رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره 127-12/8/48

راي اصراري هيئت عمومي ديوانعالي كشور
"قسمتي ازاعتراضات فرجامي متهم فرجامخواه نسبت به حكم فرجام خواسته وارداست وچون دادگاه بدون توجه بنظريه كاردان فني به اين شرح (.... درموردفوت كمك راننده بي احتياطي وي بعلت پريدن بيرون ازوسيله نقيله درحال حركت بوده است )واينكه درنظريه مزبورعلت فوت منتسب به عمل راننده كه درنتيجه بي احتياطي يابي مبالاتي ياعدم رعايت نظامات دولتي حادث شده باشدنشده مبادرت به صدورحكم كرده وحكم موردفرجام ازاين جهت مخدوش ومخالف قانون است لذاطبق ماده 456قانون آئين دادرسي كيفري نقض و رسيدگي مجددبه شعبه ديگري كه طبق ماده 8قانون محاكم جنائي تشكيل خواهدشد ارجاع مي شود".

* سابقه *

راي اصراري شماره 127-12/8/48هيئت عمومي

فرجام خواه :(ع )
فرجامخوانده :دادسراي استان كردستان
فرجامخواسته :دادنامه صادرازدادگاه جنائي كردستان
گردش كار:(ع )38ساله به اتهام قتل غيرعمدي براثربي احتياطي تحت تعقيب كيفري دادسراي سنندج قرارگرفته وبرطبق ماده دوم قانون تشديد مجازات رانندگان ناظربه ماده يك آن قانون درخواست رسيدگي وصدورحكم به مجازات اوازدادگاه جنائي كردستان شده دادگاه مذكورپس ازرسيدگي بموجب حكم شماره 92-19/9/46چنين راي داده است .
"ازمجموع محتويات پرونده چنين مستفادمي شودكه متهم باماشين تريلي وزارت راه ازطريق كرمانشاه سنندج درحركت بوده پس ازسرازيرشدن ازگردنه مرواريدراننده بعلت حركت بادنده يك ناگزيرجهت كم كردن سرعت ازپدال ترمزاستفاده نموده وبعلت تكراراين كارتترمزهاي چرخهاداغ كرده و نمي تواندعمل خودراانجام دهدوماشين درسرازيري دوربرداشته وراننده متوحش مي گرددوپس ازاستفاده ازكمك توانسته دنده راعوض نموده پس از عبورازجلوقهوه خانه جاده پيچ پيداكرده وتابلونيزوجودداشته راننده پس ازگردش به سمت راست باهمان سرعت چون فاقدترمزدستي بوده جهت متوقف ساختن وسيله نقليه آن رابه سمت تپه موجودهدايت مي كندكه براثراين عمل و واژگون شدن ماشين غفارشاگردراننده فوت مي نمايدوپس ازچندقدم ماشين متوقف   مي گرددگزارش ژاندارمري وصورت مجلس تنظيمي ازطرف مامورين مربوطه وصورت مجلس معاينه ازجسدومحل واقعه وبخصوص اظهارنظرمشروح كاردان فني ونحوه اظهارات ومدافعات خودمتهم كلادلالت داردبراينكه راننده بي احتياطي كرده براثرهدايت به خارج ازجاده موجب اين تصادف مي گرددوازمجموع دلائل فوق وموقعيت محل وبرگ معاينه ازجسدمتوفي رابطه سببيت بين عمل راننده ومرگ متوفي موجودبوده ودراثرعمل نامبرده وضعيتي پيش آمده كه موجب فوت غفارشاگردراننده فراهم مي گرددكمااينكه بي احتياطي موردتصديق وگواهي كاردان فني نيزواقع شده وامادرموردگواهي نامه رانندگي چون كاردان فني پس ازملاحظه آن شماره ومشخصات آن رادربرگهاي تقديمي منعكس ساخته است نمي توان ازاين حيث اشكالي متوجه راننده دانست وازلحاظ نقص فني نيزباتوجه به اظهارنظركاردان فني ايرادي بنظرنمي رسد مدافعات متهم ووكيل مدافعش به اينكه شاگردراننده خودرابه خارج ازماشين پرتاب وفوت وي دراثرعمل خودوي بوده قابل توجه ومستندبه دليل ومدركي نمي باشدواظهارنظركاردان فني راكه خودناظروشاهدقضيه نبوده نمي توان در اين موردقبول كردودفاع قابل ملاحظه ديگري بعمل نيامده باتوجه به محتويات پرونده اتهام متهم باماده يك ازقانون تشديدمجازات رانندگان مصوب سال 28قابل انطباق است "وازنظرجزاي وگذشت اولياي دم وعدم احرازپيشينه محكوميت كيفري وي رامستحق تخفيف دركيفردانسته به استنادماده فوق الاشعارورعايت ماده 45قانون مجازات عمومي اورابه سه ماه حبس تاديبي بااحتساب ايام بازداشت گذشته وتاديه مبلغ پنج هزارريال غرامت نقدي محكوم نموده كه متهم فرجامخواهي كرده وشعبه نهم ديوان كشورچنين راي داده است (باتوجه به اينكه طبق نظردادگاه مستندابه نظريه كاردان فني ماشين موردبحث قبلاداراي عيب ونقص فني نبوده است وعيب فني حاصله درحين حركت درسراشيبي جاده بوجودآمده وشرط احتياط اين بوده كه راننده به هرطريقي كه ممكن باشدبراي جلوگيري ازوقوع خطرات احتمالي وسيله نقليه رامتوقف سازداقدام به چنين امري ازناحيه راننده بي احتياطي موجب مسئوليت وي نخواهدبودوباتوجه به قصدراننده كه جهت چاره جوئي ونجات ازخطراتومبيل رابطرف بلندي رانده است درچنين موردبنظرنمي رسدكه مرتكب بي احتياطي شده باشدبنابراين راي دادگاه كه به جهت احرازبي احتياطي ازطرف راننده نامبرده رامسئول دروقوع حادثه دنسته مخدوش بوده وبرطبق ماده 430قانون آئين دادرسي كيفري شكسته ورسيدگي به شعبه ديگرجنائي ارجاع مي گردد)كه پس ازطرح درشعبه ديگردادگاه جنائي ورسيدگي باحضورمتهم ووكيل مدافع وداديار استان بموجب حكم فرجامخواسته چنين راي داده است :
(باتوجه به اظهارنظرصريح كاردان فني كه علت اصلي خارج شدن وسيله را ازجاده بي احتياطي راننده بعلت حركت بادنده سبك درسرازيري دانسته لذا باتوجه بوجودرابطه سببيت بين عمب متهم درموردرانندگي ماشين بادنده سبك درسرازيري بامرگ كمك راننده كه دراثروحشت ازواژگون شدن ماشين خود رابه خارج پرتاب كرده بزهكاري متهم به ارتكاب قتل غيرعمدي ناشي از بي احتياطي درانندگي محرزاست وعملش باماده يك قانون تشديدمجازات رانندگان مصوب سال 28انطباق دارد)ولكن باتوجه به گذشت شكات خصوصي و نداشتن پيشينه محكوميت كيفري بارعايت ماده 45قانون مجازات عمومي اورا به شصت ويك روزحبس تاديبي وپرداخت پنج هزارريال غرامت نقدي محكوم كرده كه متهم هنگام اعلام راي فرجامخواسته وبموجب لايحه كه عيناخوانده شد بااستنادبه احكام متعددديوان كشوررابطه اي بين واژگون شدن اتومبيل ومرگ شاگردش موجودندانسته تقاضاي نقض حكم راكرده است .
پرونده درتاريخ 17/2/47درشعبه 9مطرح شدچون متهم فرجامخواه ازهمان جهات اوليه فرجامخواهي كرده موضوع اصراري تشخيص ومقررمي شودپرونده به هيئت عمومي ديوان عالي كشورارسال شود.
به تاريخ روزيك شنبه دوازدهم آبان ماه يكهزاروسيصدوچهل وهفت هيئت عمومي ديوان عالي كشوربه رياست جناب آقاي سيدمحمدصدركفيل ديوان عالي كشوروباحضورجناب آقاي عبدالحسين علي آبادي دادستان كل كشورو جنابان آقايان روساومستشاران شعب ديوان مزبورتشكيل گرديدپس ازطرح و قرائت گزارش پرونده واوراق لازم وكسب نظريه جناب آقاي عبدالحسين علي آبادي دادستان كل بشرح زير:
"طبق نظريه كاردان فني متهم بااستفاده ازدنده سبك تريلي رادر سرازيري گردنه مرواريه هدايت مي نموده وبراي كم كردن سرعت ازپدال ترمز بطورغيرمتعارف استفاده كرده كه اين استفاده مكررازترمزموجب داغ شدن ترمزهاي چرخ گرديده ونتوانسته اندعمل خودراانجام دهندكه بالنتيجه تريلي دوربرداشته ودرنزديك قهوه خانه لاين كه جاده پيچ وتابلوهم داشته متهم با همان سرعت تريلي راهدايت كرده وچون بالاخره براي متوقف كردن وسيله خود ازسربالائي كنارپيچ قهوه خانه استفاده وتريلي رابه آن طرف رانده وغفار داهي كمك راننده كه حسباظهارمتهم ازبدوايجاداين صحنه دچارالتهاب و ترس شديدبوده باي نجات ازمرگ خودرابه بيرون پرتاب نموده وآنادرگذشته است .
استفاده متهم بطورمكررازترمزكه موجب ايجاداين صحنه شده دليل عدم مهارت وبي احتياطي اوست اين صحنه كه متهم درايجادآن مدخليت تامه داشته وموجب مرگ غفارداهي شده بنابراين رابطه سببيت بين مرگ غفاروعمل متهم محرزاست بعلاوه ترمزدستي تريلي طبق نظركاردان فني باسيم به هم متصل بوده كه درزمينه وجوداين نقص كارشناس مسئوليت رامتوجه تعميرگاه مجاز دانسته نقص ترمزدستي نقص ميكانيكي وسيله موتوري است ومتهم كه راننده اين تريلي بوده باوجودنقص ميكانيكي آن رابكارانداخته است .
بااين كيفيت اتهام متهم جنائي وباماده 2قانون تشديدمجازات رانندگان منطبق ميباشدضمنامتذكرمي شودكه عدم فرجامخواهي دادسراي استان ازاين لحاظ موجب نخواهدشدكه ديوان عالي كشورازنقض چنين حكمي خودداري نمايندزيراعدم فرجامخواهي دادسراي استان درصورتي مانع رسيدگي ديوان عالي كشورمي شودكه متهم ازآن فرجام نخواهدولي دراين پرونده متهم فرجام خواسته وبه تبع اودادسراي ديوان عالي كشوربايدطبق مقررات اظهارنظر نمايدومعقول نيست دادسراي مزبورراكه نظارت عاليه نسبت به اجراي قوانين جزائي داردتابع دادسراي استان دانست مخصوصاوقتيكه تطبيق اتهام برخلاف قانون باشدچون دادسراي ديوان عالي ازلحاظ حفظ قانون مجازاست پرونده هاي مختومه رادرديوان عالي كشورمطرح نمايدبه طريق اولي نسبت به پرونده هاي مختومه كه مطرح مي شودمكلف است ايرادات قانوني خودرادرشعب يادرهيئت عمومي ابرازنمايدتاديوان مزبوراگرآن رامعيب ديدطبق مقررات اقدام نمايد.
مضافابه اينكه باتوجه به نظريه پزشك سرمقتول دراثرفشارجسم سنگيني بصورت كتاب درآمده واين مي رساندكه مرگ دراثراصابت سرمقتول به زمين در اثرپرت كردن خودنبوده بلكه دراثربي احتياطي متهم وواژگون شدن تريلي سر مقتول درزيرتريلي مانده وله شده است .
بنابه مراتب بالاعمل ارتكابي متهم جنبه جنائي داشته وانطباق آن با ماده اول قانون تشديدمجازات رانندگان صحيح نبوده وبه همين جهت تقاضاي نقض حكم رامي نمايم .
دادستان كل كشور-عبدالحسين علي آبادي
پس ازمشاوره بشرح زيربيان عقيده مي نمايند.

مرجع :
موازين قضائي ،ازانتشارات حسينيه ارشاد(جلد 1) صفحه 155تا160
2