رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره 110-6/9/47
راي اصراري هيئت عمومي ديوانعالي كشور
(برحكم فرجامخواسته اشكال موثروارداست همانطوركه دادسراي استان گيلان درلايحه فرجامي معترض ومورداعتراض متهمين (محكوم عليهم )نيزواقع شده اقدام متهمين درتغييرشكل ماده افيوني وتبديل شيره به لول ترياك از مصاديق ماده 5قانون منع كشت خشخاش مصوب سال 1338نيست زيراتهيه مواد مخدره چنانكه ازمنظورقانوگذاروتلفيق موادقانون منع كشت خشخاش مستنبط است ناظربه برداشت وجمع آوري محصول كشت خشخاش وبدست آوردن ماده افيوني است كه ازتيغ زدن گردخشخاش وطرق مختلفه بدست مي آيدوچون مستفاد ازمندرجات پرونده وصورت مجلس كشف موادمخدره ومشاهده مامورين كشت ترياك عمل متهمين بهرحال ازموارداخفاءموادافيوني محسوب وحكم دادگاه درتطبيق بزه باماده 5قانون منع كشت خشخاش مخدوش مي باشدلذاحكم فرجام خواسته باتوجه به حق مكتسب متهمين ازباب رعايت ماده 31قانون مجازات عمومي واجراءجكيفراشدبه اتفاق آراءنقض ورسيدگي طبق ماده 8قانون تشكيل محاكم جنائي به دادگاه جنائي گيلان ارجاع مي شود.)

* سابقه *
راي اصراري شماره 110-6/9/47هيئت عمومي

كلاسه 1/5258
فرجام خواهان :(الف )و(س )و(ع )ودادستان استان گيلان .
فرجامخواندگان :دادستان استان گيلان وسه نفرمتهم فوق .
فرجامخواسته :دادنامه مورخ 27/1/43دادگاه جنائي استان گيلان .
گردش كار:1-(الف )متولد1307 2-(س )متولد1311 3-(ع )31ساله حسب صورت مجلس مورخ 14/2/41به اتهام شركت دراخفاءونگاهداري ترياك وشركت درتهيه وساختن موادافيوني تحت تعقيب دادسراي لاهيجان واقع وبه استنادمواد5و7قانون منع كشت خشخاش ورعايت ماده 31قانون مجازات عمومي تقاضاي مجازات آنان بعمل آمده ودادگاه جنائي استان گيلان پس ازجري تشريفات قانوني وتشكيل جلسه مقدماتي درتاريخ 21/5/41باانجام دادرسي به استنادصورت مجلس تنظيمي وموداي گواهي تنظيم كنندگان صورت مجلس وكشف دوهزارودويست گرم ترياك لول شده ودوهزارونهصدوسي گرم ترياك مطبوخ ازمنزل (الف )وحضور(س )و(ع )درمنزل مزبوروكشف 3عدد تراش آهني مخصوص ترياك وسنگهاي يك كيلوئي وپانصدگرمي وچهارصدگرمي و ترازوي كوچك يك كيلوئي وروغن جهت مخلوط كردن باترياك حسب دادنامه مورخ 27/8/41درموردنگاهداري 2200گرم ترياك  لول به استنادشق 3ماده 9 آئين نامه منع كشت خشخاش ودرقسمت تهيه موادافيوني به استنادماده 5 قانون منع كشت خشخاش بارعايت ماده 27قانون مجازات عمومي هريك ازسه نفرمتهم مزبورراجهت نگاهداري 2200گرم ترياك به چهارماه حبس تاديبي و تاديه يكصدوده هزارريال بابت غرامت به ماخذهرگرمي 50ريال متضامناواز حبث تهيه موادافيوني بارعايت ماده 44قانون مجازات عمومي هريك ازآنان رابه دوسال جبس مجردوپرداخت يك ميليون چهارصدوشصت وپنجهزارريال غرامت بابت 2930گرم ترياك مطبوخ به ماخذهرگرمي 500ريال متضامناباقيد اجراي كيفراشدمحكوم نموده ومتذكرشده جريمه مقررطبق تبصره 1الحاقي بماده 17قانون منع كشت خشخاش متضامناازكليه متهمين بايدوصول شوددراثرفرجام خواهي متهمين ورسيدگي شعبه 11ديوان عالي كشوربدين استدلال :
(برحكم فرجامخواسته اشكالاتي بشرح زيروارداست :
دادگاه جنائي درموردموادمكشوفه افيوني ازحبث تطبيق جرم باقانون و تعيين كيفردرباره متهمين قائل به تفكيك شده درصورتي كه باتوجه به تاريخ و نحوه كشف موادافيوني ومشاهدات مامورين مبارزه باموادمخدره عمل متهمين من حيث المجموع اخفاي موادافيوني محسوب وتطبيق يك عمل بادوماده قانون ازحيث تعيين مجازات ملاك ومجوزقانوني نداردودرعين حال كه دادگاه جنائي بزه متهمين رادرمورد2200گرم ترياك برشق 3ماده 9آئين نامه اجرائي مصوب سال 1334منطبق مي داندمتهمين رامتضامنابه پرداخت جريمه نقدي محكوم كرده است وحال آنكه پرداخت جريمه بنحوتضامني درقانون منع كشت خشخاش مصوب سال 1338(قانون موخر)مقررگرديده ودرصورت تطبيق بزه متهمين باشق 3ماده 9آئين نامه اجرائي هريك ازمتهمين وشركاءجرم به قدرسهم خودمسئول و مستوجب پرداخت جريمه نقدي مي باشندنه به نحوتضامن ومنظورمقنن از(تهيه ) مندج درماده 5قانون منع كشت خشخاش مصوب سال 1338(تهيه )وفراهم كردن ماده مخدره ازطرق صنعتي وشيميايي است نه تغييرشكل ماده افيوني بنابراين اقدام متهمين رادرتبديل شيره به ترياك لول نمي توان مصداق تهيه ماده افيوني فرضي وطبق ماده 5براي مرتكبين بزه مجازات تعيين نمودبلكه عمل متهمين برفرض ثبوت شركت يامعاونت دراخفاءموادافيوني است .
علي اي حال وبنابه مراتبي كه فوقامذكورافتادچون حكم دادگاه جنائي گيلان ازحيث تطبيق جرم باقانون مخدوش بوده باتوجه به حق مكتسب متهمين نسبت به كيفيت نگاهداري 2200گرم ترياك مستندابماده 430آئين دادرسي كيفري حكم فرجامخواسته رانقض ورسيدگي رابارعايت ماده 8قانون تشكيل محاكم جنائي به دادگاه جنائي استان گيلان ارجاع مي نمايد.
دادگاه جنائي استان گيلان پس ازجري تشريفات قانوني وتشكيل جلسه مقدماتي درتاريخ 25/12/42باانجام دادرسي درتاريخ 27/1/43چنين راي داده است :
(چون دادگاه جنائي استان گيلان درحكم شماره 356-27/8/41درمورد متهمان اين پرونده باتوجه ورعايت ماده 31قانون مجازات عمومي معذلك در باب هردواتهام انتسابي كه يكي ازآنان 2200گرم بعنوان نگاهداري تعيين كيفرنموده وطبق شق 3ازماده 9آئين نامه قانون منع كشت خشخاش مصوب سال 1334درخصوص نگاهداري اين ميزان ترياك به ماخذگرمي 50ريال علاوه برحبس تعيين جريمه نموده ونظربه اينكه منحصرامتهمان ازحكم مذكورفرجامخواهي نموده اندوبطوري كه شعبه 11ديوان عالي كشوردرراي خوداشعارواستدلال كرده نظربه اوضاع واحوال موجودتشخيص اين است كه درخصوص موردحق مكتسب مشاراليهم مي باشدونقض اين قسمت دادنامه فقط ازاين جهت بوده كه پرداخت جريمه دادگاه به نحوتضامن تعيين كرده درحالي كه تبصره ماده 17 قانون اصلاح قانون منع كشت خشخاش مصوب سال 1338وضعاموخربرآئين نامه منع كشت خشخاش مي باشدواستنادبماده مذكورموردنداشته بنابراين مقدمه بالضروره به لحاظ رعايت حقوق مكتسب متهمان وبااحرازبزهكاري مشاراليهم برطبق شق 3ازماده 9آئين نامه قانون منع كشت خشخاش ورعايت ماده 31قانون مجازات عمومي هريك رابه چهارماه حبس تاديبي وهرسه نفررا به پرداخت يكصدوده هزارريال جريمه نقدي به ماخذهرگرمي پنجاه ريال بالسويه ومتساويامحكوم مي نمايددرمورد2930گرم بقيه ترياك كه برروي آتش ودرحال طبخ توسطمامورين تفتيش به دلالت صورتمجلس مورخه 14/2/41 مشاهده گرديده به دلائل زير:
1-مندرجات صورت مجلس مورخ 14/2/41تنظيمي مامورين كشف جرم .
2-كشف موادافيوني وآلات وادوات تهيه .
3-اظهارات مامورين تفتيش درمحضربازپرس مشعبراينكه درخانه (الف  )وحضورومداخله وي و(س )و(ع )چون مشغول طبخ ولول كردن ترياك بوده اندمجرميت آنان محرزومسلم است ودفاع (الف )ووكيل مدافع وي به اين كه ازموضوع ترياك اطلاع نداشته اندوآنچه كه واقع شده درمنزل (ح )بوده وهم چنين دفاعيات (س )و(ع )ووكيل مدافع مشاراليهمامبني براينكه درمنزل (ح ) دعوت بوده اندنسبت به تناقض دربيان وپريشان گوئي هريك درمراحل مختلفه تحقيق من حيث المجموع برخلاف واقع بوده بامحتويات پرونده مطابق نيست و نتيجه رفع اثرازدلائل توجه اتهام به آنان نمي نمايدبناءعليهذابرخلاف نظر دادسراي استان نميتوان موضوع تهيه موادافيوني رااخفاءيانگاهداري دانست وهمچنين قانونگذاردرماده 4قانون اصلاح قانون منع كشت خشخاش مصوب سال 38مجازات سازنده تعيين ودرماده 5قانون مارالذكردرمقام بيان مجازات تهيه كننده برآمده كه اين موردمبين اين امراست كه اصطلاحالفظ تهيه به عملياتي اطلاق مي شودكه بعدازساختن شيره ترياك ازقبيل ملحق شدن موادخارجي بدان ولول كردن جهت آماده نمودن براي عرضه وفروش به مشتري صورت مي گيردكه درموردمانحن فيه عمل تهيه برفعل هرسه نفرصادق وموردبنظر دادگاه باماده 5قانون اصلاح منع كشت خشخاش منطبقبوده است كه بارعايت ماده 27وهمچنين اعمال ماده 44قانون مجازات عمومي ازحيث عائله مندي و فقدپيشينه كيفري موثروسايراوضاع واحوال مقتضي تخفيف اندلذاهريك از متهمان به اسامي (الف )و(س )و(ع )(شركت كنندگان درتهيه وطبخ مواد افيوني )رابه دوسال حبس تاديبي بااحتساب ايام بازداشت مقدماتي وهم چنين به تاديه مبلغ 1465000ريال بابت جريمه 2930گرم ترياك مكشوفه مذكور بماخذگرمي پانصدريال به صندوق دولت محكوم مي نمايدكه مجازات اشدقابل اجرااست وجريمه مذكورپس ازقطعيت دادنامه بايدطبق تبصره ماده 17 قانون اصلاح منع كشت خشخاش متضامناازمشاراليهم اخذشود)
متهمين ضمن رويت دادنامه فرجام خواسته وسپس (س )و(ع )به تقديم لايحه فرجامي مبادرت ونيزدادستان استان بشرح لايحه فرجام خواسته وجناب آقاي دادستان كل عقيده براصراري بودن راي داشته ورسيدگي امربه شعبه 11 ارجاع گرديده است .
چون حكم دادگاه جنائي اصراري محسوب شده پرونده راقابل طرح درهيئت عمومي ديوان عالي كشوردانسته اند.
به تاريخ روزچهارشنبه دوازدهم تيرماه يكهزاروسيصدوچهل وهفت هيئت عمومي ديوان عالي كشوربه رياست جناب آقاي عمادالدين ميرمطهري رياست كل ديوان عالي كشوروباحضورجناب آقاي عبدالحسين علي آبادي دادستان كل كشوروجنابان آقايان روساومستشاران شعب تشكيل گرديد.
پس ازطرح وقرائت گزارش پرونده وملاحظه اوراق لازم وكسب نظريه جناب آقاي دادستان كل مبني بردادنامه فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند:

مرجع :
موازين قضائي ،ازانتشارات حسينيه ارشاد(جلد 1) صفحه 161تا166
2