رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده      : 23 12/6539
شماره دادنامه    : 48/23
تاريخ رسيدگي     : 7/2/72
تجدنظرخواهان     : آقايان ((الف )) و((ب )) و((پ )) و((ت )) و((ت )) باوكالت آقاي ((ج ))
تجديدنظرخواندگان : ((س ))و((ش ))باوكالت ((د))
تجديدنظرخواسته   : دادنامه شماره 145 و 144  19/3/71 شعبه 35 دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي      : شعبه 23 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه        : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : وكيل تجديدنظرخواندگان دادخواستي به طرفيت تجديدنظر خواهان و عده اي ديگر به خواسته بطلان سند انتقال شماره 2138882/6/69والزام ((گ ))و((ك ))و((الف ))به انتقال سه دانگ ازپلاكهاي ثبتي شماره ...به نام آقايان ((س ))و((ش ))وصدور دستورموقت مبني بر منع انتقال سه دانگ ملك مزبورمقوم دوميليون ويكصدهزار ريال به شعبه 35دادگاه حقوقي يك ...تقديم و توضيح داده است در تاريخ 16/11/68 ((ه))وكيل خانم ((گ ))و((ك ))سه دانگ مشاع ازپلاكهاي فوق راكه شامل پنج باب مغزه وبقيه مسكوني است باكليه ملحقات به موكلين فروخته قيمت مبيع فروخته شده 15500000 ريال تعيين كه مبلغ يك ميليون و پنجاه هزارتومان ازكل ثمن را دريافت داشته است وعلي رغم تعهدات شرعي وقانوني ملك فروخته شده به موكلين را طي سندرسمي شماره ... به آقايان ((الف ))و((ب ))و((پ ))و((ت ))و((ن ))(تجديدنظرخواهان وغيره ) فروخته است چون طبق ماده 362قانون مدني به مجردوقوع عقدبيع مشتري مالك مبيع وبايع مالك ثمن مي گردد.لذاازتاريخ 16/11/68 زمان عقد مالكيت خواندگان ...برپلاك فوق زايل گشته و نمي توانسته اند پلاكهاي مزبور رابه ديگري منتقل نمايند.تقاضاي رسيدگي وصدور حكم بر طبق خواسته نموده است .مضافا"تقاضاي صدوردستورموقت بر جلوگيري ازنقل وانتقال ملك راكرده .
دادگاه باتعيين وقت رسيدگي ودعوت طرفين وصدوردستورموقت برمنع نقل وانتقال ملك وملاحظه دفاع خواندگان وپاسخ وكيل خواهانهاوكسب نظر آقاي مشاوربااحرازمالكيت خواندگان موصوف دردادخواست و وراثت آنها باتوجه به قراردادعادي مورخ 16/11/68 كه صحت واصالت آن مصون از تعرض ومفروغ عنه مي باشد باملاحظه پاسخ استعلام ثبتي بااين استدلال نظربه اينكه آقاي ((ه)) براساس اختيارات تفويض شده طي وكالتنامه شماره 2115317/8/67 دفتراسنادرسمي شماره يك ...سه دانگ مشاع از شش دانگ پلاكهاي فوق الاشعارومنضمات عرفي آن درقبال پانزده ميليون پانصدهزارريال به خواهانها فروخته وبا دريافت ده ميليون وپانصد هزارريال ازثمن معامله متعهدگرديده بادريافت بقيه ثمن اقدام به تنظيم سندانتقال به نام خواهانهانمايد.باتوجه به اينكه موردمعامله حق خواهانهاست وتنظيم سند رسمي انتقال نسبت به آن موقعيت قانوني نداشته بنابراين اظهارنظربرابطال سندرسمي فوق الاشعارنسبت به سه دانگ موردمعامله والزام وراثت مرحوم ...به انتقال سه دانگ پلاكهاي يادشده ولواحق مربوط به آن درحق خواهانهادرقبال دريافت باقيمانده ثمن مي شود.براثراعتراض نسبت به نظريه پرونده رابه ديوان عالي كشور ارسال وبه اين شعبه ارجاع شده است .هيئت شعبه به شرح راي شماره 2978/2/71نظريه موردتاييدقرار داده وپرونده رابه دادگاه اعاده داده است .دادگاه براساس نظريه تاييدشده ومستفادازمفهوم مواد10و 219و223و190و191و362قانون مدني به ابطال سند رسمي فوق الاشعارنسبت به سه دانگ مورد معامله والزام وراث مرحوم ...به انتقال سه دانگ ازپلاكهاي يادشده ولواحق آن درقبال دريافت مبلغ پنج ميليون ريال بقيه ثمن معامله حكم صادر نموده است .ازحكم مذكور تجديدنظرخواهي شده ورسيدگي به اين شعبه ارجاع شده است .
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديد.پس ازقرائت اوراق پرونده وگزارش عضومميزمشاوره نموده چنين راي مي دهد:
((اعتراضات تجديدنظرخواهان نسبت به دادنامه تجديدنظرخواسته وارد نيست زيرااولا" قراردادعادي مورخ 16/11/68 مصون ازتكذيب مانده و موردقبول طرفين است ونسبت به كساني كه آن ارمنعقدنموده اندبرطبق مادقانون مدني نافذاست ثانيا"هرچندطرفين مقررداشته انداگرفروشنده درمدت مقررازانجام معامله مذكورتخلف وامتناع نمودعلاوه برردبيعانه دريافتي معادل همان مبلغ بايدبه خريداربپردازد.چون فروشنده تعهد نموده است كه درتاريخ 16/5/69دردفتراسناد رسمي حاضر و ملك را به خريدارمنتقل نمايد.مطالب مندرج درزمينه رد بيعانه وخسارت ازطرف فروشنده درصورت عدم حضوردردفتراسنادرسمي اشعاري به تنجيزپرداخت وجوه مزبوردرصورت عدم انجام معامله وفسخ قراردادوعدم انجام تعهد فروشنده نداردبلكه براي تحكيم انجام معامله مبادرت به تحرير چنين مطالبي نموده اندوقيدپرداخت وجه التزام باتوجه به قسمت اخيرقرارداد وتعهد فروشنده به حضوردر دفتراسناد رسمي درتاريخ معين موجب عدم نفوذ معامله نيست .نظربه اينكه فروشنده قسمت اعظم ثمن معامله را دريافت داشته ومقدارناچيزي ازثمن باقيمانده وخريدارتعهدبه پرداخت آن رادردفترخانه اسنادرسمي وهنگام تنظيم سند رسمي انتقال نموده حكم تجديدنظرخواسته كه بربطلان سندرسمي شماره 2138882/6/69والزام به انتقال رسمي ملك به شرح سندعادي مورخ 16/11/68 دارد بلااشكال است وابرام مي شود.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
83