دانسته كه كه سابقه محكوميت كيفري داردبنابراين عالم به مجعول ومخدوش بودن ورقه عدم سوءپيشينه بوده وازاين ورقه باعلم به جعل درمقام استفاده برآمده است واين اندازه عمل فاقدجنبه جزائي نبوده صدورحكم برائت خلاف شواهدكار مي باشد).
شعبه 8 ديوان كشوربموجب حكم شماره 1744-8/6/44چنين راي ميدهد: اعتراضات دادسراي استان وفرجامخواهي ماهوي دادستان كل بشرح زير: "نظربه اينكه متهم مستحضربوده كه سوابق محكوميت موثركيفري داردو بالنتيجه آگاه بوده كه برگ عدم سوءپيشينه صادره مخدوش ومجعول است بنا عليهذاتقاضاي رسيدگي ماهوي نقض حكم 14/2/44شعبه اول دادگاه جنائي استان فارس موردردرخواست است "باتوجه به جريان پرونده موجه بنطرمي رسدبا نقض حكم مميزعنه رسيدگي مجددبه شعبه ديگردادگاه جنائي استان شيرازارجاع مي شود.
شعبه ديگردادگاه جنائي باانجام تشريفات لازمه دفتري به موضوع رسيدگي كرده وچنين راي ميدهد:
اتهام سيدحبيب بشرح كيفرخواست شماره 2872-5/12/43دادسراي شهرستان شيرازاين است كه مرتكب شروع به استفاده ازسندمجعول گرديده بدين توضيح كه گواهينامه عدم سوءسابقه شماره 5247-25/12/38صادرازدادسراي شهرستان شيرازراكه ازلحاظ اسم وتاريخ تولدمخدوش بوده باتسليم آن به اداره كشاورزي جهت استخدام مرتكب به جرم انتسابي مزبورگرديده متهم در مراحل بازجوئي ومحضردادگاه منكراطلاع ازمخدوش بودن گواهينامه مزبور گرديده واظهارداشته است كه بامراجعه به مرحوم بزرگ   كريمي وكيل دادگستري گواهي نامه عدم سوءسابقه مزبورازوي اخذوچون درآن تاريخ (25/12/38)هنوزحكم ديوان عالي كشورمبني برابرام حكم محكوميت وي به او ابلاغ نشده بوده واطلاعي هم ازحكم مزبورنداشته لذاهيچگونه توهمي برنادرست بودن ورقه مزبوربراي اوقابل تصورنبوده است وبنظرهيئت دادگاه گذشته از اينكه حكم ديوان عالي كشوردرتاريخي مقدم برتاريخ گواهينامه عدم سوءسابقه ياتاريخي مقاران باتاريخ گواهي نامه مزبوربه اوابلاغ واجراءنشده بوده تا بالنتيجه متهم مزبوررامطلع ازسابقه محكوميت قطعي خودفرض كنيم ،نظربه اينكه درپرونده كارهيچگونه دليلي موجودنيست كه متهم مزبورباعلم واطلاع به مخدوبودن ورقه مزبوره كه ظاهرآنهم درنظراول حكايتي ازمخدوش بودن آن نمي كندآنرامورداستفاده قرارداده باشدوبموجب استشهاديه پيوست نيز عده اي شهادت داده اندكه مرحوم بزرگ كريمي گواهي نامه مزبورراباكيفيت مذكوربه متهم مزبورتسليم كرده است واساساداشتن سابقه محكوميت هم دليل عدم واطلاع ازمخدوش ومجعول بودن ورقه موردبحث نمي باشدبنابه مراتب ازنظرفقددلائل كافيه حكم برائت سيدحبيب متهم راصادرمي نمايد.
ازحكم مزبوردادسراي استان فرجامخواه مي شودوخلاصه چنين مي نويسد:با توجه به محتويات پرونده وراي شماره 1744شعبه 8 ديوان كشورمستنبط راي دادگاه مخالف بادلائل وشواهدموجوددرپرونده است عليهذامستندابه ماده 463ازقانون آئين دادرسي كيفري استدعاي طرح قضيه درهيئت عمومي ديوان عالي كشورازجهت اصراري بودن راي دارد"كه جناب آقاي دادستان كل باتقاضاي دادسراي استان موافقت دارد.وكيل متهم درپاسخ فرجامخواهي دادسرالايحه اي تقديم داشته كه درهيئت خوانده مي شودورسيدگي به شعبه هشتم ديوان عالي كشور ارجاع مي گردد.چون موردباماده 463قانون آئين دادرسي كيفري انطباق دارد رسيدگي درصلاحيت هيئت عمومي ديوان عالي كشورتشخيص شده است .
پس ازطرح وقرائت گزارش پرونده ومطالعه اوراق لازم وباكسب عقيده جناب آقاي دادستان كل مبني برنقض راي فرجامخواسته به اين شرح :"به جهات ذيل حكم برائت متهم مخدوش مي باشد:
1- گواهي نامه سوءسابقه شماره 5247-25/12/38متعلق به برادرمتهم موسوم به علي اكبربوده كه به قصدتقلب باتراشيدن وقلم بردن درآن اسم سيدعلي اكبرتبديل به سيدحبيب شده وشماره شناسنامه وسال تولدنيزباتراشيدن و قلم بردن تبديل به 548 و1313شده است .
2- هويدابودن تراشيدگي دراولين نظربربرگ مزبور.
3-اطلاع متهم ازوضع خودكه داراي سابقه محكوميت كيفري است واين امر مويداين است كه بااطلاع ازمجعول بودن گواهي نامه آن رامورداستفاده قرار داده است .
4- متهم به موجب راي قطعي شماره 5504 درتاريخ 22/10/38محكوميت قطعي جزائي پيداكرده است وبراي اينكه شغلي پيدانمايدمجبوربوده گواهي - نامه عدم سوءسابقه دردست داشته باشدوبهمين جهت مبادرت به تهيه گواهي - نامه مجعول مي نمايدتااينكه درتاريخ 25/12/38موفق به اخذآن مي شودودرسال 41طبق نامه اداره كارگزيني وزارت كشاورزي ازگواهي نامه مجعول فوق استفاده كرده است .
5- وكيل متهم درلايحه 20/12/43اشعارداشته متهم رونوشت شناسنامه برادرخودرابه كريمي براي تهيه گواهي نامه عدم سوءسابقه داده واين امرسوء- نيت اوواطلاع اوراازمخدوش بودن گواهي نيزمحرزمي دارد.
6- متهم درمراحل بازجوئي به شهادت براي اثبات اينكه گواهي نامه ازجانب مرحوم كريمي به اوداده شده استنادنكرده ولي بعدادردادگاه وكيل متهم استشهاديه تقديم داشته كه باتوجه به مراتب مذكورومفادشهادت شهود ساختگي بودن آن محرزاست وبعلاوه ازشهودطبق مقررات استماع شهادت نشده است .
7- سايردلائل مندرج دركيفرخواست ودرراي ديوان عالي كشورمويد مخدوشيت حكم برائت دادگاه تالي مي باشددادستان كل دكترعبدالحسين علي آبادي "مشاوره نموده وبه اكثريت آراءبشرح زيرراي مي دهند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان       سال 1345چاپ 1346      ازصفحه 17تا22
مجموعه رويه قضائي آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشور

16